Đọc sách trong 'kỷ nguyên AI' - rèn bản lĩnh trước lượng thông tin ngày càng lớn

Diễn đàn nằm trong chuỗi hoạt động triển khai phong trào “Tôi yêu Tổ quốc tôi”, hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (15/10/1956 - 15/10/2026); 70 năm thành lập Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Chương trình có sự tham dự của khoảng 500 đại biểu là cán bộ, giảng viên, thanh niên, sinh viên cùng các diễn giả.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Lê Hải Long cho rằng, đọc sách có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình hình thành thói quen, tích lũy tri thức, rèn luyện kỹ năng và định hình giá trị sống của người trẻ. Thói quen đọc sách được xây dựng từ sớm góp phần nuôi dưỡng tinh thần tự học, khả năng suy nghĩ độc lập và sự chủ động tìm hiểu những điều mới. Những kiến thức, kinh nghiệm, bài học từ sách có thể chưa phát huy ngay nhưng sẽ trở thành hành trang của người trẻ trong học tập, nghề nghiệp và cuộc sống.

Đồng chí Lê Hải Long, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Công tác Thanh thiếu nhi Trung ương Đoàn, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phát biểu. Ảnh: Minh Đức - TTXVN

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh, người trẻ có thêm nhiều phương thức tiếp cận tri thức. AI có thể hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp thông tin, gợi ý tài liệu; sách điện tử, sách nói giúp việc đọc thuận tiện hơn, tuy nhiên, việc tiếp cận thông tin nhanh không đồng nghĩa với hiểu sâu. Theo đó, người đọc vẫn cần tự mình đọc trọn vẹn tác phẩm, đối chiếu các quan điểm, suy ngẫm và rút ra kết luận. Quá trình này giúp rèn luyện khả năng tập trung, tư duy độc lập, năng lực tự học và bản lĩnh trước lượng thông tin ngày càng lớn. Giá trị của việc đọc, vì vậy, không chỉ nằm ở lượng kiến thức tiếp nhận mà còn ở việc những điều từ trang sách trở thành suy nghĩ, lựa chọn và hành động trong cuộc sống.

Từ năm 2021 đến nay, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam đã triển khai các hoạt động khuyến đọc với thông điệp “Mỗi thanh niên một cuốn sách làm bạn” thông qua các diễn đàn, ngày hội đọc sách, hoạt động trao đổi sách, xây dựng tủ sách thanh niên, giao lưu với tác giả và đưa sách đến nhiều địa bàn, nhóm thanh niên.

Giao lưu với các diễn giả tại diễn đàn. Ảnh: Minh Đức - TTXVN

Thời gian tới, Trung ương Hội định hướng phát triển các mô hình khuyến đọc tại trường học, ký túc xá, khu nhà trọ công nhân; xây dựng câu lạc bộ, nhóm đọc sách trong thanh niên; tổ chức hoạt động chia sẻ, trao đổi sách tại cộng đồng. Hội cũng đề nghị quan tâm đưa sách đến thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, đồng thời khai thác sách điện tử, sách nói và các nền tảng số phù hợp với điều kiện của người trẻ.

Tại diễn đàn, các diễn giả đã giao lưu, trao đổi với thanh niên, sinh viên về việc đọc sách trong thời đại AI, trong đó tập trung vào cách sử dụng công nghệ để hỗ trợ việc tìm kiếm, tiếp cận tài liệu nhưng vẫn giữ vai trò chủ động của người đọc. Các diễn giả gồm nhà thơ Trần Đăng Khoa, ông Vũ Trọng Đại, Giám đốc TIMES và ông Lê Công Thành, CEO Infore, chuyên gia AI.

Chia sẻ tại diễn đàn, nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng, sách có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành tri thức và phát triển của mỗi người. Nếu không có sách, không có nhà thơ, nhà văn, nhà báo Trần Đăng Khoa.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa cũng nhấn mạnh giá trị của việc đọc qua những tấm gương như Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đồng thời khuyến khích người trẻ duy trì việc đọc trong quá trình học tập và phát triển bản thân.

Đồng chí Lê Hải Long, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Công tác Thanh thiếu nhi Trung ương Đoàn, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên trao tặng học bổng cho các sinh viên vượt khó học giỏi. Ảnh: Minh Đức - TTXVN

Chuyên gia AI Lê Công Thành cho rằng, sách cũng là một loại công nghệ, ra đời từ nhu cầu ghi chép, lưu giữ và hệ thống hóa thông tin của con người. AI không phải công nghệ hoàn toàn mới đối với đời sống. Các hệ thống tìm kiếm, mạng xã hội và nền tảng nội dung đã sử dụng AI để phân tích, lọc và gợi ý thông tin từ nhiều năm qua. Sự thay đổi rõ nét hiện nay là AI bắt đầu tương tác trực tiếp với người dùng, từ đó tác động nhiều hơn đến cách con người tiếp cận và xử lý thông tin.

Thông qua diễn đàn, Ban Tổ chức hướng tới việc duy trì thông điệp “Mỗi thanh niên một cuốn sách làm bạn”, khuyến khích người trẻ bắt đầu từ những cuốn sách phù hợp với sở thích, công việc và vấn đề quan tâm, duy trì việc đọc đều đặn, trao đổi với bạn bè và vận dụng những điều đã học vào thực tế.

Trong khuôn khổ chương trình, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trao học bổng, quà tặng 30 sinh viên Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam vượt khó học giỏi, mỗi suất học bổng trị giá 1 triệu đồng.