Đổi mới cách hỗ trợ địa phương chuyển đổi số

Các đại biểu tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm chuyển đổi số tại sự kiện chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Hà Linh)

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, mặc dù chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả, lĩnh vực này vẫn đối mặt với những thách thức lớn: tiến độ xây dựng dữ liệu ở một số lĩnh vực, bộ, ngành còn chậm; việc phát triển các nền tảng chưa đồng đều, thiếu thống nhất giữa các bộ, ngành; hạ tầng phục vụ nghiên cứu và chuyển đổi số còn hạn chế; việc ứng dụng AI trong doanh nghiệp chưa đạt tiến độ như mong muốn; nhân lực phụ trách chuyển đổi số tại các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là cấp xã, còn thiếu.

Để khắc phục những tồn tại này, tại sự kiện chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 diễn ra ngày 9/10, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết, năm 2027, Bộ sẽ tập trung giải quyết đến cùng các bài toán của địa phương, người dân và doanh nghiệp bằng những cách làm mới.

“Chúng ta hãy tìm ra những bài toán rất cụ thể, giải quyết những vấn đề rất cụ thể của người dân, doanh nghiệp. Khi chúng ta giải quyết được thì đấy là chuyển đổi số thành công và hiệu quả”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Ông cũng nêu thực trạng nhiều trung tâm điều hành thông minh (IOC) đã được triển khai tại các địa phương nhưng lãnh đạo địa phương chưa sử dụng, do chưa giải quyết được các bài toán của địa phương, người dân và doanh nghiệp trên địa bàn.

Theo đó, năm 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ để chuyển đổi số đạt được kết quả thực chất.

Thứ nhất, đồng hành cùng các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số. Bộ sẽ ban hành khung kiến trúc mẫu cho một địa phương để các địa phương tham khảo, triển khai, tránh lúng túng như hiện nay.

Thứ hai, Bộ sẽ tổng kết kết quả, kinh nghiệm triển khai đô thị thông minh tại các địa phương thời gian qua; lựa chọn những bài toán đã được giải quyết hiệu quả thông qua chuyển đổi số để xây dựng các trường hợp điển hình, cùng các ứng dụng, bộ ứng dụng tương ứng. Trên cơ sở đó, các địa phương lựa chọn những ứng dụng phù hợp với nhu cầu để triển khai.

Thứ ba, Bộ sẽ đồng hành cùng một số địa phương triển khai thành công mô hình chuyển đổi số cấp xã. Hiện, Bộ đang khảo sát các bài toán tại địa phương, xác định những bài toán có thể giải quyết bằng các nền tảng dùng chung của Trung ương và những bài toán cấp tỉnh cần giải quyết. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ đồng hành cùng một địa phương giải quyết dứt điểm các bài toán, sau khi thành công sẽ nhân rộng mô hình.

Về kinh tế số, Bộ sẽ lựa chọn và công bố những ứng dụng thật sự tạo ra tăng trưởng 2 con số cho các hộ kinh doanh, từ đó khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng.

Về đào tạo cán bộ chuyên trách chuyển đổi số cấp xã, Thứ trưởng Phạm Đức Long cho biết, Bộ đang giao Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cùng các đơn vị liên quan khảo sát những công việc cán bộ chuyên trách cấp xã đảm nhiệm và các kỹ năng cần được đào tạo. Trên cơ sở đó, việc đào tạo sẽ được thực hiện theo hướng cầm tay chỉ việc, giúp cán bộ làm được việc và hỗ trợ chuyển đổi số cấp xã. Bộ dự kiến triển khai mẫu tại khoảng 20 xã, sau khi thành công sẽ nhân rộng.

Thứ trưởng Phạm Đức Long cũng cho biết, Bộ mong muốn đồng hành cùng các bộ, ngành, địa phương nâng cao chất lượng hoạt động của tổ công nghệ số cộng đồng. Bộ sẽ tổng kết các mô hình tốt, đánh giá nhu cầu và năng lực công nghệ cần có của các tổ, từ đó tổ chức đào tạo trực tuyến, qua video và các bài học ngắn, xây dựng lực lượng nòng cốt hỗ trợ chuyển đổi số tại địa phương.