Đổi mới công tác kiểm tra của Đảng, chuyển từ 'xem xét, xử lý' sang 'phòng ngừa, cảnh báo'
Bước sang nhiệm kỳ Đại hội XIV, công tác kiểm tra, giám sát, cần phải đổi mới phương pháp, cách thức tổ chức; Chuyển trọng tâm từ 'xem xét, xử lý' sang 'phòng ngừa, cảnh báo từ sớm, từ xa, ngay từ cấp cơ sở'.
Không có vùng cấm
Sáng 21/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục với phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội.
Đồng chí Trần Văn Rón, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương trình bày báo cáo tham luận. Ảnh: Nhân dân.
Đồng chí Trần Văn Rón, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương, trình bày tham luận về vấn đề "Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới".
Điểm lại kết quả đạt được trong nhiệm kỳ XIII, ông Trần Văn Rón cho biết nhiệm kỳ Đại hội XIII, UBKT Trung ương và UBKT các cấp đã kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm trên 13.600 tổ chức đảng và trên 38.000 đảng viên (trong đó trên 20.000 là cấp ủy viên các cấp), giám sát gần 124.000 tổ chức đảng và trên 174.000 đảng viên (trong đó gần 114.000 là cấp ủy viên các cấp).
UBKT Trung ương và UBKT các cấp tập trung nhiều vào những điểm "nóng", những lĩnh vực, địa bàn phức tạp, dễ phát sinh tiêu cực, những vấn đề bức xúc mà dư luận quan tâm như: việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng; việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, quy chế làm việc, chế độ công tác, công tác cán bộ, đất đai, tài chính, đầu tư...
Nhiều vụ việc phức tạp, nhạy cảm, liên quan nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều địa phương, gây bức xúc trong xã hội đã được phát hiện, làm rõ, kết luận và xử lý kỷ luật nghiêm minh nhiều tổ chức đảng và đảng viên vi phạm.
Cụ thể đã quyết định kỷ luật và đề nghị cấp có thẩm quyền thi hành kỷ luật trên 2.280 tổ chức đảng và trên 97.000 đảng viên vi phạm, trong đó có cả những đồng chí giữ cương vị cao của Đảng, Nhà nước, lãnh đạo chủ chốt các địa phương, đơn vị...
"Tinh thần là làm nghiêm từ trên xuống, không có "vùng cấm", "không có ngoại lệ", nhưng cũng rất nhân văn, mục đích chính là làm cho tổ chức đảng, đảng viên thấy được vi phạm, khuyết điểm của mình để sửa chữa, khắc phục", Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương nói và nhấn mạnh điều đó khẳng định quyết tâm chính trị cao của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy các cấp và bản lĩnh của Ngành Kiểm tra trong công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.
Xây dựng cơ chế để cán bộ không thể, không dám tham nhũng
Bên cạnh những kết quả to lớn đã đạt được, cũng có nhiều hạn chế, bất cập, những "điểm nghẽn" trong công tác kiểm tra, giám sát. Từ thực tế đó, rút ra 5 bài học kinh nghiệm.
Trong đó, các cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu cấp ủy phải thực sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát ở địa phương, đơn vị một cách chủ động, trách nhiệm theo tinh thần "lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo".
Thực tiễn chứng minh ở đâu cấp ủy, nhất là người đứng đầu quan tâm, trực tiếp chỉ đạo và làm gương, thì ở đó công tác kiểm tra có sức nặng, "thanh bảo kiếm" mới thực sự sắc bén.
"Thực tế nhiệm kỳ XIII đã chứng minh, sự chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư là "điểm tựa" vững chắc nhất để UBKT các cấp dám chạm vào những mảng tối, những "pháo đài" tưởng chừng bất khả xâm phạm", ông Trần Văn Rón nêu.
Hoạt động kiểm tra và giám sát phải được thực hiện đồng bộ theo phương châm: "giám sát phải mở rộng", "kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm".
Trong đó, coi trọng giám sát thường xuyên để nhắc nhở, cảnh báo, chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.
"Việc xử lý kỷ luật phải nghiêm minh, song, cần phải trên tinh thần nhân văn, "trị bệnh cứu người"; kỷ luật một vài người để cứu muôn người; xử lý nghiêm minh nhưng vô cùng nhân văn, nhân ái. Qua kiểm tra, chúng ta không chỉ chỉ ra sai phạm mà còn tìm ra kẽ hở về cơ chế để kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện thể chế", theo ông Trần Văn Rón.
Bài học khác là phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng "trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt"; chú trọng chăm lo xây dựng, kiện toàn tổ chức bộ máy, cán bộ Ủy ban Kiểm tra và cơ quan Ủy ban Kiểm tra các cấp có trình độ chuyên môn nghiệp vụ giỏi, có bản lĩnh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Bước sang nhiệm kỳ Đại hội XIV, công tác kiểm tra, giám sát, cần phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp, cách thức tổ chức; gắn kiểm tra, giám sát với kiểm soát quyền lực.
Chuyển nhanh, mạnh mẽ trọng tâm từ "xem xét, xử lý" sang "phòng ngừa, cảnh báo từ sớm, từ xa, ngay từ cấp cơ sở" nhằm đảm bảo "đi đúng hướng - làm đúng cách - đạt hiệu quả thực chất" các chủ trương, quyết sách lớn của Đảng.
Không để "khoảng trống", "vùng tối" mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được.
Quang cảnh hội trường. Ảnh: Nhân dân.
Ngay sau Đại hội, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng phải bám sát nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng nói chung cũng như thực tiễn của từng địa phương, đơn vị.
Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của các cấp ủy đảng đối với công tác này.
Kịp thời hoàn thiện hệ thống lý luận và các quy định về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng và các quy định của pháp luật liên quan.
Đồng thời, xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực và kỷ luật của Đảng, kỷ luật hành chính, xử lý bằng pháp luật gắn với việc xây dựng hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức để cán bộ đảng viên "không thể tham nhũng", "không dám tham nhũng", "không cần tham nhũng".
Song song đó, cũng cần có cơ chế để bảo vệ, khuyến khích cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn, đi đầu trong đổi mới vì sự phát triển. Việc đánh giá, xử lý các vi phạm cần đặt trong những điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể để có quan điểm xử lý khách quan, đúng đắn, phù hợp.
