Đổi mới giải pháp, nâng cao hiệu quả tái hòa nhập cộng đồng

Thiếu tướng Lê Văn Tuân, Phó Giám đốc CATP, Thủ trưởng Cơ quan Thi hành án hình sự CATP phát biểu chỉ đạo hội nghị

Phát huy trách nhiệm của Công an cấp cơ sở, gia đình và cộng đồng dân cư

Cùng tham dự có Đại tá, PGS.TS Nguyễn Thị Oanh, Phó Trưởng khoa Cảnh sát Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp, Học viện Cảnh sát nhân dân; đại diện lãnh đạo phòng nghiệp vụ của Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng và các phòng nghiệp vụ CATP Hà Nội.

Trong bối cảnh tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, không tổ chức Công an cấp huyện, nhiệm vụ của lực lượng Công an cấp xã trong công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng ngày càng được mở rộng. Cùng với đó, Luật Thi hành án hình sự năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án và hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương.

Trước yêu cầu thực tiễn, Công an thành phố Hà Nội đã tổ chức hội ý nghiệp vụ, tập trung đánh giá tình hình, trao đổi kinh nghiệm và thống nhất các biện pháp nâng cao chất lượng công tác. Trọng tâm được xác định là chuyển từ quản lý đơn thuần sang quản lý gắn với giáo dục, cảm hóa, hỗ trợ, tạo điều kiện để người chấp hành án từng bước ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái phạm.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Long, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng - Bộ Công an phát biểu chỉ đạo

Tại hội nghị, các đại biểu đã thảo luận, đưa ra cách đổi mới giải pháp, nâng cao hiệu quả tái hòa nhập cộng đồng. Một trong những giải pháp được Công an thành phố Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh là nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Công an các xã, phường phải tổ chức quán triệt đầy đủ các quy định của pháp luật, văn bản chỉ đạo của Bộ Công an và CATP; xác định rõ trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân trong quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án tại cộng đồng và người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương.

Thông qua trao đổi nghiệp vụ, đại diện các đơn vị đã chia sẻ những kinh nghiệm, sáng kiến và cách làm hiệu quả trong quản lý, giám sát, giáo dục các đối tượng tại địa bàn cơ sở; đồng thời thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, bất cập trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Các ý kiến tập trung đề xuất những giải pháp đồng bộ, khả thi, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, hướng tới nâng cao hiệu quả phối hợp, hạn chế tình trạng tái phạm, vi phạm pháp luật.

Đại tá, PGS.TS Nguyễn Thị Oanh, ghi nhận CATP Hà Nội là đơn vị đầu tiên trong cả nước tổ chức hội ý nghiệp vụ chuyên đề về công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng. Với số lượng người thuộc diện quản lý tương đối lớn, đồng chí cho rằng công tác này đặt ra nhiều vấn đề thực tiễn, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu, đổi mới phương thức quản lý, giám sát và tổ chức thực hiện phù hợp.

Hỗ trợ thường xuyên, giúp người tái hòa nhập không bị cô lập hay mặc cảm

Phát biểu chỉ đạo tại buổi hội ý, Thiếu tướng Nguyễn Văn Long đánh giá cao sự chủ động của CATP Hà Nội trong việc tổ chức hội ý nghiệp vụ chuyên đề, tạo diễn đàn để các đơn vị trao đổi, nhìn nhận toàn diện những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Đồng chí nhấn mạnh, thi hành án hình sự tại cộng đồng là lĩnh vực công tác quan trọng, đòi hỏi lực lượng Công an các cấp phải thực hiện nghiêm túc, đúng quy định pháp luật; trong đó, nhóm người thuộc diện tái hòa nhập cộng đồng cần được quan tâm quản lý phù hợp, có phương thức hỗ trợ chuyên biệt.

Đại tá, PGS.TS Nguyễn Thị Oanh, Phó Trưởng khoa Cảnh sát Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp - Học viện Cảnh sát nhân dân phát biểu

Kết luận hội ý nghiệp vụ, Thiếu tướng Lê Văn Tuân trân trọng cảm ơn sự quan tâm của lãnh đạo Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công an và Học viện Cảnh sát nhân dân đối với hội ý nghiệp vụ chuyên đề do CATP Hà Nội tổ chức.

Đồng chí Phó Giám đốc CATP ghi nhận, biểu dương Phòng Tham mưu CATP trong công tác tham mưu, chuẩn bị nội dung hội ý; đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các đơn vị cấp phòng và Công an cấp xã trong triển khai nhiệm vụ.

“Đề nghị các đơn vị nghiêm túc tiếp thu ý kiến chỉ đạo, chủ động quán triệt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thường xuyên rà soát, đánh giá tiến độ thực hiện các chỉ tiêu, nhận diện rõ những hạn chế, khó khăn để kịp thời đề ra giải pháp khắc phục. Đồng thời, tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án tại cộng đồng. Cùng với đó, việc quản lý đối tượng phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, sát thực tế địa bàn. Công an cấp xã cần chủ động rà soát, lập danh sách, nắm chắc nhân thân, hoàn cảnh gia đình, nơi cư trú, việc làm và các mối quan hệ xã hội của từng trường hợp. Những thay đổi về nơi ở, điều kiện sinh hoạt, việc làm và biểu hiện bất thường phải được cập nhật kịp thời để có biện pháp quản lý, giáo dục phù hợp”- Thiếu tướng Lê Văn Tuân nhấn mạnh.

Đồng chí Phó Giám đốc yêu cầu các đơn vị song song với yêu cầu quản lý chặt chẽ, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cần được đổi mới về nội dung và phương thức. Thay vì triển khai chung chung, các đơn vị cần lựa chọn hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng địa bàn dân cư; chú trọng tuyên truyền những quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của người chấp hành án, các thủ tục pháp lý cần thiết và chính sách hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.

Đại tá Nguyễn Ngọc Mẽ, Trưởng phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp - Công an thành phố Hà Nội phát biểu tham luận

Đặc biệt, cần phát huy hiệu quả những mô hình hay, cách làm sáng tạo, những cá nhân tiêu biểu trong công tác giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù. Việc biểu dương, nhân rộng các trường hợp nỗ lực vươn lên, làm ăn lương thiện, ổn định cuộc sống không chỉ tạo động lực cho người đang trong quá trình tái hòa nhập mà còn góp phần thay đổi nhận thức của cộng đồng, giảm định kiến đối với người từng có quá khứ lầm lỗi.

Đặc biệt, vai trò của gia đình, tổ dân phố và quần chúng nhân dân cần được phát huy thực chất. Gia đình là nơi gần gũi, có điều kiện động viên, uốn nắn và hỗ trợ người thân; các tổ chức đoàn thể có thể giúp kết nối việc làm, hỗ trợ đời sống; cộng đồng dân cư tạo môi trường thuận lợi để người trở về địa phương được tiếp nhận, tham gia các hoạt động xã hội. Sự phối hợp này sẽ góp phần hình thành mạng lưới hỗ trợ thường xuyên, giúp người tái hòa nhập không bị cô lập hay mặc cảm.

“Để các giải pháp đi vào thực chất, yêu cầu chỉ huy Công an cấp xã định kỳ hằng tháng hoặc đột xuất kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ; rà soát hồ sơ, danh sách đối tượng, kết quả nắm tình hình và việc cập nhật dữ liệu. Trách nhiệm của từng cán bộ phải được xác định rõ, gắn với kết quả quản lý, giáo dục và hỗ trợ người chấp hành án tại địa bàn”- đồng chí Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội chỉ đạo.