Đổi mới tiếp xúc cử tri

Lãnh đạo Đảng ủy, UBND phường An Hải kiểm tra thực tế hạ tầng đô thị, công trình công cộng phục vụ nhân dân. Ảnh: THIÊN PHÚ

Để tiếng nói cử tri đi vào đời sống

Một cuộc tiếp xúc cử tri sẽ khó thực sự hiệu quả nếu người dân chỉ đến để nghe báo cáo rồi ra về với những kiến nghị chưa biết bao giờ được giải quyết. Trong đời sống đô thị, điều người dân quan tâm thường rất cụ thể: một điểm ngập sau mưa, tuyến đường thiếu ánh sáng, vỉa hè bị lấn chiếm, cây xanh, chỗ đậu đỗ xe, môi trường, đất đai, quy hoạch hay những thủ tục hành chính còn vướng mắc.

Vì vậy, khi tổ chức chính quyền địa phương chuyển sang mô hình 2 cấp, yêu cầu đổi mới hoạt động tiếp xúc cử tri càng trở nên rõ nét, không chỉ ở cách thức tổ chức mà quan trọng hơn là cách tiếp nhận và xử lý những vấn đề người dân đặt ra.

Theo ông Huỳnh Bá Cử, nguyên Phó Trưởng ban Pháp chế HĐND thành phố Đà Nẵng khóa X, pháp luật đã quy định tương đối đầy đủ quyền và trách nhiệm của đại biểu HĐND.

Tuy nhiên, trách nhiệm của đại biểu sau tiếp xúc cử tri có lúc chưa được phát huy đầy đủ. Một số cuộc tiếp xúc còn dành nhiều thời gian cho báo cáo, trong khi thời gian để cử tri trao đổi, tranh luận và phản ánh những vấn đề thực tế còn hạn chế.

Theo ông, cần đa dạng hóa hình thức, nội dung và đối tượng tiếp xúc; mỗi đại biểu phải chuẩn bị kỹ trước mỗi cuộc tiếp xúc, nắm được những vấn đề người dân đang quan tâm. Quan trọng hơn, cần chuyển từ “tiếp xúc để ghi nhận” sang “tiếp xúc để giải quyết vấn đề”.

Lãnh đạo phường An Hải kiểm tra các thiết chế văn hóa trên địa bàn phường. Ảnh: THIÊN PHÚ

Thực tế từ các cuộc tiếp xúc cử tri gần đây cho thấy người dân đang đặt nhiều vấn đề sát với đời sống hơn. Theo tổng hợp của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam phường An Hải, trong 2 kỳ tiếp xúc cử tri gần nhất, trước và sau Kỳ họp giữa năm 2026 của HĐND phường, có 105 cử tri phát biểu với 272 ý kiến, kiến nghị.

Nhiều ý kiến đi thẳng vào từng địa điểm, tuyến đường, khu dân cư và chỉ rõ nội dung cần giải quyết, từ vệ sinh môi trường, thoát nước, vỉa hè, chiếu sáng, cây xanh, đậu đỗ xe, nhà sinh hoạt cộng đồng đến đất đai, quy hoạch, dự án, an ninh trật tự, giáo dục, an sinh xã hội.

Nhiều nội dung được lãnh đạo các phòng chuyên môn, đơn vị phụ trách và UBND phường trả lời cụ thể, xác định rõ thẩm quyền, thời gian, mức độ và tiến độ xử lý.

Qua đó, hiệu quả của một cuộc tiếp xúc cử tri không chỉ được nhìn từ số lượng ý kiến được ghi nhận, mà còn ở việc kiến nghị được chuyển đến đúng nơi, xác định rõ trách nhiệm và có kết quả phản hồi.

Rõ người, rõ việc, rõ tiến độ

Nếu tiếng nói của cử tri là điểm bắt đầu thì việc giải quyết những kiến nghị chính đáng mới là thước đo của hiệu quả.

Tại phường An Hải, yêu cầu này được đặt trong mối quan hệ phối hợp giữa HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, các cơ quan chuyên môn và khu dân cư. Mỗi chủ thể có một vai trò, nhưng mục tiêu cuối cùng là đưa những vấn đề người dân phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền và theo dõi đến khi có kết quả.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường An Hải Trần Thị Nhớ khảo sát thực tế về sáp nhập tổ dân phố. Ảnh: THIÊN PHÚ

Bà Trần Thị Nhớ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường An Hải, cho biết việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, cùng với phân định rõ thẩm quyền, tạo điều kiện để nhiều vấn đề thuộc cấp phường được xử lý nhanh hơn, đồng thời nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở.

Tuy nhiên, một số kiến nghị liên quan đến nhiều lĩnh vực, vượt thẩm quyền của phường hoặc cần sự phối hợp của nhiều cơ quan. Vì vậy, theo lãnh đạo UBND phường, cần xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và trách nhiệm theo dõi.

Với những vấn đề thuộc thẩm quyền, địa phương giao trách nhiệm và thời gian cụ thể cho đơn vị chuyên môn, đồng thời kiểm tra, nhắc nhở trong quá trình thực hiện. Mục tiêu là hạn chế tình trạng trả lời kiến nghị đúng thời hạn nhưng việc giải quyết thực tế lại kéo dài hoặc chưa dứt điểm.

Ở khu dân cư, người dân cũng quan tâm đến chính quá trình này. Ông Trần Đăng Trọng, Trưởng ban Công tác Mặt trận khu dân cư An Hiệp 1, phường An Hải, cho rằng khi gửi kiến nghị, cử tri không chỉ mong được tiếp nhận mà còn muốn biết vấn đề đang được xử lý như thế nào và bao giờ có kết quả.

Theo ông, người dân mong muốn người đại biểu dân cử gần dân hơn, sát dân hơn, lắng nghe và đồng hành trong quá trình giải quyết những kiến nghị chính đáng. Khi người dân có thể theo dõi quá trình xử lý và biết rõ trách nhiệm thuộc về ai, niềm tin đối với hoạt động của chính quyền cũng được củng cố.

Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri là nhiệm vụ được Ủy ban MTTQ Việt Nam phường An Hải quan tâm. Ảnh: THIÊN PHÚ

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường An Hải Đặng Đình Hưởng, hội nghị tiếp xúc cử tri kết thúc không có nghĩa trách nhiệm của các bên đã hoàn tất.

UBND phường và các phòng, đơn vị chuyên môn có trách nhiệm giải quyết vấn đề theo thẩm quyền; HĐND và đại biểu HĐND theo dõi, giám sát; MTTQ và hệ thống chính trị ở cơ sở tập hợp, theo dõi, giám sát và phản hồi kết quả đến nhân dân.

Từ thực tế đó, phường An Hải đang hướng đến việc chuẩn hóa quy trình “Tiếp nhận - Phân loại - Chuyển xử lý - Theo dõi - Đôn đốc - Giám sát - Phản hồi - Công khai kết quả”. Mỗi kiến nghị cần được xác định rõ việc, rõ cơ quan chịu trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả.

Phường An Hải hướng đến xây dựng chính quyền gần dân, trọng dân, lắng nghe dân. Ảnh: THIÊN PHÚ

Cùng với đó là nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu để cập nhật quá trình xử lý, giúp người dân thuận lợi theo dõi vụ việc mình quan tâm. Hoạt động tiếp xúc cử tri cũng được định hướng giảm thời lượng báo cáo, tăng thời gian đối thoại; nghiên cứu tổ chức tiếp xúc theo nhóm đối tượng, nhóm vấn đề trọng tâm để cuộc gặp gỡ giữa đại biểu và cử tri đi thẳng hơn vào những vấn đề cần tháo gỡ.