Đội tuyển Việt Nam hoàn thành bồi dưỡng, sẵn sàng tranh tài tại IOAA 2026

Học sinh Việt Nam hoàn thành chương trình bồi dưỡng, chuẩn bị tranh tài tại IOAA 2026. Ảnh: Phạm Thảo

Ngày 24-9, học sinh Việt Nam hoàn thành chương trình bồi dưỡng, chuẩn bị cho kỳ thi Olympic thiên văn và vật lý thiên văn quốc tế (IOAA) năm 2026 diễn ra tại Hà Nội từ ngày 25-9 đến 5-10.

Việt Nam tham dự IOAA 2026 với hai đội, gồm 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Để chuẩn bị cho kỳ thi, các thành viên đội tuyển đã tập trung ôn luyện tại Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam từ ngày 4-7.

Chương trình huấn luyện chuyên sâu được thiết kế theo chuẩn IOAA quốc tế, kéo dài liên tục từ ngày 4-7 đến ngày 24-9, với tổng thời lượng 1.200 tiết. Trong đó, học sinh được học 800 tiết lý thuyết và 400 tiết thực hành về phân tích dữ liệu, kỹ năng quan sát.

Đội ngũ hướng dẫn gồm các giáo viên của Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam cùng giảng viên, nhà khoa học đến từ các trường đại học và viện nghiên cứu. Nội dung bồi dưỡng được chia thành nhiều chuyên đề, giúp học sinh củng cố kiến thức vật lý, thiên văn, vật lý thiên văn, đồng thời rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho kỳ thi.

Đặc biệt, giữa tháng 8, đội tuyển đã hoàn thành đợt tập huấn thực tế tại Đài Thiên văn Nha Trang. Hoạt động này giúp học sinh có thêm điều kiện thực hành kỹ năng quan sát bầu trời, một trong những nội dung quan trọng của IOAA.

Theo các thầy cô giáo tham gia bồi dưỡng, hướng dẫn đội tuyển, IOAA có yêu cầu chuyên môn cao, kết hợp giữa vật lý với thiên văn và vật lý thiên văn. Trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, kiến thức thiên văn chủ yếu xuất hiện ở một số nội dung chuyên đề nâng cao, vì vậy học sinh tham gia đội tuyển phải tự học thêm nhiều kiến thức.

Quá trình bồi dưỡng được tổ chức theo từng nhóm chuyên đề. Mỗi giáo viên phụ trách một nhóm nội dung, đồng thời có sự tham gia của các giảng viên, nhà khoa học. Học sinh được chuẩn bị đồng thời về kiến thức lý thuyết, kỹ năng xử lý dữ liệu và kỹ năng quan sát bầu trời. Đây đều là những nội dung có yêu cầu cao và còn khá mới đối với học sinh phổ thông.

Học sinh thực hành với kính thiên văn. Ảnh: Phạm Thảo

Bên cạnh chuyên môn, đội tuyển Việt Nam được rèn luyện tiếng Anh chuyên ngành, tâm lý thi đấu và kỹ năng làm việc nhóm. IOAA 2026 gồm 4 phần: Lý thuyết, phân tích dữ liệu, quan sát và thi đồng đội. Vì vậy, học sinh vừa phải phát huy năng lực cá nhân, vừa cần phối hợp với các thành viên trong phần thi chung.

IOAA được tổ chức lần đầu vào năm 2007 tại Thái Lan. Kỳ thi năm nay do thành phố Hà Nội đăng cai tổ chức có 67 đội đăng ký tham dự với 320 thí sinh, trong đó có 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam.

Việt Nam lần đầu tham dự IOAA năm 2016 tại Ấn Độ. Từ đó đến nay, đội tuyển Việt Nam, với nòng cốt là học sinh Hà Nội, liên tục giành thành tích cao tại các kỳ thi.

Sau gần 3 tháng tập trung bồi dưỡng với chương trình gồm cả lý thuyết và thực hành, các thành viên đội tuyển Việt Nam đã hoàn thành công tác chuẩn bị, sẵn sàng bước vào kỳ thi IOAA 2026 tại Hà Nội.