Đồn Biên phòng Trung Bình - Điểm sáng trong chống khai thác IUU

Cán bộ Đồn Biên phòng Trung Bình phát tờ rơi tuyên truyền cho ngư dân chấp hành nghiêm các quy định, không vi phạm quy định về chống khai thác IUU. Ảnh: Lê Khoa

Siết chặt kỷ cương, kiên quyết xử lý vi phạm

Địa bàn Đồn Biên phòng Trung Bình quản lý hiện có tổng số 785 tàu cá đang hoạt động, trong đó, 341 tàu có chiều dài từ 15m trở lên thuộc diện bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (100% tàu cá đã lắp đặt). Trong bối cảnh các cấp, các ngành đang dốc toàn lực thực hiện các khuyến nghị nghiêm ngặt về chống khai thác IUU, Đồn Biên phòng Trung Bình đã triển khai quyết liệt nhiều giải pháp. Thực hiện kế hoạch của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ, Đồn Biên phòng Trung Bình thường xuyên phối hợp với ngành nông nghiệp, kiểm ngư, Ban Quản lý cảng cá Trần Đề, Công an và cấp ủy, chính quyền địa phương, huy động tối đa lực lượng, phương tiện, tổ chức tuần tra, kiểm soát tại các cửa sông, cửa biển, khu vực neo đậu và cảng cá để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh những hạn chế của chủ tàu; đồng thời tập trung kiểm tra nhóm tàu có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài, chủ động phòng ngừa ngư dân vi phạm các quy định về khai thác IUU.

Đại úy Tăng Mạnh Đình, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Trần Đề, Đồn Biên phòng Trung Bình cho biết: “Đơn vị thường xuyên phối hợp với các lực lượng chức năng của địa phương tập trung kiểm tra các điều kiện hành nghề của từng nhóm tàu, đặc biệt chú trọng nhóm tàu "3 không" (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép) và các tàu có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài. Đối với những trường hợp cố tình tắt thiết bị giám sát hành trình khi đang hoạt động trên biển mà không có lý do chính đáng, hoặc không duy trì kết nối theo quy định, đơn vị phối hợp với các cơ quan chức năng lập hồ sơ, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật”.

Một trong những dấu ấn nổi bật của Đồn Biên phòng Trung Bình thời gian qua là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý nghiệp vụ. Mọi thông tin liên quan đến 785 tàu cá trên địa bàn, từ số hiệu tàu, công suất máy, kích thước, tên chủ tàu, danh sách thuyền viên cho đến lịch sử xuất, nhập bến, tình trạng hoạt động của thiết bị giám sát hành trình... đều được cập nhật thường xuyên, liên tục lên hệ thống. Chỉ với vài thao tác trên máy tính hoặc thiết bị di động, cán bộ thực hiện nhiệm vụ tại trạm kiểm soát Biên phòng có thể nắm bắt ngay trạng thái của bất kỳ tàu cá nào đang hoạt động trên biển.

Theo Đại úy Tăng Mạnh Đình, việc chuyển đổi số giúp tối ưu hóa thời gian làm thủ tục xuất, nhập bến cho ngư dân, giảm thiểu phiền hà, đồng thời nâng cao tính chính xác trong công tác quản lý của đơn vị. Hệ thống dữ liệu số cũng được kết nối liên thông với các cơ quan chức năng, giúp nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phát hiện từ xa các tàu mất tín hiệu kết nối để có biện pháp xử lý kịp thời theo quy định.

Cán bộ Trạm Kiểm soát Biên phòng Trần Đề, Đồn Biên phòng Trung Bình thường xuyên trao đổi với các chủ tàu, thuyền trưởng trên địa bàn để nắm bắt tình hình trên biển. Ảnh: Lê Khoa

Phát huy vai trò chủ thể của ngư dân

Xác định ngư dân là chủ thể quyết định hiệu quả của công tác chống khai thác IUU, thời gian qua, Đồn Biên phòng Trung Bình luôn đặt công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật lên hàng đầu. Không chỉ dừng lại ở các buổi họp dân tập trung, cán bộ, chiến sĩ đơn vị còn thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng phương tiện”, trực tiếp xuống cảng cá, đến các đội tàu thuyền, bến bãi để tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong hoạt động khai thác thủy sản. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Thủy sản, Luật Biên giới quốc gia, Luật Biên phòng Việt Nam..., các chế tài xử phạt vi phạm hành chính và hệ lụy từ cảnh báo “thẻ vàng” của EC đối với kinh tế đất nước cũng như sinh kế của ngư dân.

Cùng với đó, hằng ngày, khi làm thủ tục xuất, nhập bến cho ngư dân, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đều cấp phát tờ rơi, tuyên truyền các quy định của pháp luật và tặng cờ Tổ quốc cho bà con. Nhờ vậy, ý thức chấp hành các quy định trong hoạt động khai thác trên biển cũng như ý thức tham gia bảo vệ chủ quyền vùng biển của ngư dân ngày càng được nâng cao.

Tại cửa biển Trần Đề, chúng tôi gặp các chủ tàu Nguyễn Văn Xuyên, Xe Công Lực, Nguyễn Văn Lâm. Đây là những người luôn gương mẫu chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật khi bám biển, đồng thời là những tuyên truyền viên tích cực, phối hợp cùng Bộ đội Biên phòng tuyên truyền, nhắc nhở các chủ tàu, thuyền trưởng trên địa bàn không vi phạm vùng biển nước ngoài; đoàn kết, hiệp đồng và hỗ trợ nhau khi khai thác hải sản trên biển, nhất là khi có diễn biến phức tạp về thời tiết cần phải di chuyển vào bờ tránh trú; sẵn sàng tham gia cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống xảy ra.

Ông Nguyễn Văn Xuyên cho biết: Ngư dân ra vào hoạt động ở cửa biển Trần Đề thường xuyên được Đồn Biên phòng Trung Bình tuyên truyền về các quy định xử lý đối với tàu cá không có giấy phép, khai thác sai vùng, sai tuyến; tuyên truyền về trách nhiệm bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đặc biệt không vi phạm vùng biển nước ngoài. Ngoài ra, cán bộ Biên phòng còn hướng dẫn các chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện thủ tục đăng ký xuất, nhập bến tại trạm kiểm soát Biên phòng; khi hoạt động trên biển phải duy trì thiết bị giám sát hành trình liên tục và thực hiện báo cáo vị trí 6 giờ/lần khi mất kết nối theo quy định.

Còn ông Xe Công Lực khẳng định: “Nhờ cán bộ trạm kiểm soát Biên phòng tuyên truyền, hướng dẫn, tôi nắm rõ hơn các quy định của pháp luật, cam kết không vi phạm IUU; chủ động theo dõi thiết bị giám sát hành trình, bảo đảm duy trì tín hiệu trong suốt chuyến đi biển và sẵn sàng tham gia cùng Bộ đội Biên phòng ứng cứu các phương tiện khác gặp sự cố trên biển”.

Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của Đồn Biên phòng Trung Bình đã mang lại những kết quả cụ thể, thiết thực. Từ năm 2024 đến tháng 8/2026, trên địa bàn không có tàu cá vi phạm các quy định về khai thác thủy sản. Nhận thức pháp luật của ngư dân từng bước được nâng cao; họ hiểu rằng, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và tuân thủ quy định về chống khai thác IUU chính là bảo vệ tương lai, bảo vệ sinh kế bền vững của gia đình và cộng đồng.