Đóng 30% tiền mua nhà rồi chờ suốt nhiều năm, dự án đổi chủ đòi thanh toán theo giá mới cao chót vót
Không phải mọi giao dịch mua nhà đều khép lại bằng việc nhận chìa khóa đúng hẹn bởi những bất cập trong quá trình triển khai dự án có thể biến khoản đầu tư tích góp nhiều năm thành nỗi lo kéo dài…

Mua nhà thường là kế hoạch dài hạn, gắn với khoản tích góp không nhỏ và nhiều dự định của mỗi người. Thế nhưng, quá trình thực hiện đôi khi không diễn ra như tính toán ban đầu, nhất là khi dự án thay đổi chủ đầu tư, tiến độ kéo dài và những thỏa thuận đã ký đứng trước nguy cơ bị điều chỉnh.
ĐÃ THANH TOÁN 30% GIÁ NHÀ, DỰ ÁN ĐỔI CHỦ ĐÒI THANH TOÁN THEO GIÁ MỚI
Một người mua căn hộ tại Nha Trang từ năm 2023 với mức giá 45 triệu đồng/m2, đã thanh toán 30% giá trị hợp đồng nhưng đến nay vẫn chưa được nhận nhà. Sau thời gian dự án đình trệ, khi có đơn vị mới tiếp quản và chuẩn bị mở bán trở lại, người này bất ngờ nhận được đề xuất xử lý hợp đồng từ phía chủ đầu tư.
“Năm 2023 mình có xuống tiền mua một căn chung cư ở thành phố Nha Trang với giá 45 triệu đồng/m2, thanh toán theo tiến độ thi công của dự án. Thời điểm đó, dự án đang làm móng, mình đã ký hợp đồng và thanh toán 30% với chủ đầu tư.
Tuy nhiên, dự án thi công được một thời gian thì đình trệ đình trệ không làm nữa, tới thời hạn bàn giao chủ đầu tư không giao được nhà. Tới nay 2026 có nhà đầu tư mua lại dự án và giá đang chào bán ra ngoài thị trường là 6x - 7x triệu đồng/m2.
Căn mình mua là studio 34m2, căn này có giá bây giờ là 78 triệu đồng/m2. Tuy nhiên bây giờ mở bán lại dự án, chủ đầu tư gọi cho mình đưa hai phương án.
Phương án 1 là trả lại căn hộ cho họ, họ trả lại mình tiền đã đóng và lãi bằng ngân hàng. Phương án 2 là mình phải thanh toán 70% giá trị căn hộ còn lại với giá 78 triệu đồng/m2.
Mình nên làm gì trong trường hợp như này. Vì cả hai phương án mình đều không đồng ý. Mình muốn tiếp tục mua căn hộ của mình với giá đã ký hợp đồng”.
Từ những thông tin được chia sẻ, có chia sẻ cho rằng vấn đề cần xem xét trước hết nằm ở hiệu lực của hợp đồng đã ký và trách nhiệm của đơn vị tiếp nhận dự án.
“Với thông tin trong bài viết, yêu cầu hợp lý nhất là giữ nguyên quyền mua căn hộ 34m2 theo đơn giá đã ký năm 2023, tiếp tục thanh toán theo tiến độ hợp đồng hợp pháp và yêu cầu xử lý trách nhiệm chậm bàn giao.
Cơ sở quan trọng:
- Điều 421 Bộ luật Dân sự 2015: Sửa đổi hợp đồng về nguyên tắc dựa trên thỏa thuận giữa các bên, trừ những trường hợp pháp luật quy định.
- Điều 428: Đơn phương chấm dứt hợp đồng phải có căn cứ từ thỏa thuận hoặc pháp luật; chấm dứt không có căn cứ thì bên thực hiện phải chịu trách nhiệm.
- Khoản 3 Điều 39 Luật Kinh doanh bất động sản 2023: Khi chuyển nhượng dự án hợp pháp, chủ đầu tư nhận chuyển nhượng kế thừa quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư chuyển nhượng”.
Ở góc độ thực tế, việc giữ lại đầy đủ giấy tờ ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng khi phát sinh bất đồng. Những chứng từ thanh toán, hợp đồng gốc và thông báo từ chủ đầu tư sẽ là cơ sở để người mua bảo vệ quyền lợi, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của bên tiếp quản dự án.
“Đừng ký thanh lý vội. Nhà đầu tư mới mua lại dự án thì phải kế thừa cả hợp đồng cũ của bạn, giá 45 triệu đồng/m2 đã ký vẫn ràng buộc họ, trừ khi hợp đồng cho phép đơn phương chấm dứt. Giữ lại toàn bộ biên lai đã đóng 30% và văn bản họ đưa hai phương án, đối chiếu điều khoản phạt chậm bàn giao trong hợp đồng gốc. Đó là căn cứ để yêu cầu bàn giao đúng giá cũ”.
Bên cạnh mong muốn tiếp tục sở hữu căn hộ theo mức giá cũ, khả năng thu hồi khoản tiền đã bỏ ra cũng là điều người mua cần tính đến.
“Chị nên thanh lý hợp đồng theo phương án 1 nhé, nhưng cái quan trọng là chủ đầu tư có trả tiền ngay một lần hay là chia ra vài năm mới trả”.
Không phải ai cũng đồng tình với việc chấp nhận những phương án do chủ đầu tư đưa ra. Có ý kiến cho rằng người mua cần kiên quyết bảo vệ thỏa thuận ban đầu.
“Khởi kiện ra tòa nhé. Ông mua lại dự án cũ thì ông phải thừa hưởng toàn bộ quyền và nghĩa vụ liên quan”.
Trong khi đó, một hướng xử lý mềm mỏng hơn được đặt ra nhằm hạn chế thời gian và chi phí phát sinh. Việc nhận lại tiền gốc cùng khoản lãi cần được cân nhắc trên cơ sở cam kết hoàn trả cụ thể, còn nếu không tìm được tiếng nói chung, người mua có thể phải tính đến con đường pháp lý.
“Nếu nhanh gọn bạn nên chọn phương án 1, nhưng cẩn thận trong việc hai bên xác nhận phương án trả gốc lãi cụ thể. Nếu bạn hoàn toàn không đồng ý, cân nhắc kiện. Tuy nhiên sẽ rất mất thời gian và tiền của bạn họ sẽ giữ lâu dài cho đến khi vụ kiện kết thúc”.

Một vài ý kiến cho rằng nếu không có tiếng nói chung thì nên khởi kiện
BẪY PHÁP LÝ KHI MUA NHÀ DỰ ÁN CHƯA HOÀN THIỆN
Việc mua nhà tại các dự án đang triển khai, đặc biệt là căn hộ hình thành trong tương lai hoặc nhà ở thuộc các khu đô thị mới, thường có sức hút nhờ mức giá thấp hơn so với những sản phẩm đã hoàn thiện.
Bên cạnh lợi thế về giá và cơ hội an cư, hình thức giao dịch này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Một trong những rủi ro đáng lưu ý xuất phát từ năng lực và việc tuân thủ pháp luật của chủ đầu tư.
Trường hợp chủ đầu tư không đáp ứng các điều kiện cần thiết, không bảo đảm năng lực tài chính hoặc đang bị xử lý vi phạm hành chính, dự án có thể bị chậm tiến độ, ngừng thi công hoặc không thể hoàn thiện các thủ tục pháp lý.
Bên cạnh đó, việc chủ đầu tư thế chấp dự án nhưng không công khai đầy đủ thông tin hoặc không thực hiện giải chấp theo quy định cũng có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng.
Người mua còn có thể gặp bất lợi khi chủ đầu tư thiếu minh bạch về hồ sơ pháp lý, tiến độ xây dựng và tình trạng thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất.
Tình trạng dự án chưa đủ điều kiện mở bán cũng là vấn đề cần đặc biệt quan tâm, nhất là đối với nhà ở hình thành trong tương lai. Trên thực tế, có những dự án được đưa ra thị trường khi chưa hoàn tất thủ tục giao đất, cho thuê đất, chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính về đất đai hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền xác nhận đủ điều kiện bán nhà ở.
Việc ký kết và thanh toán trong những trường hợp này có thể khiến người mua đối mặt với nguy cơ phát sinh tranh chấp, thậm chí phải mất nhiều thời gian để yêu cầu hoàn trả số tiền đã thanh toán.
Ngoài ra, những dự án xây dựng sai giấy phép, điều chỉnh quy hoạch không đúng thẩm quyền hoặc vi phạm quy định về xây dựng có thể bị đình chỉ thi công, buộc khắc phục hoặc tháo dỡ công trình. Khi đó, người mua có nguy cơ không nhận được nhà đúng thời hạn, thậm chí gặp khó khăn trong việc được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu.
Bên cạnh tính pháp lý của dự án, hợp đồng mua bán cũng là yếu tố cần được xem xét cẩn trọng. Phần lớn hợp đồng do chủ đầu tư soạn thảo sẵn, trong đó một số điều khoản có thể gây bất lợi cho khách hàng nếu không được đọc và rà soát kỹ.
Chẳng hạn, mức phạt vi phạm đối với người mua có thể cao hơn đáng kể so với trách nhiệm của chủ đầu tư, thời gian bàn giao được phép gia hạn kéo dài hoặc có những quy định hạn chế trách nhiệm của bên bán.
Một số hợp đồng còn thiếu nội dung quan trọng, không làm rõ thời điểm chuyển quyền sở hữu, nghĩa vụ thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận hoặc không bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật. Những thiếu sót này có thể khiến người mua gặp khó khăn khi yêu cầu thực hiện cam kết hoặc giải quyết tranh chấp phát sinh.
Rủi ro tài chính cũng là vấn đề không thể xem nhẹ trong quá trình giao dịch. Người mua có thể chịu thiệt hại nếu thanh toán vượt tỷ lệ được phép, nộp tiền khi dự án chưa đủ điều kiện mở bán hoặc thực hiện các khoản thanh toán không đúng tiến độ và phương thức đã thỏa thuận.
Khi xảy ra tranh chấp, việc thu hồi số tiền đã nộp có thể kéo dài và gặp nhiều trở ngại. Đáng chú ý, ngay cả khi đã nhận bàn giao nhà và hoàn thành nghĩa vụ thanh toán, người mua vẫn có thể chưa được cấp giấy chứng nhận nếu chủ đầu tư chưa hoàn tất các nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, chẳng hạn như tiền sử dụng đất hoặc các khoản phải nộp liên quan đến dự án.
Vì vậy, việc tìm hiểu đầy đủ tình trạng pháp lý, nghĩa vụ tài chính và năng lực thực hiện dự án của chủ đầu tư là điều cần thiết trước khi quyết định giao dịch.
