Đồng bằng sông Cửu Long lần đầu có khu công nghệ cao quy mô 200 ha

Sơ đồ vị trí dự kiến xây dựng Khu Công nghệ cao Cần Thơ. Ảnh: UBND TP Cần Thơ

Khoảng trống hạ tầng công nghệ cao của một vùng kinh tế lớn

Khu công nghệ cao Cần Thơ được thành lập với diện tích 200 ha tại phường Ô Môn, tổng mức đầu tư dự kiến 5.051 tỷ đồng. Dự án có thêm 100ha đất dự phòng để mở rộng trong tương lai.

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế trọng điểm duy nhất của Việt Nam chưa có khu công nghệ cao. Việc hình thành một khu chuyên biệt tại Cần Thơ vì vậy không chỉ gắn với nhu cầu phát triển của một địa phương mà còn hướng tới bổ sung hạ tầng nghiên cứu, phát triển và sản xuất công nghệ cho toàn vùng.

Trong tổng diện tích giai đoạn đầu, khoảng 94,8ha được bố trí cho sản xuất công nghệ cao và công nghệ chiến lược; 31,6ha dành cho nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực và ươm tạo doanh nghiệp. Phần còn lại dành cho cây xanh, mặt nước, giao thông, dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật.

Hình thành chuỗi nghiên cứu - ươm tạo - sản xuất

Theo đề án, khoảng 80-100ha có thể được dành cho các doanh nghiệp công nghệ cao, với khả năng đáp ứng khoảng 50-70 doanh nghiệp từ doanh nghiệp nhỏ và vừa đến các tập đoàn lớn.

Khu công nghệ cao được định hướng kết nối các hoạt động nghiên cứu và phát triển với đào tạo nhân lực, ươm tạo doanh nghiệp và đưa công nghệ vào sản xuất.

Các lĩnh vực ưu tiên gồm công nghệ sinh học, tự động hóa, vật liệu mới, năng lượng và công nghệ sau thu hoạch, tập trung vào những nhu cầu thực tiễn của Đồng bằng sông Cửu Long như phát triển nông nghiệp, thủy sản, chế biến và bảo quản nông sản.

Đề án đặt mục tiêu mỗi năm có thể ươm tạo thành công 5-10 công nghệ, giải pháp mới và đưa vào sản xuất thương mại. Các hướng ứng dụng được nêu gồm chế biến sâu nông sản, thủy sản, máy móc nông nghiệp thế hệ mới, năng lượng tái tạo và công nghệ thích ứng với biến đổi khí hậu.

Mô hình hướng tới việc đưa một ý tưởng hoặc kết quả nghiên cứu qua các bước nghiên cứu - ươm tạo - hoàn thiện công nghệ - sản xuất, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa hoạt động khoa học và nhu cầu của doanh nghiệp.

Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Hơn 5.000 tỷ đồng cho hạ tầng, kỳ vọng tạo 15.000 việc làm

Tổng vốn đầu tư dự kiến của khu công nghệ cao là 5.051 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách thành phố Cần Thơ dự kiến bố trí gần 1.437 tỷ đồng, tương đương 28,46%; khoảng 3.613 tỷ đồng còn lại dự kiến huy động từ các nguồn ngoài ngân sách.

Phần vốn ngoài ngân sách hiện là phương án huy động, gồm các nguồn như vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, vốn hỗ trợ phát triển chính thức, nhà đầu tư hạ tầng và các nhà đầu tư thứ cấp. 

Theo tính toán của đề án, khi hoạt động ổn định, khu công nghệ cao có thể tạo hơn 15.000 việc làm trực tiếp, trong đó khoảng 1.000 lao động bậc trung và bậc cao. Doanh thu trực tiếp được dự kiến ở mức 5.000-10.000 tỷ đồng mỗi năm, cùng khoảng 500-1.000 tỷ đồng nguồn thu ngân sách mỗi năm từ các loại thuế.

Dự án được triển khai theo ba giai đoạn:

Giai đoạn 2026-2028 tập trung hoàn thiện thủ tục pháp lý, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng, với kinh phí dự kiến khoảng 2.640 tỷ đồng. 

Giai đoạn 2028-2030 tiếp tục hoàn thiện hạ tầng với nguồn vốn dự kiến hơn 2.410 tỷ đồng. 

Sau năm 2030, khu công nghệ cao dự kiến bước vào giai đoạn hoạt động và thu hút các trung tâm nghiên cứu, nhà máy và doanh nghiệp công nghệ.

Việc xây dựng một không gian tập trung cho nghiên cứu, đào tạo, ươm tạo và sản xuất đặt dự án trong bài toán lớn hơn của Đồng bằng sông Cửu Long: không chỉ sản xuất nhiều hơn mà còn nâng hàm lượng công nghệ trong những ngành kinh tế vốn là thế mạnh của vùng.