Đồng Nai học hỏi kinh nghiệm phòng chống bệnh dại tại Hà Nội
Đoàn công tác Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản thành phố Đồng Nai do ông Nguyễn Minh Hải, Phó Chi cục trưởng, làm trưởng đoàn tới Hà Nội để tìm hiểu và học hỏi kinh nghiệm triển khai mô hình thí điểm phòng, chống bệnh dại thông qua hỗ trợ các chủ cơ sở kinh doanh thịt chó, mèo chuyển đổi sinh kế.
Cách làm của Hà Nội tiếp cận theo hướng xử lý nguy cơ lây truyền bệnh dại ngay từ nguồn lây, đồng thời bảo đảm sinh kế cho người dân, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia không còn người tử vong do bệnh dại vào năm 2030.
Bệnh dại là bệnh truyền lây giữa động vật và người, khi phát bệnh thì gần như tử vong 100% và chó là nguồn lây chủ yếu. Hoạt động thu gom, vận chuyển, giết mổ và kinh doanh chó, mèo không rõ nguồn gốc, chưa được tiêm phòng làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, trong đó người trực tiếp buôn bán, giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo là nhóm phơi nhiễm cao. Vì vậy, hỗ trợ các cơ sở chuyển đổi sinh kế từ hoạt động này góp phần cắt giảm nguy cơ nguồn lây nhiễm, thay vì chỉ xử lý khi đã có các ổ dịch.

Đoàn công tác Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản thành phố Đồng Nai tới Hà Nội học hỏi kinh nghiệm từ ngày 13 - 16/11 vừa qua.
Dự án “Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại, phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại 14 phường ở Hà Nội” được UBND Thành phố Hà Nội phê duyệt ngày 24/7/2025, do Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y triển khai, với sự đồng hành và hỗ trợ kỹ thuật của đối tác quốc tế Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi Hành vi hướng tới Phát triển bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam).
Điểm cốt lõi mà Hà Nội chia sẻ với Đồng Nai là sự kết hợp giữa quản lý nhà nước và hỗ trợ người dân. Các chủ cơ sở được vận động tự nguyện dừng kinh doanh, sau đó được đồng hành theo ba bước: đào tạo nghề, hỗ trợ khởi nghiệp và kết nối thị trường. Người dân được tôn trọng và lựa chọn nghề phù hợp với điều kiện của gia đình, nhờ đó việc chuyển đổi bền vững hơn.
Sau hơn 1 năm triển khai tại 14 phường, 28 cơ sở đã dừng hoạt động kinh doanh thịt chó, mèo, 25 hộ đăng ký tham gia chuyển đổi sinh kế, và phường Giảng Võ trở thành phường đầu tiên không còn hoạt động này. Chuyển đổi nghề là quá trình lâu dài, cần sự kiên trì của chính quyền cơ sở và quyết tâm của chính người dân.
Đoàn đã đến thăm một số cơ sở đã chuyển sang sinh kế mới, lắng nghe chủ hộ chia sẻ về quyết định thay đổi và cuộc sống hiện tại. Từ những cơ sở từng giết mổ, kinh doanh thịt chó, mèo, các hộ nay đã chuyển sang kinh doanh bi-a, đồ uống, buôn bán nhỏ, bán hàng trực tuyến... Câu chuyện của các chủ hộ cho thấy quyết định rời bỏ nghề cũ không dễ dàng: đó là nghề gắn bó nhiều năm, là nguồn thu nhập chính của cả gia đình. Điều giúp họ vượt qua là sự kiên trì vận động của chính quyền cơ sở, cán bộ dự án và sự đồng hành trong học nghề, khởi nghiệp và mong muốn có một công việc an toàn hơn cho bản thân, văn minh hơn cho con cháu…
Ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho biết: “Mô hình của Hà Nội vẫn đang trong giai đoạn thí điểm, còn nhiều việc phải làm. Điều chúng tôi có thể chia sẻ nhiều nhất là những bài học từ thực tế, kể cả những việc chưa làm được. Phòng, chống bệnh dại bền vững phải bắt đầu từ nguồn lây, trong đó hoạt động giết mổ, buốn bán thịt chó mèo không rõ nguồn gốc, không đảm bảo điều kiện vệ sinh thú y… là một mối nguy rất lớn làm lây lan nguồn bệnh dại, muốn người giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo chuyển đổi sang các ngành kinh tế khác thì phải đồng hành cùng người dân để họ có sinh kế mới”.
Ông Nguyễn Minh Hải, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản thành phố Đồng Nai, chia sẻ: “Chúng tôi ra Hà Nội lần này với tinh thần đi học. Chúng tôi đánh giá cao cách tiếp cận của dự án ở Hà Nội, kết hợp chặt chẽ giữa phòng, chống dịch bệnh và hỗ trợ chuyển đổi sinh kế. Tôi đã trực tiếp đi thực tế, hỏi chuyện các hộ đã chuyển đổi. Họ đều nói đồng thuận và ủng hộ chủ trương bằng chính việc chuyển đổi của gia đình mình. Những kinh nghiệm này sẽ được Đồng Nai nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương”.
Chuyến công tác thể hiện tinh thần chủ động của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y thành phố Đồng Nai trong phòng, chống bệnh dại, khi trực tiếp tìm hiểu thực tiễn từ mô hình tại Thủ đô để rút ngắn lộ trình triển khai tại địa phương. Lựa chọn này cũng cho thấy cách tiếp cận kiểm soát dịch bệnh từ nguồn gắn với chuyển đổi sinh kế đang phát huy hiệu quả rõ nét và nhận được sự quan tâm của nhiều tỉnh, thành, cùng hướng tới mục tiêu không còn người tử vong vì bệnh dại tại Việt Nam vào năm 2030.



