Dòng tiền chờ động lực mới từ tín hiệu lãi suất
Kỳ vọng lãi suất trong nước hạ nhiệt và lợi nhuận quý III cải thiện tạo thêm điểm tựa cho thị trường cổ phiếu. Tuy nhiên, thanh khoản thấp, đòn bẩy margin cao và xu hướng bán ròng từ khối ngoại vẫn thử thách khả năng đón nhận những động lực mới của dòng tiền.
Kinh doanh cải thiện, định giá còn sức ép
Theo báo cáo tài chính quý III/2026 vừa công bố, doanh thu thuần của Công ty cổ phần Xi măng Vicem Hà Tiên (mã CK: HT1) đạt 2.268,83 tỷ đồng, tăng 21,6% so với cùng kỳ. Bên cạnh mở rộng kinh doanh, việc giảm gánh nặng vay đang tạo thêm nguồn hỗ trợ lợi nhuận cho doanh nghiệp. Chi phí lãi vay giảm gần 89% đã góp phần nâng lợi nhuận sau thuế hợp nhất quý III/2026 của Xi măng Vicem Hà Tiên lên 99,47 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ.
Trong quý, Xi măng Vicem Hà Tiên chỉ ghi nhận 1,11 tỷ đồng chi phí lãi vay, so với 9,68 tỷ đồng cùng kỳ. Cuối tháng 9, doanh nghiệp không còn dư nợ vay ngắn hạn, trong khi đầu năm khoản này ở mức 589,34 tỷ đồng. Dòng tiền thuần từ kinh doanh 9 tháng đạt 770,35 tỷ đồng, bổ sung nguồn lực cân đối vốn và trả nợ.
Lợi nhuận cải thiện tiếp tục là điểm tựa cho việc lựa chọn cổ phiếu. Ảnh: An Thư
Chi phí lãi vay được tiết giảm càng có ý nghĩa quan trọng với Xi măng Vicem Hà Tiên trong bối cảnh chi phí sản xuất vẫn gây sức ép. Giá vốn quý III tăng 23,3% so với cùng kỳ, cao hơn tốc độ tăng doanh thu, khiến lợi nhuận gộp chỉ tăng 9,7%, đạt hơn 264 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp thu hẹp từ 12,9% xuống 11,64%.
Tuy vậy, triển vọng tiêu thụ của Xi măng Vicem Hà Tiên tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu xây dựng. Theo ông Đỗ Tiến Đạt, chuyên viên phân tích của Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), đầu tư công và xây dựng dân dụng được kỳ vọng thúc đẩy nhu cầu xi măng tại miền Nam. Các dự án như sân bay Long Thành, Vành đai 3, Vành đai 4 và hệ thống cao tốc phía Nam tạo thêm dư địa tiêu thụ.
Đòn bẩy margin lớn, nhưng thanh khoản vẫn thấp
Theo thống kê từ các chuyên gia Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), dư nợ cho vay ký quỹ đạt mức kỷ lục khoảng 448 nghìn tỷ đồng, tăng 21,9% so với cùng kỳ. Trong khi đó, giá trị giao dịch bình quân giảm xuống chỉ còn khoảng 15.200 tỷ đồng/phiên, thấp nhất kể từ quý IV/2024 và giảm 63% so với quý III/2025.
Dư nợ hiện tương đương 30 phiên giao dịch, so với 9 phiên ở thời điểm một năm trước. Đòn bẩy lớn khi thanh khoản thấp có thể khuếch đại biến động nếu áp lực bán gia tăng, làm tăng nguy cơ bán giải chấp và đặt thêm yêu cầu kiểm soát rủi ro đối với các vị thế vay.
Dù giữ đánh giá tích cực về kinh doanh, chuyên gia từ ACBS vẫn điều chỉnh giảm 13% giá mục tiêu cổ phiếu HT1 do tăng lãi suất chiết khấu. Dự phóng lợi nhuận không thay đổi, nhưng cổ phiếu được định giá thấp đi. Xi măng Vicem Hà Tiên giảm lãi vay thực trả nhờ thu hẹp dư nợ trong bối cảnh lãi suất tăng, nhưng mức định giá cổ phiếu vẫn chịu sức ép từ yếu tố lãi suất.
Trên thị trường, kết quả kinh doanh tăng trưởng cũng chưa đủ tạo sức cầu đồng đều. Kết quả kinh doanh quý III/2026 ghi nhận nhiều doanh nghiệp công bố lợi nhuận trong quý và 9 tháng tăng trưởng tốt, song nhiều cổ phiếu vẫn chịu áp lực bán mạnh trong những phiên cuối tháng 10. Áp lực cung gia tăng tại nhiều nhóm cổ phiếu khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với quyết định giải ngân.
Lợi nhuận cải thiện tiếp tục là điểm tựa cho việc lựa chọn cổ phiếu. Tuy nhiên, khả năng duy trì tăng trưởng, mức định giá lại là các yếu tố khác cùng ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của doanh nghiệp.
Dòng tiền cần thêm lực đẩy
Quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75 - 4% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) rạng sáng 29/10 vừa qua là một trong những thông tin thu hút sự quan tâm của giới đầu tư toàn cầu. Với chứng khoán Việt Nam, tín hiệu quốc tế còn được đặt cạnh diễn biến tỷ giá, điều kiện vốn trong nước và khả năng hấp thụ lượng cổ phiếu bán ra.
Trong nước, trung tuần tháng 10/2026, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành chỉ đạo yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm tối thiểu 0,5% lãi suất tiền gửi kỳ hạn trên 6 tháng. Theo các chuyên gia của Công ty cổ phần Chứng khoán VietinBank (VBSE), đây là chỉ đạo quyết liệt nhằm hạ nhiệt cuộc đua lãi suất huy động. Động thái này giúp giải tỏa áp lực chi phí vốn cho hệ thống ngân hàng, qua đó tạo dư địa thực chất để hạ lãi suất cho vay, hướng vào khu vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên trong những tháng cuối năm.
Mức hỗ trợ tới doanh nghiệp cũng có độ trễ và khác biệt theo cơ cấu tài trợ. Chi phí lãi vay phụ thuộc quy mô dư nợ, kỳ hạn và thời điểm điều chỉnh lãi suất. Với thị trường cổ phiếu - hàn thử biểu của nền kinh tế, chuyển động này sẽ dần được phản ánh qua kết quả kinh doanh và dòng tiền thực tế.
Ở phía cung, hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đặt ra yêu cầu đối với sức cầu trong nước. Theo VBSE, cần phân biệt phần sở hữu chiến lược, dài hạn với sở hữu danh mục có khả năng dịch chuyển. Cụ thể, có khoảng 34,8% giá trị sở hữu nước ngoài mang tính chiến lược. Việc đánh giá nguồn cung cổ phiếu từ nhóm này vì vậy cần dựa trên cơ cấu nắm giữ.
Phương thức và tốc độ bán cũng ảnh hưởng tới khả năng hấp thụ. Chuyên gia của VBSE lưu ý, giao dịch thỏa thuận cần được tách khỏi khớp lệnh khi đánh giá sức ép trực tiếp lên thị trường. Lượng bán phân bổ đều theo thời gian có thể được hấp thụ thuận lợi hơn những đợt bán dồn dập. Khi thanh khoản yếu và đòn bẩy cao, áp lực giảm giá có nguy cơ kích hoạt bán giải chấp, làm biến động lớn hơn tác động ban đầu của dòng vốn ngoại.
Dòng tiền trong nước vì vậy vừa cần thêm động lực giải ngân, vừa phải cân đối khả năng chịu rủi ro. Kỳ vọng chi phí vốn giảm và lợi nhuận cải thiện sẽ góp thêm cơ sở cho nhà đầu tư lựa chọn cổ phiếu. Sức nâng đỡ bền hơn sẽ từ nhóm doanh nghiệp duy trì được đầu ra, chuyển lợi nhuận thành tiền và chủ động nguồn tài trợ. Những chuyển biến này giúp nhà đầu tư đánh giá khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp và giá cổ phiếu trong các quý tiếp theo.
