Đột phá thể chế, khơi thông nguồn lực để doanh nghiệp Việt Nam bứt phá

Ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA):

Đột phá thể chế tạo đà cho kinh tế Việt Nam bứt tốc

Ông Nguyễn Hoàng.

Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, tôi hài lòng về những bước đột phá chiến lược về mặt thể chế. Đây là một nhiệm kỳ đầy biến động và thách thức song Việt Nam vẫn đạt được tăng trưởng ấn tượng, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc để kinh tế Việt Nam tiến bước trong giai đoạn mới.

Về thể chế, chúng tôi đánh giá đây là một nhiệm kỳ đặc biệt quan trọng khi đã "đi trước một bước", giải quyết được những "nút thắt" nhằm thúc đẩy, dẫn hướng và cụ thể hóa nghị quyết của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị. Điều này giúp Chính phủ, doanh nghiệp và người dân có được thành quả quan trọng, đồng thời tạo nền tảng tiến vào kỷ nguyên phát triển, với mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Việt Nam từ một nền kinh tế đóng cửa đã trở thành một quốc gia xuất khẩu lớn. Kim ngạch xuất, nhập khẩu năm 2025 đạt khoảng 900 tỷ USD, tăng gấp hàng chục lần so với năm 1990. Các mặt hàng chủ lực gồm điện tử, dệt may, giày dép, nông sản, thủy sản. Việt Nam là thành viên của nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP.

Việt Nam cũng trở thành điểm đến hấp dẫn của các tập đoàn đa quốc gia. Tổng vốn FDI đăng ký đến năm 2023 đạt hơn 450 tỷ USD. Các khu công nghiệp, khu chế xuất phát triển mạnh tại Bắc Ninh, Đồng Nai, thành phố Hồ Chí Minh… FDI đóng góp lớn vào công nghiệp hóa, tạo việc làm và chuyển giao công nghệ.

Hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội được cải thiện rõ rệt. Mạng lưới đường cao tốc, cảng biển, sân bay, viễn thông phát triển mạnh. Tỷ lệ đô thị hóa tăng từ 19% (năm 1986) lên 45% (năm 2025).

Các đô thị lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế - văn hóa hiện đại. Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2021 - 2025 đạt bình quân khoảng 6,3%/năm, thuộc nhóm nước tăng trưởng cao trên thế giới. Quy mô GDP năm 2025 đạt khoảng 510 tỷ USD, xếp thứ 32 trên thế giới.

Nổi bật là nhiều thể chế mang tính đột phá dành cho các "đầu tàu" kinh tế như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đây là những thể chế chuyên biệt, chuyên sâu rất quan trọng.

Bên cạnh đó, nhiều quy định đã đi thẳng vào "đời sống" của doanh nghiệp, giúp tháo gỡ những rào cản, vướng mắc. Việc "ban hành một luật có thể giải quyết được nhiều vấn đề liên quan đến nhiều luật" là một bước đột phá rất lớn trong thể chế, để cộng đồng doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế phát triển trong kỷ nguyên mới.

Bà Lê Dung, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đào tạo và phát triển nhân lực DGroup, Viện trưởng Viện Doanh trí, Chủ tịch Câu lạc bộ CEO 1983:

Kỳvọng quyết sách đột phá cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam

Bà Lê Dung.

Sáng 20-1-2026, khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng khai mạc trọng thể tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (Hà Nội), tôi dõi theo với cảm xúc vừa trang nghiêm, vừa gần gũi, như được chứng kiến tương lai đất nước đang được định hình từ những quyết sách lớn.

Ở góc nhìn của một người làm đào tạo, tư vấn và đồng hành với doanh nhân nhiều năm, tôi càng cảm nhận rõ vai trò đặc biệt của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Nếu Đại hội là nơi hoạch định đường hướng chiến lược, thì DNNVV chính là “mạch máu” đang chảy trong từng vùng kinh tế, từng chuỗi cung ứng. Việt Nam hiện có gần 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó DNNVV chiếm khoảng 98%. Đó không chỉ là những con số thống kê, mà là hàng triệu nỗ lực lao động, sáng tạo, hàng triệu lựa chọn khởi nghiệp và cũng là hàng triệu niềm tin được gửi gắm vào một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, ổn định.

Thực tiễn cho thấy DNNVV Việt Nam rất giàu khát vọng, linh hoạt, sẵn sàng học hỏi và thích ứng nhanh với thị trường. Tuy nhiên, họ cũng đang đối mặt với những “nút thắt” quen thuộc nhưng dai dẳng: Khó tiếp cận vốn, hạn chế về năng lực quản trị, chuyển đổi số còn chậm, chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị còn hạn chế.

Trong đó, vấn đề vốn vẫn là rào cản lớn. Tỷ lệ DNNVV tiếp cận được tín dụng ngân hàng còn thấp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ. Khi dòng tiền thiếu hụt, doanh nghiệp không chỉ khó mở rộng sản xuất mà còn thiếu sức bền để đầu tư công nghệ, chuẩn hóa quản trị hay thực hiện chuyển đổi xanh - số - bền vững. Chính vì vậy, điều cộng đồng doanh nghiệp mong đợi từ Đại hội không chỉ là thông điệp cổ vũ, mà là một “hệ sinh thái thể chế” ổn định, thuận lợi và có tính dẫn dắt rõ ràng.

Từ thực tiễn đồng hành cùng doanh nghiệp, tôi xin gửi gắm một số kỳ vọng. Trước hết là đột phá về môi trường kinh doanh theo hướng tinh gọn, minh bạch và giảm thực chất chi phí tuân thủ. Doanh nghiệp không ngại luật chặt, mà ngại luật chồng chéo, thủ tục kéo dài và những chi phí không chính thức. Một quyết sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi chạm được vào từng hồ sơ, từng ngày công và từng chi phí vận hành của doanh nghiệp.

Thứ hai là đột phá về vốn, với các kênh tiếp cận đa dạng và phù hợp hơn cho DNNVV. Bên cạnh tín dụng ngân hàng, cần phát huy hiệu quả các quỹ bảo lãnh, tài chính chuỗi cung ứng, các mô hình tài chính đổi mới và tín dụng xanh, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa không bị đứng ngoài xu thế phát triển bền vững.

Thứ ba là đột phá về chuyển đổi số, đưa chính sách từ khẩu hiệu sang những “gói hỗ trợ có thể dùng ngay”. Nhiều DNNVV hiểu rõ sự cần thiết của số hóa, nhưng thiếu nguồn lực và lộ trình. Điều họ cần là dịch vụ công trực tuyến thông suốt, chương trình hỗ trợ phần mềm quản trị phù hợp theo ngành nghề và cơ chế đồng hành trong quá trình triển khai.

Thứ tư là đột phá về nhân lực và quản trị, coi năng lực quản trị của chủ doanh nghiệp là “hạ tầng mềm” của nền kinh tế. Cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn các chính sách đào tạo quản trị, gắn kết Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nhân học tập suốt đời và làm chủ công nghệ, dữ liệu, phương thức quản trị hiện đại.

Cuối cùng là đột phá về liên kết chuỗi, giúp DNNVV có “tấm vé” tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thông qua tiêu chuẩn hóa, truy xuất nguồn gốc, tư vấn pháp lý và cơ chế để doanh nghiệp lớn kéo doanh nghiệp nhỏ cùng phát triển.

Tôi tin vào tầm nhìn và bản lĩnh của Đảng, tin rằng Đại hội XIV sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới. Nhưng hơn hết, tôi kỳ vọng những quyết sách đột phá sẽ được cụ thể hóa bằng cơ chế rõ ràng, khả thi, để DNNVV Việt Nam có thể yên tâm đầu tư, đổi mới và lớn lên bằng chính nội lực của mình, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

Thanh Hiền - Bảo Hân thực hiện