Dự án 'ẵm trọn' bộ ba giải thưởng ấn tượng của chàng trai ngành Kỹ thuật Hàng không

Chủ động nắm bắt cơ hội

Con đường đến với dự án nghiên cứu hầm gió của Bùi Minh Hiển bắt đầu khá tình cờ, nhưng lại phản ánh rõ tinh thần chủ động tìm kiếm cơ hội học tập ngoài khuôn khổ lớp học. Là thành viên của Fablab USTH – không gian sáng tạo, chế tạo và thử nghiệm dành cho sinh viên – Hiển thường xuyên tham gia các hoạt động kỹ thuật, đồng thời chủ động tìm kiếm những dự án sản phẩm có tính ứng dụng để trau dồi kỹ năng, đồng thời ứng dụng các kiến thức đã học vào thực tế.

Trong quá trình đó, Hiển được thầy Phan Thanh Hiền (giảng viên Khoa Khoa học Vũ trụ và Trái đất) giới thiệu tham gia dự án phát triển mô hình hầm gió cho Trung tâm Khám phá Khoa học Quy Nhơn. Trung tâm khi ấy có nhu cầu xây dựng một mô hình hầm gió quy mô nhỏ phục vụ trưng bày, trải nghiệm và nghiên cứu khoa học, song chưa có nhân sự có chuyên môn phù hợp trong lĩnh vực khí động học. Nhận thấy sự tương thích giữa định hướng chuyên ngành của Hiển và yêu cầu dự án, thầy đã tin tưởng giới thiệu Hiển tham gia dự án ngay từ những giai đoạn đầu tiên.

Nhận được sự tín nhiệm của thầy, Minh Hiển đã mạnh dạn thử thách bản thân với cơ hội mới. Trong dự án phát triển hầm gió, Minh Hiển đảm nhận vai trò then chốt ở khâu thiết kế – phần việc yêu cầu nền tảng kiến thức khí động học, khả năng tính toán, mô phỏng và tư duy hệ thống.

Hiển xây dựng kế hoạch làm việc theo các bước rõ ràng từ các bước nghiên cứu tài liệu nền tảng, thiết kế mô hình 3D bằng các phần mềm như CATIA đến gia công prototype, thử nghiệm, hiệu chỉnh và tối ưu. Phần gia công cơ khí và lắp ráp chủ yếu do các cán bộ kỹ thuật tại trung tâm và các đơn vị bên ngoài thực hiện, dựa trên bản vẽ, mô hình 3D và các tiêu chí kỹ thuật do Hiển tham gia xây dựng.

Vai trò này đã đặt cậu bạn vào vị trí chịu trách nhiệm về chất lượng của sản phẩm: nếu thiết kế không tối ưu, mọi công đoạn gia công phía sau sẽ khó có thể triển khai thuận lợi. Thách thức này buộc Hiển phải làm việc với tinh thần cẩn trọng và sẵn sàng điều chỉnh thiết kế dựa trên các kết quả thử nghiệm thực tế.

Sau 9 tháng triển khai, mô hình hầm gió do Hiển tham gia thiết kế đã đạt được độ chính xác cao, với sai số dưới 5%, vượt ra kỳ vọng và yêu cầu của Trung tâm Khám phá Khoa học Quy Nhơn là 7% – một con số thật sự ấn tượng đối với một mô hình hầm gió quy mô nhỏ.

Tham gia sân chơi dành cho sinh viên yêu thích sáng tạo ngành Điện

Tháng 12 vừa qua, khi dự án hầm gió đã đến những bước nghiệm thu cuối cùng, Hiển đã được TS. Bùi Văn Tuấn (giảng viên Khoa Công nghệ và Kỹ thuật) hỗ trợ đăng ký dự án tham gia Diễn đàn Sinh viên Nghiên cứu khoa học 2025, và đã đạt được thành tích xuất sắc với cú “ăn ba”: Giải Nhì chung cuộc, Giải Nhất – Tiểu ban Công nghệ giảm phát thải và bảo vệ môi trường, Giải Nhất giải Ý tưởng Sáng tạo (Innovative Idea Award). Và một tin đặc biệt vui, sản phẩm hầm gió của Hiển đã được Trung tâm Khám phá Khoa học Quy Nhơn nghiệm thu, đánh dấu sự hoàn thiện của một dự án nghiên cứu được đầu tư bài bản, dài hơi và chứa đựng nhiều tâm huyết.

Tại Diễn đàn, dự án của Hiển được Ban Giám khảo đánh giá cao ở nhiều yếu tố như mục tiêu rõ ràng, lộ trình triển khai rõ ràng, quy trình hiệu chuẩn nghiêm túc, kiểm chứng kết quả bằng thực nghiệm, và đặc biệt có sản phẩm thực tế đã được nghiệm thu.

Dự án hầm gió do Hiển phát triển bám sát chủ đề của Diễn đàn năm nay “Năng lượng và những ứng dụng hướng đến phát thải ròng bằng 0 (Net Zero)”, đồng thời chạm tới một trong những bài toán cốt lõi của lĩnh vực Hàng không.

Trong ngành Hàng không dân dụng, nhiên liệu hiện nay chiếm khoảng 70% tổng chi phí khai thác và vận hành bay, đồng thời cũng là nguồn phát thải carbon ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường. Một trong những giải pháp hiệu quả và bền vững nhất để giảm tiêu hao nhiên liệu là tối ưu hóa thiết kế khí động học của máy bay, từ hình dạng cánh, thân cho tới các chi tiết cấu trúc nhỏ.

Sản phẩm hầm gió do Minh Hiển tham gia thiết kế sau khi hoàn thiện.

Quá trình tối ưu này không thể tách rời các thử nghiệm trong hầm gió. Vì vậy, dù được thiết kế ở quy mô nhỏ, hệ thống hầm gió của Hiển có giá trị thực tiễn cao trong việc hỗ trợ nghiên cứu khí động học, thử nghiệm các ý tưởng thiết kế mới trên mô hình máy bay và phục vụ đào tạo. Những đóng góp này không chỉ nâng cao hiệu quả nghiên cứu và học tập, mà còn góp phần vào lộ trình xanh hóa ngành hàng không, trong bối cảnh toàn cầu đang hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Một điểm tối ưu nổi bật khác của dự án nằm ở tính sáng tạo và hiệu quả chi phí. Theo Hiển, hệ thống hầm gió quy mô nhỏ trên thị trường thường có giá từ 1–2 tỷ đồng, vượt ra ngoài khả năng tiếp cận của nhiều cơ sở giáo dục và nghiên cứu. Trong khi đó, sản phẩm hầm gió do Hiển thiết kế được tối ưu với chi phí chỉ bằng một phần năm nhưng vẫn đảm bảo hiệu suất vận hành và độ chính xác cần thiết cho nghiên cứu và giảng dạy.

Nền tảng kiến thức tại USTH - “trợ thủ” đắc lực cho quá trình triển khai dự án

Theo Hiển, nền tảng kiến thức khí động lực học được trang bị trong chương trình đào tạo ngành Kỹ thuật Hàng không chính là yếu tố then chốt giúp cậu bạn có nhiều lợi thế khi triển khai dự án. Bên cạnh đó, các học phần về thiết kế và mô phỏng 3D cùng kỹ năng sử dụng những phần mềm chuyên dụng như CATIA đã hỗ trợ Hiển hiệu quả trong việc xây dựng mô hình, phân tích cấu trúc và tối ưu phương án thiết kế hầm gió.

Hiển cũng cho biết thêm để đáp ứng yêu cầu chuyên sâu của dự án, cậu bạn đã phải tự nghiên cứu thêm nhiều tài liệu và bài báo khoa học. Lợi thế học bằng tiếng Anh trong chương trình học đã trở thành trợ thủ đắc lực của Hiển trong quá trình này. Để hoàn thiện dự án, Hiển đã phải tham khảo khoảng 50-60 công trình nghiên cứu liên quan đến các khía cạnh của hầm gió. Có những buổi sáng cậu bạn phải đọc và tổng hợp kiến thức từ bốn bài báo khoa học.

Đặc biệt, trải nghiệm tại Fablab USTH đóng vai trò quan trọng trong hành trình nghiên cứu của Hiển. Tại đây, Hiển tìm thấy những người bạn cùng chí hướng, có niềm đam mê sáng tạo mạnh mẽ để cùng nhau học hỏi, trưởng thành. Bạn cũng cảm thấy may mắn khi có các anh chị khóa trên giỏi chuyên môn lại nhiệt tình luôn sẵn sàng hỗ trợ mỗi khi gặp khó khăn. Chính môi trường này đã giúp Hiển có nền tảng kiến thức và kỹ năng vững vàng, đồng thời nuôi dưỡng sự chủ động và tinh thần làm việc nhóm để sẵn sàng tham gia một dự án nghiên cứu dài hơi như thiết kế hầm gió.

Minh Hiển cho biết: “Mình cảm thấy rất vui và tự hào khi dự án mình dành nhiều tâm huyết được ghi nhận và đánh giá cao. Mình muốn gửi lời cảm ơn tới các anh chị cán bộ tại Trung tâm Khám phá Khoa học Quy Nhơn cùng thầy hướng dẫn là TS. Bùi Văn Tuấn đã hỗ trợ và đồng hành cùng mình trong suốt dự án.”

Minh Hiển khẳng định mỗi kinh nghiệm tích lũy được qua những thành công và thất bại trong suốt 9 tháng triển khai dự án sẽ trở thành hành trang quý báu để mình tiếp tục theo đuổi đam mê trong lĩnh vực Hàng không.