Du lịch Quảng Trị: Tiềm năng khác biệt, điểm đến có sức cạnh tranh

Quảng Trị đang đứng trước một thời cơ để tái định hình không gian và nâng tầm vị thế du lịch. Sau sáp nhập, không gian phát triển được mở rộng, tạo nên sự hội tụ hiếm có của các giá trị lịch sử, văn hóa, thiên nhiên, biển đảo, hang động và hệ sinh thái bản địa.

Từ những địa danh ghi dấu lịch sử đấu tranh cách mạng, những chứng tích của khát vọng hòa bình, đến các di sản thiên nhiên có giá trị nổi bật, những bãi biển, cảnh quan rừng núi và không gian văn hóa cộng đồng, Quảng Trị sở hữu nguồn tài nguyên đa dạng, có khả năng phát triển nhiều phân khúc và loại hình du lịch.

Các chuyên gia, nhà quản lý trao đổi tại Diễn đàn “Phát triển thị trường và định vị thương hiệu điểm đến du lịch Quảng Trị trong bối cảnh mới” do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy tổ chức - Ảnh: T.V.P

Đặc biệt là sự hiện diện của Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, hệ thống hang động độc đáo, cùng những địa danh lịch sử như Thành cổ Quảng Trị, Địa đạo Vịnh Mốc, Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải… Trong tương lai, dự án Quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò-hồ Thác Chuối tạo nên những giá trị khác biệt mà không phải địa phương nào cũng có được. Đây không đơn thuần là lợi thế về số lượng điểm đến, mà là nền tảng để hình thành những sản phẩm du lịch có chiều sâu, kết nối thiên nhiên với lịch sử, văn hóa với trải nghiệm, khám phá với nghỉ dưỡng, qua đó tạo nên bản sắc riêng cho điểm đến Quảng Trị.

Những kết quả đạt được thời gian qua cho thấy sức hút ngày càng tăng của du lịch Quảng Trị. Năm 2025, toàn tỉnh đón khoảng 9,6 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt khoảng 11.040 tỉ đồng. Trong 9 tháng năm 2026, lượng khách đạt khoảng 9,4 triệu lượt, tổng thu ước đạt 10.808 tỉ đồng. Những con số này phản ánh dư địa và triển vọng phát triển đáng kể của ngành Du lịch. Tuy nhiên, tăng trưởng về lượng khách chưa đồng nghĩa với sự chuyển biến tương ứng về chất lượng và giá trị gia tăng.

Vấn đề cốt lõi vì vậy không chỉ là thu hút thêm bao nhiêu lượt khách, mà là làm thế nào để mỗi chuyến đi tạo ra nhiều giá trị hơn, mỗi trải nghiệm để lại dấu ấn sâu sắc hơn và mỗi du khách trở thành một chủ thể lan tỏa hình ảnh của địa phương.

Đó cũng là vấn đề xuyên suốt được đặt ra tại diễn đàn ngày 4/11/2026 do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy tổ chức. Những thảo luận về thị trường, sản phẩm, thương hiệu và quản trị điểm đến đã góp phần nhận diện rõ hơn các điểm nghẽn, đồng thời gợi mở hướng tiếp cận mới cho du lịch Quảng Trị trong giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2050.

Một trong những thông điệp quan trọng được diễn đàn thống nhất là phải thay đổi tư duy phát triển du lịch, chuyển từ cách tiếp cận dựa chủ yếu vào tài nguyên sẵn có sang cách tiếp cận lấy thị trường và nhu cầu của du khách làm điểm xuất phát. Thực tế cho thấy, du khách không chỉ tìm kiếm một địa danh để tham quan, chụp ảnh, mà ngày càng quan tâm đến chất lượng trải nghiệm, tính độc đáo, sự thuận tiện, mức độ an toàn, khả năng cá nhân hóa và những giá trị tinh thần mà chuyến đi mang lại.

Những gợi mở của chuyên gia tại diễn đàn cho thấy Quảng Trị cần xác định rõ các thị trường khách trọng điểm, thị trường tiềm năng và những phân khúc có khả năng tạo giá trị cao. Không thể tiếp tục quảng bá dàn trải, thiếu trọng tâm, cũng không thể xây dựng sản phẩm theo suy nghĩ chủ quan của nhà cung cấp mà thiếu sự kiểm chứng từ nhu cầu thực tế của du khách. Đồng thời phải hình thành được cơ sở dữ liệu du lịch đủ tin cậy, thường xuyên cập nhật và có khả năng phục vụ công tác hoạch định chính sách, xúc tiến thị trường cũng như hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Một vấn đề quan trọng của du lịch Quảng Trị là phải định vị thương hiệu bằng những giá trị khác biệt và hệ sinh thái trải nghiệm. Thương hiệu điểm đến phải được hình thành từ những giá trị thực chất, được thể hiện nhất quán qua sản phẩm, dịch vụ, không gian cảnh quan, văn hóa ứng xử và cảm nhận của du khách.

Với Quảng Trị, lợi thế khác biệt cần được xác định trên nền tảng hội tụ các giá trị lịch sử, hòa bình, thiên nhiên, văn hóa và con người. Đó là vùng đất mang trong mình những ký ức lịch sử sâu sắc, những địa chỉ đỏ có ý nghĩa đặc biệt đối với dân tộc; đồng thời là không gian của những kỳ quan thiên nhiên, những hành trình khám phá, những bãi biển, cảnh quan sinh thái và bản sắc văn hóa cộng đồng phong phú.

Tuy nhiên, những giá trị ấy sẽ khó tạo nên lợi thế cạnh tranh nếu chỉ được giới thiệu như những điểm tham quan độc lập. Yêu cầu đặt ra là phải chuyển hóa tài nguyên thành sản phẩm, kết nối các sản phẩm thành hành trình và tổ chức các hành trình thành hệ sinh thái trải nghiệm có khả năng giữ chân du khách.

Cùng với đó, cần đặc biệt quan tâm đến việc phát triển các sản phẩm du lịch đêm, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa-ẩm thực, du lịch nghỉ dưỡng và những trải nghiệm gắn với đời sống bản địa. Những sản phẩm này không chỉ bổ sung lựa chọn cho du khách mà còn góp phần phân bổ lợi ích du lịch rộng hơn trong cộng đồng, tạo sinh kế và khuyến khích người dân tham gia bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Những vấn đề được trao đổi tại diễn đàn cho thấy, cần khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện chiến lược phát triển thị trường và marketing du lịch Quảng Trị giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược phải xác định rõ định vị thương hiệu, các thị trường mục tiêu, phân khúc khách hàng, sản phẩm chủ lực, thông điệp truyền thông và phương thức xúc tiến phù hợp.

Thứ hai, cần lựa chọn những sản phẩm du lịch có khả năng tạo đột phá, có sức cạnh tranh và đủ điều kiện tiếp cận thị trường quốc tế. Không nhất thiết phát triển thật nhiều sản phẩm cùng lúc, mà cần tập trung đầu tư chiều sâu cho những sản phẩm có lợi thế nổi trội, tạo dấu ấn khác biệt và có khả năng trở thành động lực dẫn dắt. Trên cơ sở đó, tổ chức kết nối các điểm đến, tuyến du lịch và dịch vụ thành những hành trình hoàn chỉnh, thuận tiện, có chất lượng ổn định.

Thứ ba, cần tạo chuyển biến mạnh mẽ về hạ tầng, dịch vụ và môi trường đầu tư du lịch. Tỉnh cần có cơ chế khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm và tầm nhìn dài hạn; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch. Đặc biệt, cần quan tâm khắc phục tính mùa vụ, nâng cao chất lượng dịch vụ và chuẩn hóa các tiêu chí phục vụ du khách.

Thứ tư, đổi mới mạnh mẽ phương thức xúc tiến, quảng bá và quản trị thương hiệu điểm đến trên môi trường số. Cần xây dựng hệ thống nhận diện, thông điệp và nội dung truyền thông thống nhất; phát huy vai trò của báo chí, các nền tảng số, mạng xã hội, nhà sáng tạo nội dung và những người có ảnh hưởng trong quảng bá điểm đến.

Thứ năm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát huy vai trò chủ thể của doanh nghiệp, cộng đồng dân cư. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải trở thành một phần của sản phẩm và thương hiệu du lịch. Từ thái độ đón tiếp, văn hóa ứng xử, ý thức bảo vệ môi trường đến việc gìn giữ di sản, phát huy nghề truyền thống và giới thiệu bản sắc địa phương, mỗi hành động đều góp phần tạo nên cảm nhận của du khách về Quảng Trị. Phát triển du lịch phải đi đôi với bảo tồn tài nguyên, gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo đảm sinh kế và nâng cao đời sống Nhân dân.

Cuối cùng, cần đổi mới mô hình quản trị và tổ chức thực hiện theo hướng liên kết, chuyên nghiệp, hiệu quả. Cần có cơ chế phối hợp thực chất giữa các ngành, địa phương; tăng cường liên kết vùng, liên kết doanh nghiệp và hợp tác với các đối tác trong nước, quốc tế. Đặc biệt, phải hình thành cơ chế theo dõi, đánh giá thường xuyên các chỉ số về chất lượng tăng trưởng, mức chi tiêu, thời gian lưu trú, mức độ hài lòng và tỉ lệ khách quay trở lại, qua đó kịp thời điều chỉnh chính sách và giải pháp phát triển.

Từ tiềm năng khác biệt đến thương hiệu điểm đến có sức cạnh tranh, đó không chỉ là yêu cầu phát triển của ngành Du lịch, mà còn là một lựa chọn chiến lược để Quảng Trị khai mở những dư địa tăng trưởng mới, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn tới.

                                                                                                    Trần Văn Phú

                                                                                                     Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy