Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử: Nghiêm cấm dùng sinh trắc giả để mạo danh

Quốc hội Khóa XVI

Định danh điện tử không chỉ dành cho cá nhân, tổ chức

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 26/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, trình bày Tờ trình về dự án Luật Định danh và xác thực điện tử.

Dự thảo gồm 8 chương, 46 điều, quy định về định danh, xác thực điện tử và quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Việc ban hành Luật nhằm tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất cho việc tạo lập, quản lý, sử dụng danh tính điện tử trong quản lý nhà nước, giao dịch điện tử và phát triển kinh tế số, xã hội số.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tóm tắt Tờ trình về dự án Luật An ninh dữ liệu. Ảnh: QH.

Một điểm đáng chú ý là dự thảo xác định 5 nhóm đối tượng định danh điện tử, không chỉ gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân mà còn có sản phẩm, hàng hóa, tài sản vật chất và các đối tượng vật chất khác; cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, âm thanh, video, ứng dụng, phần mềm và dịch vụ số; sự kiện, giao dịch, hành vi; địa điểm và không gian. Việc định danh, xác thực điện tử đối với các đối tượng thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cơ yếu được giao Chính phủ quy định.

Dự thảo cũng đặt ra nguyên tắc thu thập dữ liệu tối thiểu, không thu thập lại dữ liệu đã có. Cùng với đó là yêu cầu ghi nhận, lưu vết, truy vết và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ quá trình định danh, xác thực điện tử.

Đoàn chủ tọa tại phiên họp. Ảnh: QH.

Đáng chú ý, dự thảo nghiêm cấm sử dụng sinh trắc giả, hình ảnh giả tạo bằng công nghệ hoặc các hình thức gian lận công nghệ khác để tạo lập, giả mạo danh tính điện tử. Đây là một trong những quy định nhằm đặt ra khuôn khổ pháp lý cho hoạt động định danh trong môi trường số.

Kết nối hệ thống, đa dạng phương thức xác thực điện tử

Về mô hình định danh điện tử, dự thảo quy định hai phương thức thực hiện. Theo đó, Nhà nước đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng để trực tiếp định danh đối với các nhóm đối tượng như địa điểm, không gian; đối tượng thuộc dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng; đối tượng đã được chứng nhận sở hữu, sử dụng; sản phẩm, hàng hóa có rủi ro cao và đối tượng bí mật nhà nước.

Đối với các đối tượng còn lại, tổ chức đủ điều kiện có thể tự đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng và cơ sở hạ tầng để thực hiện định danh điện tử, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ định danh thương mại.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp. Ảnh: QH.

Hệ thống định danh và xác thực điện tử theo dự thảo gồm Cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử; Nền tảng định danh và xác thực điện tử; ứng dụng định danh quốc gia VNeID; hệ thống quản lý hiệu lực của danh tính điện tử và chứng thư điện tử xác nhận thông tin; Cổng định danh và xác thực điện tử quốc gia cùng các phần mềm, ứng dụng, hệ thống thông tin khác. Các hệ thống thông tin liên quan được kết nối để phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với xác thực điện tử, dự thảo thiết lập ba mô hình gồm xác thực tập trung, xác thực trung gian và xác thực độc lập; đồng thời quy định việc bắt buộc liên kết, xác thực danh tính điện tử đối với giao dịch trên nền tảng số thuộc một số lĩnh vực.

Dự thảo cũng quy định điều kiện đối với tổ chức cung cấp dịch vụ định danh, xác thực điện tử, bao gồm tư cách pháp nhân, năng lực tài chính, hệ thống kỹ thuật, hạ tầng công nghệ thông tin, nhân sự chuyên trách, quy trình nghiệp vụ, bảo vệ dữ liệu người dùng, an ninh mạng, kết nối kỹ thuật với Hệ thống và bảo hiểm trách nhiệm.

Bên cạnh đó, dự thảo đặt ra nguyên tắc công nhận lẫn nhau đối với danh tính điện tử và kết quả xác thực của nước ngoài để sử dụng trong giao dịch xuyên biên giới; đồng thời sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan của Luật Giao dịch điện tử, Luật Căn cước, Luật Chuyển đổi số, Luật Thương mại điện tử và Luật Đầu tư nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.