Đưa công nghệ số vào trường học

Học sinh Trường tiểu học Hòa Bình (phường Long Khánh) dùng thẻ học sinh điện tử để gọi điện cho cha mẹ.

Hiệu trưởng Trường tiểu học Hòa Bình (phường Long Khánh) Phạm Chuẩn chia sẻ: “Năm học 2026-2027, nhà trường được Sở GDĐT và Công ty Viễn thông MobiFone chọn triển khai thí điểm mô hình trường học số. Nhà trường rất kỳ vọng mô hình mới có nhiều khác biệt so với cách làm trước đây sẽ tạo chuyển biến rõ nét về phương pháp quản trị hiện đại, phương pháp dạy và học tiên tiến, đồng thời kết nối chặt chẽ nhà trường và gia đình trong quản lý, giáo dục học sinh”.

Nâng cấp phiên bản trường học số

Những năm học trước, Trường tiểu học Hòa Bình đã ứng dụng CNTT vào các hoạt động của trường. Tuy nhiên, việc này mới chỉ dừng ở ứng dụng các phần mềm trình chiếu vào dạy và học, sắp xếp thời khóa biểu, quản lý kết quả học tập và sổ liên lạc điện tử. Kết quả vẫn chưa được như mong muốn vì trường sử dụng nhiều phần mềm ứng dụng của các nhà cung cấp khác nhau, dẫn tới khó liên thông, thống nhất.

Với mô hình trường học số được cung cấp toàn diện từ một nhà dịch vụ viễn thông là MobiFone, từ phần cứng cho đến phần mềm, mọi vấn đề kỹ thuật đều được kết nối dễ dàng. Ban giám hiệu có thể điều hành mọi hoạt động quản lý dạy và học, hồ sơ học sinh, kế toán trên không gian mạng. Giáo viên có thể tra cứu học liệu, xây dựng bài giảng, tạo bài kiểm tra hoàn toàn trên không gian số mà không phải dùng tới sổ sách, giáo án truyền thống.

Không dừng lại ở đó, học sinh của Trường tiểu học Hòa Bình cũng trở thành chủ thể của trường học số đúng nghĩa, khi từng hoạt động đều có thể tương tác với các thiết bị số. Mỗi học sinh được cấp 1 thẻ điện tử. Khi tới trường, tham gia bữa ăn trưa hay vào thư viện…, các em sẽ được điểm danh qua camera nhận diện khuôn mặt. Từng hoạt động được cập nhật theo thời gian thực tới giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh để biết hoạt động các em đang tham gia.

Cô Hoàng Thị Lan, giáo viên chủ nhiệm lớp 5 cho hay: Trước đây, khi chưa có thẻ điểm danh tự động và thông báo theo thời gian thực, phụ huynh không thể biết chắc chắn con đến trường hay chưa, đến đúng giờ hay trễ. Hay như tới giờ ăn, có những em biếng ăn nên trốn ở lại lớp. Nhờ hệ thống quản lý tự động cập nhật liên tục và chính xác này, nhà trường và cả phụ huynh đều nắm bắt rõ tình hình.

Bên cạnh đó, các em còn có thể dùng thẻ học sinh điện tử để sử dụng điện thoại thông minh của trường gọi về nhà dễ dàng. Chỉ cần một thao tác quẹt thẻ vào điện thoại, máy sẽ tự hiện lên số của cha hoặc mẹ đã được cài đặt sẵn để gọi. Phụ huynh không lo sợ bị các cuộc gọi lừa đảo vì đã cài đặt ứng dụng trường học tích hợp số với thông tin chính thức của nhà trường. Anh Hồ Thanh Sang (có con học tại Trường tiểu học Hòa Bình) đánh giá: “Ứng dụng trường học số rất thuận lợi. Hằng ngày, ngoài việc biết con mình đang tham gia hoạt động gì ở trường, tôi còn biết được kết quả rèn luyện của con ra sao. Thêm vào đó, phụ huynh có thể đóng các khoản thu qua ứng dụng mà không phải dùng tiền mặt”.

Huy động nguồn lực cho trường học số

CĐS trong các cơ sở giáo dục đang là yêu cầu rất cấp thiết, đòi hỏi các trường phải được đầu tư rất lớn về nguồn lực. Ngoài đầu tư hạ tầng thiết bị phần cứng, phần mềm, còn cần đến nhân lực CNTT có đủ năng lực để thực hiện quá trình CĐS thành công. Việc CĐS sẽ không chỉ dừng lại ở ứng dụng thành công một vài phần mềm, một vài mô hình đơn lẻ, mà phải đưa mọi hoạt động quản trị, dạy và học vào một hệ thống quản lý đồng bộ. Đặc biệt, phải ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo hiệu quả gấp nhiều lần so với hình thức quản lý truyền thống.

Hiệu trưởng Trường THCS Phước Tân (phường Phước Tân) Phạm Thị Nam chia sẻ: Từ đam mê mô hình Trường học số toàn cầu của Microsoft, nhà trường đã cử hàng chục giáo viên tham gia các lớp tập huấn về ứng dụng CNTT của tập đoàn này và được vinh danh là Giáo viên toàn cầu. Chính nhờ đội ngũ nòng cốt này, nhà trường đã xây dựng mô hình trường học số toàn cầu, trong đó việc soạn giáo án, quản lý điểm số, báo cáo… đều được thực hiện trên không gian số. Từ những cá nhân tiêu biểu, nhà trường sẽ tiếp tục nhân rộng phong trào CĐS ra các phân hiệu, nhất là sau khi phường Phước Tân hoàn tất việc sáp nhập 3 trường trên địa bàn thành một đơn vị.

Còn tại Trường THPT Thống Nhất A (phường Trảng Bom), từ khi được Tập đoàn Công nghiệp năng lượng quốc gia Việt Nam tài trợ phòng thực hành STEM hiện đại, hoạt động ứng dụng CNTT, CĐS và AI của học sinh nhà trường đã có sự đột phá. Thầy Nguyễn Văn Phương, giáo viên môn Công nghệ - Kỹ thuật của trường chia sẻ: Học sinh có phong trào sáng tạo khoa học - kỹ thuật rất mạnh, nhưng trước đây trường không có phòng thực hành. Do đó, khi được tặng phòng STEM trị giá 5 tỷ đồng với đầy đủ thiết bị hiện đại như: robot, máy in 3D, thiết bị thực hành lập trình, kính hiển vi điện tử…, các em rất thuận lợi trong việc nghiên cứu, ứng dụng lý thuyết vào thực hành.

Thầy Nguyễn Văn Phương chia sẻ thêm: “Nhờ có phòng STEM hiện đại làm bước đệm, hiện nay, học sinh của trường đã biết dùng AI, biết vẽ trên máy tính các chi tiết sau đó kết nối với máy in 3D để in trực tiếp sản phẩm. Không dừng lại ở đó, các em còn ứng dụng AI khai thác dữ liệu để phục vụ học tập, nghiên cứu, tạo ra các clip nội dung bài học, bài phổ biến tuyên truyền… Đây là điều kiện quan trọng để các em triển khai các dự án học tập về kỹ thuật, công nghệ tham gia các cuộc thi”.

Việc xây dựng trường học số, ứng dụng AI đã được Bộ GDĐT thí điểm trong năm học 2025-2026 và định hướng triển khai đại trà từ năm học 2026-2027. Theo đó, năm học này, những nội dung cơ bản của AI sẽ được triển khai cho học sinh các trường phổ thông. Tuy nhiên, với một địa phương có số lượng học sinh rất lớn, lên tới gần 1,1 triệu em như thành phố Đồng Nai (đứng thứ 3 cả nước, sau thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh), việc đầu tư trường học số và triển khai giảng dạy ứng dụng AI đang đặt ra thách thức rất lớn về nguồn lực tài chính cũng như con người.