Đưa di sản Huế bứt phá từ 'sức mạnh mềm'

 Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang

Thưa đồng chí, tại Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 vừa qua, thông điệp về “Ngoại giao văn hóa” của TP. Huế đã nhận được sự quan tâm rất lớn. Trong giai đoạn phát triển mới khi Huế đã là thành phố trực thuộc Trung ương, công tác đối ngoại và NGVH được định vị như thế nào trong tư duy phát triển của địa phương?

Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mở ra cho Huế những cơ hội to lớn nhưng cũng đặt ra bài toán đầy thách thức: Làm sao vừa giữ gìn nguyên vẹn hồn cốt di sản Cố đô, vừa bứt phá tăng trưởng kinh tế hiện đại?

Để trả lời câu hỏi đó, Huế xác định rõ: Di sản là lợi thế cạnh tranh khác biệt; văn hóa là sức mạnh mềm; hội nhập quốc tế là động lực; và NGVH chính là cầu nối chuyển hóa sức mạnh mềm thành nguồn lực phát triển thực chất.

Đối với Huế, NGVH không chỉ dừng lại ở giao lưu, quảng bá hình ảnh hay biểu diễn nghệ thuật đơn thuần. Chúng tôi coi đây là phương thức KT-XH quan trọng nhằm kết nối, huy động các nguồn lực quốc tế cho bảo tồn di sản, phát triển kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và du lịch bền vững.

Đây cũng chính là cách Huế cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, như Nghị quyết 54-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế); Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế; và mới đây là Nghị quyết 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa. NGVH chính là chìa khóa mở ra không gian phát triển mới cho Cố đô.

Có thể nói, Huế là điểm sáng cả nước về thu hút sự đồng hành của cộng đồng quốc tế trong bảo tồn di sản. Đồng chí có thể chia sẻ cụ thể về những “trái ngọt” mà NGVH đã mang lại trong việc hồi sinh các công trình di sản?

Huế tự hào sở hữu 8 danh hiệu được UNESCO ghi danh, 7 bảo tàng, 35 bảo vật quốc gia cùng hàng nghìn di tích lịch sử giá trị. Xác định di sản là tài sản vô giá, thời gian qua, thành phố đã chủ động tranh thủ sự đồng hành của UNESCO, các tổ chức quốc tế và các cơ quan phát triển trên thế giới.

Đến nay, Huế đã nhận hỗ trợ từ hơn 10 Chính phủ và khoảng 40 tổ chức quốc tế, huy động hàng chục triệu USD cho trùng tu, đào tạo nhân lực và nghiên cứu khoa học. Nhờ nguồn vốn và công nghệ này, hàng loạt công trình di sản trọng điểm đã được phục hồi ngoạn mục: Ngọ Môn, điện Thái Hòa, điện Kiến Trung, Hải Vân Quan, Khải Tường Lâu (Cung An Định), Duyệt Thị Đường…

Song song đó, Huế tích cực tham gia các mạng lưới uy tín như Tổ chức các thành phố di sản thế giới (OWHC), Hiệp hội Quốc tế các thị trưởng nói tiếng Pháp (AIMF); thắt chặt hợp tác với Kyoto, Nara, Gifu, Shizuoka (Nhật Bản), Gyeongju (Hàn Quốc)…

Giá trị lớn nhất từ NGVH không chỉ là nguồn lực vật chất. Điều vô giá hơn cả chính là sự kết nối tri thức, tiếp thu công nghệ trùng tu tiên tiến, kinh nghiệm quản trị hiện đại, mô hình chuyển đổi xanh và niềm tin hợp tác lâu dài giữa Huế với cộng đồng quốc tế.

Quan điểm “Bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn” luôn là kim chỉ nam của Huế. Thành phố đã chuyển hóa các giá trị di sản thành “Kinh tế di sản” và “Du lịch bền vững” thông qua những con số và mô hình thực tiễn nào?

Chúng tôi kiên định triết lý: Di sản không thể chỉ “đóng băng” để ngắm nhìn, mà phải sống trong đời sống đương đại, tạo ra giá trị kinh tế để quay trở lại nuôi dưỡng, bảo tồn chính di sản.

Huế đã từng bước chuyển hóa giá trị văn hóa thành năng lực kinh tế thông qua thương hiệu Festival Huế theo mô hình Festival Bốn mùa - không gian giao lưu văn hóa và đối ngoại nhân dân đẳng cấp. Thành phố cũng phát triển nhiều sản phẩm du lịch chiều sâu: Hoàng cung Huế về đêm, nghệ thuật cung đình, lễ đổi gác, Nhã nhạc, Lễ hội Áo dài, Lễ hội Ẩm thực…

Hiệu quả kinh tế thể hiện rõ qua các con số: Giai đoạn 2021 - 2025, khách tham quan di tích Huế đạt bình quân 9,84 triệu lượt (chiếm hơn 60,1% tổng khách đến Huế). Bước sang 7 tháng đầu năm 2026, di tích Huế đón hơn 2,14 triệu lượt khách (gần 850.000 khách quốc tế); tổng doanh thu tham quan, dịch vụ đạt hơn 310 tỷ đồng (doanh thu bán vé đạt hơn 267 tỷ đồng), tăng khoảng 20% so với cùng kỳ 2025.

Những con số này chứng minh di sản văn hóa truyền thống đang thực sự trở thành động lực kinh tế mũi nhọn, tạo việc làm và thúc đẩy du lịch phát triển bền vững.

 Đoàn thành phố Huế giới thiệu văn hóa, du lịch, ẩm thực và làng nghề Huế tại Hàn Quốc.

Trong kỷ nguyên số, Huế đã ứng dụng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo như thế nào để đưa di sản Cố đô đến gần hơn với bạn bè toàn cầu?

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Huế xác định công nghệ chính là “cánh tay nối dài” của NGVH. Chúng tôi đang đẩy mạnh số hóa di sản, ứng dụng công nghệ quét 3D, thực tế ảo (VR/AR), thuyết minh đa ngôn ngữ tự động và các giải pháp du lịch thông minh trên nền tảng số công dân Hue-S.

Chuyển đổi số giúp xóa bỏ khoảng cách địa lý. Một du khách ở châu Âu hay châu Mỹ hoàn toàn có thể trải nghiệm điện Kiến Trung hay nghe Nhã nhạc Huế qua không gian ảo trước khi đặt chân đến Việt Nam. Công nghệ vừa nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn vừa giúp di sản Huế hiện diện sinh động trên bản đồ số toàn cầu, thu hút thế hệ du khách trẻ và các nhà đầu tư.

Tại Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc vừa qua, Huế đã đưa ra sáng kiến thành lập một Diễn đàn quốc tế thường niên tổ chức tại Cố đô Huế. Đồng chí có thể chia sẻ thêm về kỳ vọng của thành phố đối với sáng kiến này?

Bên cạnh đề nghị Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành Trung ương tăng cường phối hợp liên ngành, hỗ trợ kết nối mạng lưới quốc tế, TP. Huế đã chính thức đề xuất hình thành “Diễn đàn quốc tế về Ngoại giao văn hóa, Kinh tế di sản và Du lịch bền vững”, tổ chức thường niên tại Huế.

Kỳ vọng của chúng tôi là đưa diễn đàn trở thành cơ chế kết nối thường xuyên giữa các địa phương di sản Việt Nam với các thành phố di sản thế giới; là không gian trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, chuyển giao tri thức và huy động nguồn lực tài chính quốc tế phục vụ phát triển bền vững.

Thông qua diễn đàn, Huế vừa khẳng định vị thế trung tâm giao lưu văn hóa, hợp tác quốc tế, vừa góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam giàu bản sắc, chủ động hội nhập. Với tinh thần sáng tạo, chính quyền và Nhân dân TP. Huế quyết tâm biến di sản thành sức mạnh, hiện thực hóa mục tiêu đưa Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng và điểm đến văn hóa, du lịch tiêu biểu của Đông Nam Á vào năm 2030.