Đưa lợi thế biên giới thành động lực tăng trưởng xuất khẩu mới của Tuyên Quang

Khách tham quan, mua sắm tại các gian hàng Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt-Trung (Tuyên Quang 2025). (Ảnh: Đức Thọ/TTXVN)

Từ những sản phẩm chè Shan tuyết, dược liệu, nông sản chế biến đến các sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) mang đặc trưng miền núi, nhiều hàng hóa thế mạnh của Tuyên Quang đang đứng trước cơ hội tiếp cận rộng hơn với thị trường Trung Quốc.

Hội chợ Thương mại quốc tế Việt-Trung (Tuyên Quang) năm 2026, dự kiến quy tụ khoảng 300 gian hàng, không đơn thuần là nơi trưng bày, giới thiệu sản phẩm mà còn được kỳ vọng tạo thêm những kết nối thực chất giữa doanh nghiệp hai nước, mở rộng thị trường xuất khẩu và thúc đẩy thương mại biên giới.

Trong bối cảnh Tuyên Quang đang triển khai Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030, hội chợ lần này càng có ý nghĩa khi trở thành một trong những hoạt động cụ thể nhằm đưa sản phẩm địa phương vượt ra khỏi thị trường truyền thống, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.

Theo chương trình đã được Ủy ban Nhân dân tỉnh phê duyệt, Tuyên Quang đặt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 11-12%/năm đến năm 2030; tổ chức ba Hội chợ Thương mại quốc tế Việt-Trung vào các năm 2026, 2028 và 2030.

Đưa sản phẩm địa phương đến gần thị trường

Những năm gần đây, cơ cấu sản phẩm hàng hóa của Tuyên Quang ngày càng phong phú. Từ vùng chè Shan tuyết trên núi cao, những vùng cây ăn quả, dược liệu đến sản phẩm chế biến từ nông, lâm sản và hàng thủ công truyền thống, nhiều sản phẩm đã được chuẩn hóa, xây dựng thương hiệu và tham gia Chương trình OCOP.

Tuy nhiên, để biến lợi thế sản phẩm thành giá trị kinh tế lớn hơn, bài toán đặt ra vẫn là mở rộng thị trường, xây dựng các kênh phân phối ổn định và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.

Hội chợ Thương mại quốc tế Việt-Trung năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh đó. Theo thông tin của Ban tổ chức, hội chợ dự kiến có quy mô khoảng 300 gian hàng, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cùng nhiều nhóm hàng của doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc.

Trong khuôn khổ sự kiện còn có Hội nghị kết nối giao thương Việt Nam-Trung Quốc, các hoạt động trao đổi với cơ quan thương vụ Châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam và thành phố Bách Sắc, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).

Điểm đáng chú ý là Tuyên Quang không coi hội chợ chỉ là hoạt động xúc tiến mang tính thời điểm. Trong Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030, tỉnh xác định những nhóm hàng có thế mạnh và tiềm năng xuất khẩu gồm chè chất lượng cao, cam và nông sản chế biến, dược liệu, sản phẩm OCOP, lâm sản chế biến sâu, sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Sản phẩm chè xanh hữu cơ của Hợp tác xã chè Ngân Sơn Trung Long. (Ảnh: Quang Đán/TTXVN)

Tỉnh cũng đặt mục tiêu hỗ trợ từ 30-50 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia các chương trình, hội chợ, hội nghị và đoàn giao thương tại nước ngoài; ít nhất 450 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã được đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực ứng dụng thương mại điện tử và hội nhập kinh tế quốc tế.

Tuyên Quang và Châu Văn Sơn có điều kiện thuận lợi để tăng cường những kết nối này. Tại cuộc hội đàm giữa Sở Công Thương tỉnh Tuyên Quang và Cục Thương vụ Châu Văn Sơn trong năm 2026, hai bên đã thống nhất nhiều nội dung hợp tác, trong đó có tạo thuận lợi cho xuất khẩu trái cây chất lượng cao của Việt Nam sang Trung Quốc, thúc đẩy đầu tư hạ tầng thương mại, logistics tại khu vực cửa khẩu và mở rộng hợp tác đối với một số sản phẩm nông nghiệp.

Phía Châu Văn Sơn cũng thống nhất phối hợp tổ chức đoàn doanh nghiệp, đại biểu tham dự Hội chợ Thương mại quốc tế Việt-Trung tại Tuyên Quang trong quý IV/2026.

Đây là nền tảng để các cuộc gặp tại hội chợ đi xa hơn việc trao đổi thông tin ban đầu. Với doanh nghiệp địa phương, thị trường Trung Quốc có quy mô lớn và nằm ngay bên kia biên giới, nhưng để hàng hóa có thể đi xa và đi bền vững, sản phẩm phải đáp ứng các quy định về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch, bao bì cũng như khả năng cung ứng ổn định. Hội chợ vì thế cũng là cơ hội để doanh nghiệp nhìn rõ hơn những yêu cầu của thị trường, từ đó điều chỉnh sản xuất ngay từ vùng nguyên liệu.

Từ kết nối hội chợ đến dòng chảy thương mại biên giới

Điểm nhấn của Hội chợ Thương mại quốc tế Việt-Trung năm 2026 không chỉ nằm ở quy mô khoảng 300 gian hàng mà còn ở chuỗi hoạt động kết nối giao thương được tổ chức đồng bộ.

Theo Kế hoạch số 381/KH-UBND ngày 5/10/2026 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang, trong ngày 24/10 sẽ diễn ra hai phiên hội đàm song phương với Cục Thương vụ Châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam và Cục Thương vụ thành phố Bách Sắc, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).

Cùng ngày, Hội nghị kết nối giao thương dự kiến quy tụ khoảng 200 đại biểu, với 20 - 30 bàn trưng bày, kết nối doanh nghiệp. Chương trình dành thời gian giới thiệu tiềm năng, thế mạnh, trao đổi cơ hội hợp tác và tổ chức ký kết các hợp đồng, biên bản ghi nhớ theo quy định.

Việc kết hợp hội đàm song phương với kết nối trực tiếp giữa các doanh nghiệp được kỳ vọng tạo thêm cơ hội đưa hàng hóa của Tuyên Quang tiếp cận thị trường Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy hợp tác thương mại, xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới.

Theo ông Hoàng Anh Cương, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tuyên Quang, hội chợ năm nay được tổ chức theo hướng gắn hoạt động quảng bá sản phẩm với kết nối giao thương thực chất. Thông qua các phiên hội đàm, gặp gỡ doanh nghiệp và giới thiệu sản phẩm, tỉnh hướng tới mở rộng hợp tác với các địa phương Trung Quốc, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã tìm kiếm đối tác, phát triển thị trường tiêu thụ, nhất là đối với những sản phẩm có thế mạnh và tiềm năng xuất khẩu. Đồng thời, đây cũng là dịp thúc đẩy hoạt động thương mại biên giới, từng bước nâng cao giá trị hàng hóa địa phương.

Lợi thế lớn của Tuyên Quang trong phát triển kinh tế đối ngoại là có đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc và mối quan hệ hợp tác lâu dài với các địa phương phía bạn. Nếu khai thác hiệu quả lợi thế này, khu vực biên giới có thể trở thành cửa ngõ đưa hàng hóa của tỉnh cũng như các địa phương trong vùng đến với thị trường Trung Quốc, đồng thời mở rộng dịch vụ logistics, vận tải, thương mại và du lịch.

Thực tế, quan hệ thương mại giữa Tuyên Quang với các địa phương của Trung Quốc đang được thúc đẩy theo hướng ngày càng thực chất hơn. Trong các cuộc làm việc với tỉnh Vân Nam năm 2026, lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang đề nghị hai bên tiếp tục tăng cường kết nối doanh nghiệp, tạo thuận lợi để nông sản và hàng hóa có thế mạnh của Tuyên Quang tiếp cận ổn định thị trường Trung Quốc, đồng thời phối hợp tổ chức Hội chợ Thương mại quốc tế Việt-Trung năm 2026. Hai bên cũng xác định dư địa hợp tác còn rộng trong thương mại, đầu tư và du lịch.

(Tư liệu) Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt-Trung (Tuyên Quang 2025). (Ảnh: Đức Thọ/TTXVN)

Hội chợ Thương mại quốc tế Việt-Trung năm 2026 vì thế có thể được xem là một mắt xích trong chiến lược dài hạn hơn. Từ những gian hàng giới thiệu chè, dược liệu, nông sản, sản phẩm OCOP đến các bàn kết nối doanh nghiệp, mục tiêu cuối cùng vẫn là tạo thêm thị trường cho hàng hóa và đưa quan hệ hợp tác giữa các địa phương hai nước thành những dòng thương mại cụ thể.

Khi cánh cửa thị trường được mở rộng, cơ hội không dừng lại ở doanh nghiệp. Phía sau mỗi sản phẩm là vùng nguyên liệu, hợp tác xã và hàng nghìn hộ sản xuất. Một thị trường tiêu thụ ổn định có thể tạo động lực để người dân nâng chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp đầu tư sâu hơn vào chế biến và địa phương hình thành những chuỗi giá trị có sức cạnh tranh cao hơn.

Từ hội chợ với khoảng 300 gian hàng đến mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bình quân 11-12% mỗi năm là một chặng đường dài. Nhưng những kết nối được tạo dựng tại Tuyên Quang trong dịp này có thể trở thành điểm khởi đầu cho những hợp đồng mới, những thị trường mới và những dòng hàng hóa ngày càng sôi động qua biên giới Việt-Trung.

Khi xúc tiến thương mại gắn chặt với sản xuất, logistics và nhu cầu thực tế của thị trường, lợi thế cửa ngõ biên giới sẽ từng bước được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng cho Tuyên Quang trong những năm tới./.