Đức lên tiếng về việc bất ngờ rút binh sĩ khỏi Greenland
Việc lực lượng tinh nhuệ Đức rời Greenland chỉ sau chưa đầy hai ngày làm dấy lên nghi vấn về áp lực từ Mỹ, giữa lúc Tổng thống Donald Trump gia tăng đe dọa thuế quan và căng thẳng địa chính trị Bắc Cực.
Binh sĩ Đức tham gia tập trận tại Altengrabow, miền Đông nước này. Ảnh: DPA/TTXVN
Theo truyền thông Ukraine (UNIAN, New Voice of Ukraine) ngày 19/1, sự kiện nhóm binh sĩ tinh nhuệ của Đức bất ngờ rời khỏi Greenland sau chưa đầy hai ngày đổ bộ đã làm dấy lên nhiều nghi vấn. Dù Berlin khẳng định đây là kế hoạch do thời tiết, giới truyền thông và các nhà quan sát lại đặt dấu hỏi về mối liên hệ với những đe dọa thuế quan mới nhất từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trước đó vào ngày 16/1, một phân đội gồm 15 binh sĩ giàu kinh nghiệm thuộc lực lượng không quân, hải quân và lục quân Đức đã đổ bộ xuống Nuuk, thủ phủ của Greenland. Đây là nhiệm vụ trinh sát của NATO theo lời mời của Đan Mạch nhằm khảo sát địa điểm cho các cuộc tập trận quy mô lớn trong tương lai.
Tuy nhiên, sự việc diễn ra đầy bất ngờ: Đến chiều 17/1, Chuẩn đô đốc Stefan Pauli, chỉ huy phân đội trên, vẫn khẳng định đang chờ được "bật đèn xanh" từ Berlin cho các bước tiếp theo sau cuộc đàm phán xây dựng với phía Đan Mạch. Nhưng đến sáng 18/1, một lệnh triệu hồi khẩn cấp được ban bố từ Berlin. Tất cả các cuộc họp bị hủy bỏ ngay lập tức. Trưa 18/1, nhóm binh sĩ Đức đã có mặt tại sân bay, rời đảo trên chuyến bay của hãng Icelandair.
Tính từ lúc hạ cánh đến khi cất cánh, đơn vị Đức chỉ lưu lại Greenland đúng 44 giờ. Tờ Bild của Đức nhấn mạnh: "Nhiệm vụ kết thúc sớm hơn dự kiến, và không có tuyên bố công khai hay giải thích chính thức nào từ Berlin sau đó".
Tờ Bild cho biết vẫn chưa rõ liệu việc rút lui vội vã trên có liên quan đến tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc áp thuế mới đối với các quốc gia phản đối nỗ lực sáp nhập Greenland và ủng hộ Đan Mạch hay không, hay liệu việc rút lui xuất phát từ những lý do không liên quan.
Lời giải thích từ Bộ Quốc phòng Đức
Theo UNIAN, trước những đồn đoán, Bộ Quốc phòng Đức đã lên tiếng xoa dịu tình hình. Cơ quan này khẳng định chuyến thăm thực tế diễn ra đúng kế hoạch (từ 15 đến 17/1). Việc không kéo dài thêm đến ngày 18/1 như dự định ban đầu được giải thích là do "thời tiết xấu trên đảo".
Phát ngôn viên lực lượng vũ trang Đức, Trung tá Peter Milevchuk, cho biết hiệm vụ là một thành công và mô tả sự hợp tác với Đan Mạch mang tính "xây dựng nhất có thể". Tuy nhiên, lời giải thích này vẫn chưa thỏa mãn được sự hoài nghi của truyền thông khi các binh sĩ rời đi mà không hề thông báo cho chính quyền địa phương.
Kênh RT (Nga) cũng dẫn lời ông Milevchuk nêu rõ: "Kết quả trinh sát sẽ được phân tích trong những ngày tới và những binh sĩ Đức đã hoàn thành nhiệm vụ của mình”.
Trong khi đó trang tin New Voice of Ukraine lưu ý, sự rút lui đột ngột của binh sĩ Đức trùng khớp một cách kỳ lạ với những biến động chính trị từ Washington. Vào ngày 17/1, Tổng thống Trump đã công bố áp thuế mới nhắm vào hàng loạt quốc gia châu Âu, bao gồm Đức, Đan Mạch, Anh và Pháp.
Lý do được ông Trump đưa ra rất trực diện: Các quốc gia này đã ủng hộ toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch và triển khai quân đội đến Greenland.
“Trong nhiều năm qua, Mỹ đã trợ cấp cho Đan Mạch và các nước châu Âu khác mà không đánh thuế hay thu bất kỳ khoản phí nào khác. Đã đến lúc Đan Mạch thể hiện lòng biết ơn bằng cách chuyển giao quyền kiểm soát Greenland cho Mỹ”, ông Trump nói.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa sau đó cho biết các quốc gia thành viên EU đang phối hợp đưa ra phản ứng chung đối với quyết định của Mỹ.
Ông Trump lần đầu tiên đề xuất mua Greenland trong nhiệm kỳ 2017-2021 của mình, được cho là đã đề nghị 600 triệu USD mỗi năm để Mỹ được tiếp cận hòn đảo này mãi mãi.
Chính quyền Trump đã khơi lại ý tưởng này vào năm 2025, với những cuộc thảo luận về việc sáp nhập ngày càng gay gắt vào tháng 1/2026 sau chiến dịch của Mỹ nhằm vào Venezuela.
Ngày 4/1, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen kêu gọi chính quyền Trump "ngừng đe dọa" việc chiếm Greenland, nói rằng Mỹ không có quyền sáp nhập bất kỳ phần lãnh thổ nào của Đan Mạch.
Ngày 13/1, Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Randy Fine đã trình dự luật lên Quốc hội Mỹ kêu gọi sáp nhập Greenland và công nhận là một tiểu bang của Mỹ. Dự luật này sẽ cho phép ông Trump đàm phán với Đan Mạch và sau đó sửa đổi luật liên bang để biến Greenland thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ.
Đáp lại những lời lẽ của chính quyền Trump, Greenland đã kêu gọi sự hỗ trợ từ Anh và đề nghị đối thoại thay vì dùng vũ lực.
Ngày 16/1, có thông tin cho rằng Mỹ dự định tổ chức các cuộc đàm phán với chính phủ Đan Mạch và chính quyền Greenland khoảng 2 -3 tuần một lần. Một nhóm làm việc đã được thành lập để tiếp tục các cuộc thảo luận kỹ thuật. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt gọi cuộc họp đầu tiên, được tổ chức tại Washington, D.C., vào ngày 14/1, là "tốt" và "hiệu quả".
