Dùng khí CO₂ can thiệp mạch máu cho bệnh nhân 80 tuổi
Bệnh nhân 80 tuổi bị thiếu máu động mạch hai chi dưới trầm trọng, kèm suy thận mạn giai đoạn 4, được can thiệp nội mạch bằng khí CO₂ nhằm cải thiện tuần hoàn và hạn chế nguy cơ tổn thương thận do thuốc cản quang chứa iod.
Ngày 5/10, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) cho biết, đơn vị vừa thực hiện can thiệp nội mạch bằng khí CO₂ cho bệnh nhân P.V.A. (80 tuổi, ngụ tỉnh Gia Lai), mắc bệnh động mạch hai chi dưới trầm trọng kèm suy thận mạn giai đoạn 4.
Trước khi nhập viện, ông A. thường xuyên đau vùng đùi, cẳng chân và bàn chân hai bên khi đi bộ. Cơn đau khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn, quãng đường có thể di chuyển chỉ còn chưa đến 100m.
Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp khoảng 30 năm và mắc bệnh thận mạn tính.

Dùng khí CO₂ can thiệp mạch máu cho bệnh nhân 80 tuổi.
Qua thăm khám tại Bệnh viện Thống Nhất, các bác sĩ ghi nhận mạch đùi hai bên còn bắt được nhưng không bắt được mạch kheo và các mạch ở bàn chân.
Kết quả đo chỉ số huyết áp cổ chân – cánh tay (ABI), dùng để đánh giá tình trạng tưới máu xuống chi dưới, ở chân phải chỉ đạt 0,26 và chân trái 0,53, trong khi chỉ số bình thường từ 0,9 đến 1.
Từ các triệu chứng lâm sàng và kết quả thăm khám, ê-kíp xác định người bệnh bị thiếu máu động mạch hai chi dưới trầm trọng, cần can thiệp để cải thiện dòng máu đến hai chân.
Tuy nhiên, tình trạng suy thận mạn giai đoạn 4 khiến việc lựa chọn phương pháp chụp và can thiệp mạch máu trở nên phức tạp.
Thuốc cản quang chứa iod thường được sử dụng để hiển thị hệ thống mạch máu trong quá trình can thiệp, nhưng được đào thải chủ yếu qua thận. Ở người bệnh suy thận, việc sử dụng loại thuốc này cần được cân nhắc kỹ do nguy cơ tổn thương thận cấp.
TS BSCK2 Nguyễn Duy Tân - Trưởng Khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất cho biết, ê-kíp quyết định sử dụng khí CO₂ trong quá trình chụp và can thiệp nội mạch nhằm hạn chế sử dụng thuốc cản quang chứa iod.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân.
Theo TS BSCK2 Nguyễn Duy Tân, khi được đưa vào lòng mạch và kết hợp với hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), khí CO₂ giúp hiển thị hình ảnh mạch máu, hỗ trợ bác sĩ xác định các vị trí hẹp, tắc và thực hiện thủ thuật. Khí CO₂ sau đó được hấp thu, vận chuyển đến phổi và thải ra ngoài qua đường hô hấp.
“Việc sử dụng khí CO₂ trong can thiệp nội mạch mở thêm lựa chọn cho những bệnh nhân mắc bệnh thận mạn, đặc biệt là người cao tuổi có tổn thương mạch máu cần điều trị”, TS BSCK2 Nguyễn Duy nói.
Sau can thiệp, tình trạng tưới máu xuống hai chân của người bệnh được cải thiện, khả năng vận động từng bước thuận lợi hơn. Bệnh nhân tiếp tục được theo dõi chức năng thận, tuần hoàn hai chi dưới và đáp ứng điều trị, dự kiến xuất viện trong 1–2 ngày tới.
Việc ứng dụng khí CO₂ trong chụp và can thiệp mạch máu có thể mang lại thêm cơ hội điều trị cho người mắc bệnh mạch máu ngoại biên, bệnh lý động mạch chủ kèm suy thận, góp phần hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng thận do thuốc cản quang chứa iod.
Tuy nhiên, phương pháp này cần được lựa chọn trên cơ sở đánh giá cụ thể tình trạng bệnh và chỉ định chuyên môn của bác sĩ.
