Đường bộ, đường sắt, đường thủy cùng hội tụ bên sông Hồng: Mở không gian phát triển, tăng kết nối thông thương

Một dòng sông, nhiều hướng kết nối

Quyết định số 6075/QĐ-UBND ngày 3-11-2026 của UBND thành phố Hà Nội về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đặt mục tiêu xác định vị trí, hướng tuyến giao thông gắn với hệ thống cầu vượt sông; kết nối đồng bộ giao thông dọc, ngang sông, giao thông công cộng, đường thủy và đường sắt đô thị. Mạng lưới được nghiên cứu trên cơ sở liên kết các khu vực hai bên sông với hệ thống giao thông chung của thành phố.

Từ Bắc xuống Nam, dòng sông Hồng đang chứng kiến một chuỗi công trường giao thông quy mô lớn. 7 cây cầu gồm: Vân Phúc, Hồng Hà, Thượng Cát, Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi và Mễ Sở đồng loạt được triển khai, tạo thêm những điểm kết nối mới giữa hai bờ sông. Ảnh: Phạm Hùng

Thực tế hiện nay, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng được nghiên cứu chạy song song hai bên đê tả, hữu, thực hiện chức năng kết nối và phân phối giao thông tới các khu vực. Tuyến Hữu Hồng dài 45,3km, đi qua 9 xã, phường; tuyến Tả Hồng dài hơn 35km, đi qua 7 xã, phường. Đường trục chính đô thị có quy mô 6 làn xe cơ giới, vận tốc thiết kế 80km/h; đường gom quy mô 4 làn xe, vận tốc thiết kế 60km/h.

Hướng tuyến được nghiên cứu theo hai dạng: Đi sát đê và đi xa đê, phù hợp với điều kiện từng khu vực. Tại những đoạn tuyến tương đối thẳng, mặt cắt sông hẹp, phương án bám sát đê giúp hạn chế mở rộng hành lang và tác động đến không gian thoát lũ. Ở những khu vực bãi sông rộng, tuyến được nghiên cứu theo hướng thẳng hơn, bảo đảm tính liên tục và thuận lợi cho khai thác.

Theo ông Trần Ngọc Quảng, liên danh tư vấn thiết kế Trục Đại lộ sông Hồng, phương án hướng tuyến được tính toán trên cơ sở các yếu tố về công trình cầu, tĩnh không, tổ chức giao thông, khu dân cư và công trình văn hóa, tín ngưỡng. Giải pháp được lựa chọn nhằm bảo đảm khả năng kết nối, tính liên tục của tuyến và điều kiện triển khai thực hiện.

Cùng với các trục đường dọc sông, hệ thống cầu vượt sông giữ vai trò kết nối ngang giữa các khu vực, tăng khả năng liên thông giữa hai bờ. Theo TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Hà Nội đang đặt ra định hướng phát triển 18 cây cầu qua sông Hồng. Mỗi cây cầu có thể mang dấu ấn kiến trúc, văn hóa của một thời kỳ.

“Cầu Long Biên gắn với quá trình mở rộng không gian đô thị về phía Bắc; cầu Thăng Long mang ý nghĩa biểu tượng của sự đoàn kết; cầu Chương Dương và cầu Vĩnh Tuy thể hiện tinh thần tự lực, chủ động của người Hà Nội trong xây dựng hạ tầng. Những cây cầu mới cần được tính toán về vị trí, hình thức kiến trúc và giá trị biểu tượng, tương xứng với giai đoạn phát triển của Thủ đô”, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm chia sẻ.

Đa dạng loại hình giao thông

Bên cạnh đường bộ và cầu vượt sông, quy hoạch đặt mục tiêu kết nối giao thông công cộng, đường thủy và đường sắt đô thị trong mạng lưới chung. Đây là cơ sở để nghiên cứu tổ chức giao thông đa dạng hơn, tăng lựa chọn đi lại và khả năng tiếp cận khu vực ven sông.

Sau khi đưa vào khai thác, cầu Vân Phúc sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông khu vực phía Tây Bắc Hà Nội, tăng cường kết nối giữa Hà Nội với tỉnh Phú Thọ và các địa phương trong vùng Thủ đô. Ảnh: Phạm Hùng

Với giao thông đường thủy, quy hoạch nghiên cứu các tuyến vận tải gắn với hệ thống cảng, bến thủy và những khu vực có tiềm năng phát triển du lịch, dịch vụ. Theo TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, giao thông đường thủy của Hà Nội còn nhiều dư địa khai thác. Thành phố có thể nghiên cứu những phương thức kết nối phù hợp với điều kiện thực tế và tiến bộ khoa học, công nghệ, trong đó có khả năng kết hợp vận tải thủy với các hình thức mới như cáp treo để tăng khả năng tiếp cận khu vực bãi sông.

Chuyên gia cũng cho rằng cần quan tâm tạo sức hút cho không gian ven sông, từ cảnh quan, cây xanh đến các hoạt động tham quan, vui chơi và dịch vụ. Khi giao thông thuận lợi, người dân có thêm điều kiện tiếp cận bãi giữa, công viên và các không gian công cộng dọc hai bờ sông Hồng.

Việc tổ chức mạng lưới giao thông phải đồng thời tính đến địa hình, cảnh quan, hành lang thoát lũ, an toàn đê điều và yêu cầu bảo tồn các công trình văn hóa, tín ngưỡng. Đây là những điều kiện quan trọng để các tuyến đường và công trình kết nối phù hợp với đặc điểm không gian sông Hồng.

Với định hướng kết nối đường bộ, đường sắt đô thị, giao thông công cộng và đường thủy, sông Hồng được nghiên cứu như một trục giao thông gắn với không gian cảnh quan, dịch vụ và sinh hoạt đô thị. Mạng lưới này sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận hai bờ sông, tạo thêm không gian phát triển cho Thủ đô.