Elon Musk, Sam Altman, Satya Nadella nói gì khi AI có thể khiến con người mất kết nối?

Từ Satya Nadella (Giám đốc điều hành Microsoft), Reid Hoffman (đồng sáng lập LinkedIn) đến Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI), nhiều doanh nhân công nghệ nổi tiếng đang ngày càng nhấn mạnh một thông điệp chung: AI hữu dụng nhưng không thể thay thế mối quan hệ giữa con người với nhau. Theo Satya Nadella, nếu AI không mang lại giá trị thật cho con người, xã hội có thể sẽ quay lưng với công nghệ này.

Elon Musk và Sam Altman cảnh báo về rủi ro của AI, còn Satya Nadella nhấn mạnh công nghệ này chỉ có thể tồn tại lâu dài nếu thực sự cải thiện cuộc sống con người - Ảnh: SV

Reid Hoffman: AI không thể là bạn thật

Nhà đầu tư nổi tiếng Reid Hoffman đã đưa ra một cảnh báo rõ ràng: AI không thể thay thế tình bạn thực sự.

“Tôi không nghĩ bất kỳ công cụ AI nào ngày nay có thể là người bạn. Nếu nó giả vờ là bạn, điều đó có thể gây hại cho con người”, Reid Hoffman nói trong một podcast năm 2025.

Theo Reid Hoffman, tình bạn thực sự là mối quan hệ hai chiều, trong đó hai người hỗ trợ và chịu trách nhiệm với nhau. AI dù thông minh đến đâu, vẫn chỉ phản hồi dựa trên dữ liệu và thuật toán, chứ không có cảm xúc hay trách nhiệm thật sự.

Ông cảnh báo rằng việc quảng bá AI như bạn bè có thể làm suy yếu ý nghĩa của các mối quan hệ con người và làm giảm chất lượng cuộc sống.

Những lo ngại này không chỉ là lý thuyết. Các nghiên cứu gần đây cho thấy những người có ít mối quan hệ xã hội hoặc ít kết nối với bạn bè, người thân thường tìm đến chatbot AI để trò chuyện và tìm cảm giác được đồng hành. Thế nhưng, chatbot AI không thể thay thế hoàn toàn các mối quan hệ thật giữa con người với nhau. Nếu sử dụng quá nhiều và phụ thuộc vào chatbot, điều này có thể gây tác động xấu đến sức khỏe tâm lý.

Nói cách khác, AI có thể giúp con người cảm thấy bớt cô đơn tạm thời, nhưng không thể thay thế những mối quan hệ và sự gắn kết thật giữa con người với nhau.

Satya Nadella: AI phải mang lại giá trị thật cho con người

Nếu Reid Hoffman tập trung vào khía cạnh xã hội và tâm lý, Satya Nadella lại đưa ra một cảnh báo mang tính hệ thống hơn: AI chỉ có thể tồn tại lâu dài nếu thực sự cải thiện cuộc sống con người.

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) đầu năm 2026, Giám đốc điều hành Microsoft cảnh báo rằng ngành công nghiệp AI có thể nhanh chóng mất đi sự ủng hộ của xã hội nếu công nghệ này không mang lại lợi ích rõ ràng cho con người.

Ông nhấn mạnh rằng xã hội sẽ không chấp nhận việc tiêu tốn năng lượng và tài nguyên khổng lồ để vận hành AI nếu công nghệ này không cải thiện các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, giáo dục, năng suất lao động, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và chính phủ.

Satya Nadella cho rằng AI phải được sử dụng để cải thiện kết quả thực tế cho con người và cộng đồng, nếu không, việc phát triển công nghệ này sẽ mất đi ý nghĩa.

Thông điệp của ông rất rõ ràng: AI phải phục vụ con người và mang lại lợi ích thực tế, chứ không thể tồn tại chỉ vì mục đích công nghệ.

Nghịch lý của thời đại số

Một nghịch lý đáng chú ý của thời đại số là dù mạng xã hội và AI được tạo ra để giúp con người kết nối với nhau dễ dàng hơn, nhiều nghiên cứu lại cho thấy các công nghệ này có thể khiến con người ngày càng cảm thấy cô đơn hơn.

Ngay cả Mark Zuckerberg cũng thừa nhận rằng nhiều người hiện có rất ít bạn thân. Theo dữ liệu mà giám đốc điều hành Meta Platforms trích dẫn vào tháng 5.2025, người Mỹ trung bình chỉ có 3 người bạn hoặc ít hơn.

Mark Zuckerberg tin rằng AI có thể giúp giải quyết vấn đề này bằng cách cung cấp các chatbot để trò chuyện và đồng hành cùng người dùng. Thế nhưng, các chuyên gia cảnh báo rằng điều đó có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn nguy hiểm: Các nền tảng công nghệ góp phần làm giảm tương tác xã hội thực, sau đó lại cung cấp AI để thay thế các mối quan hệ đã mất.

Một số nhà phê bình thậm chí so sánh động thái này với “người gây ra đám cháy rồi quay lại làm lính cứu hỏa”.

Sam Altman và Elon Musk cảnh báo về rủi ro của AI

Ngoài Reid Hoffman hay Satya Nadella, nhiều lãnh đạo công nghệ khác cũng thừa nhận rằng AI có thể mang lại những rủi ro cho xã hội.

Sam Altman từng chia sẻ rằng ông không muốn con mình xem AI như người bạn thân vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý và kỹ năng giao tiếp xã hội của bé.

Các nghiên cứu khoa học cũng cho thấy việc xem AI như bạn đồng hành có thể làm giảm chất lượng các mối quan hệ ngoài đời thực. Nếu quá phụ thuộc vào chatbot AI, con người có thể trở nên ít chủ động hơn trong việc xây dựng và duy trì các mối quan hệ với người thật.

Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla, SpaceX và xAI, thường xuyên bày tỏ quan điểm về ảnh hưởng sâu rộng của AI với tương lai con người. Ông không chỉ nói về những lợi ích mà AI có thể mang lại, mà còn nhấn mạnh những thay đổi xã hội lớn mà công nghệ này có thể gây ra, đặc biệt là với vai trò và ý nghĩa của con người trong thế giới tương lai.

Tỷ phú giàu nhất thế giới tin rằng AI và robot sẽ ngày càng mạnh mẽ đến mức có thể đảm nhiệm hầu hết công việc của con người. Theo ông, trong tương lai, con người không nhất thiết phải đi làm để kiếm sống vì máy móc có thể làm phần lớn các nhiệm vụ hiệu quả hơn.

Chính vì vậy, Elon Musk cho rằng con người cần tập trung vào những lĩnh vực mà AI khó có thể thay thế hoàn toàn, đó là những việc đòi hỏi cảm xúc, tư duy độc lập, khả năng giao tiếp, sáng tạo hoặc kết nối với người khác. Dù có thể viết mã, xử lý dữ liệu hay tự động hóa sản xuất, máy móc vẫn không thể dễ dàng thay thế những phẩm chất vốn chỉ có ở con người, như thấu hiểu cảm xúc, xây dựng các mối quan hệ xã hội sâu sắc hay tạo ra ý nghĩa tinh thần trong cuộc sống.

Quan điểm này phản ánh một nhận thức sâu sắc: Giá trị cốt lõi của con người không chỉ là lao động hay sản xuất mà còn là khả năng tạo ra các mối quan hệ, truyền cảm hứng, sáng tạo và đóng góp cho xã hội theo cách mà máy móc không thể làm được.

AI là công cụ, không phải sự thay thế cho con người

Satya Nadella mô tả AI là “công cụ giúp khuếch đại năng lực của con người” chứ không phải là thứ thay thế chúng ta. Nói đơn giản, AI giống như trợ lý thông minh, giúp con người làm việc nhanh hơn, xử lý nhiều thông tin hơn và đưa ra quyết định tốt hơn, nhưng con người vẫn kiểm soát và ra quyết định cuối cùng.

Ví dụ, trong lĩnh vực y tế, AI có thể giúp bác sĩ ghi chép hồ sơ, phân tích dữ liệu hoặc tìm kiếm thông tin nhanh chóng. Nhờ đó, bác sĩ có nhiều thời gian hơn để tập trung vào việc chăm sóc bệnh nhân. Điều này cho thấy AI không thay thế bác sĩ mà giúp họ làm việc hiệu quả hơn.

Theo Satya Nadella, giá trị thực sự của AI nằm ở việc giúp con người làm tốt hơn những gì đang thực hiện, giống cách máy tính và internet từng giúp tăng năng suất làm việc trước đây.

Trong khi đó, Reid Hoffman cho rằng AI nên được thiết kế theo cách giúp con người kết nối với nhau nhiều hơn trong đời sống thực, thay vì thay thế mối quan hệ này.

Tương lai của AI sẽ phụ thuộc vào con người

AI chắc chắn sẽ tiếp tục phát triển nhanh và trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống hàng ngày, từ công việc, học tập đến giải trí và giao tiếp.

Tuy nhiên, tương lai của AI không chỉ phụ thuộc vào việc công nghệ này mạnh đến đâu, mà còn phụ thuộc vào cách con người lựa chọn sử dụng nó. AI có thể trở thành công cụ rất hữu ích nếu được sử dụng để giúp chúng ta làm việc hiệu quả hơn, cải thiện chất lượng cuộc sống và tăng cường sự kết nối giữa con người với nhau.

Ngược lại, nếu con người quá phụ thuộc vào AI hoặc để công nghệ này thay thế các mối quan hệ và tương tác ngoài đời thực, điều đó có thể làm suy yếu sự gắn kết xã hội và gây ra những tác động tiêu cực lâu dài.

Sơn Vân