EU thúc đẩy pháp lý hóa việc loại bỏ Huawei khỏi hệ thống mạng viễn thông
Theo SCMP ngày 20/1, Liên minh châu Âu (EU) đang chuẩn bị bước đi pháp lý mạnh mẽ nhất từ trước đến nay nhằm loại bỏ các nhà cung cấp viễn thông Trung Quốc khỏi hạ tầng mạng của khối, khi lo ngại về an ninh mạng gia tăng và quan hệ với Bắc Kinh tiếp tục chịu nhiều sức ép.
Biểu tượng Huawei. Ảnh: AFP/TTXVN
Ủy ban châu Âu (EC) ngày 20/1 đã công bố một đề xuất an ninh mạng mới, theo đó yêu cầu các quốc gia thành viên bắt buộc loại bỏ thiết bị của Huawei Technologies và ZTE khỏi mạng di động trong vòng ba năm kể từ khi luật có hiệu lực. Đây là lần đầu tiên EU tìm cách biến khuyến nghị mang tính chính sách thành nghĩa vụ pháp lý.
Kể từ năm 2020, EU đã khuyến nghị các nước thành viên hạn chế hoặc loại bỏ thiết bị của hai nhà cung cấp Trung Quốc khỏi mạng 5G vì rủi ro an ninh. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 13 trong số 27 quốc gia thành viên thực hiện đầy đủ khuyến nghị này khiến EU ngày càng mất kiên nhẫn.
Đề xuất mới nếu được thông qua không chỉ áp dụng với mạng viễn thông. EC cũng công bố bộ tiêu chí cho phép xác định một quốc gia là mối đe dọa an ninh mạng. Trong trường hợp một nước bị liệt kê, các công ty đến từ quốc gia đó sẽ bị cấm tham gia vào nhiều lĩnh vực nhạy cảm, bao gồm phương tiện giao thông có kết nối dữ liệu, hệ thống điện - nước, điện toán đám mây, thiết bị y tế, dịch vụ không gian và chất bán dẫn.
Các tiêu chí đánh giá bao gồm việc quốc gia đó có liên quan đến các cuộc tấn công mạng, chiến dịch tấn công có tổ chức hay hoạt động tin tặc hay không; liệu các cơ quan EU đã từng cảnh báo về rủi ro an ninh liên quan hay chưa; và việc luật pháp trong nước có buộc doanh nghiệp phải bí mật báo cáo các lỗ hổng kỹ thuật cho nhà nước trước khi công bố hay khắc phục hay không. Những quốc gia thiếu cơ chế giám sát dân chủ hoặc tư pháp độc lập cũng có thể bị đưa vào danh sách.
EC cho biết chỉ cần đáp ứng một trong các tiêu chí trên là đủ để bị xem xét là mối đe dọa. Dù Trung Quốc không được nêu tên trực tiếp trong dự thảo, các quan chức EU thừa nhận thị trường và bối cảnh an ninh mạng hiện nay không có nhiều thay đổi so với thời điểm ban hành bộ công cụ 5G năm 2020.
Động thái này được dự báo sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa EU và Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh Bắc Kinh đang thúc đẩy chiến lược phát triển các “lực lượng sản xuất mới”, tập trung vào công nghệ cao và các ngành then chốt, trùng khớp với nhiều lĩnh vực mà EU liệt kê là nhạy cảm.
EC nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp và quốc gia bị ảnh hưởng sẽ có quyền kháng nghị nếu bị loại khỏi thị trường. Tuy nhiên, đề xuất không bao gồm cơ chế bồi thường cho các quốc gia thành viên buộc phải thay thế thiết bị hiện có bằng các nhà cung cấp khác, vốn được cho là có chi phí cao hơn.
Nỗ lực siết chặt an ninh mạng diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng nhằm vào EU gia tăng rõ rệt. Theo EC, năm 2025 đã ghi nhận 77 vụ tấn công mạng do nhà nước bảo trợ, với số vụ trong quý II tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, khiến thiệt hại kinh tế ước tính lên tới gần 391 tỷ USD.
Phía Huawei cho rằng việc hạn chế hoặc loại bỏ nhà cung cấp ngoài EU dựa trên xuất xứ quốc gia, thay vì bằng chứng kỹ thuật cụ thể, đi ngược lại các nguyên tắc pháp lý cơ bản của EU và các nghĩa vụ trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới, đồng thời khẳng định sẽ theo dõi sát quá trình lập pháp để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.
