FIFA ASEAN Cup 2026: Cơ hội để đội tuyển Việt Nam khẳng định vị thế

Một buổi tập luyện của đội tuyển bóng đá Việt Nam. Ảnh: VFF

Vị thế mới, thử thách mới

Chiến thắng 4-2 trước Thái Lan tại chung kết ASEAN Cup 2026 là cột mốc đáng ghi nhận của đội tuyển Việt Nam, khi lần đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch Đông Nam Á. Tuy nhiên, danh hiệu ấy cũng đặt thầy trò huấn luyện viên Kim Sang-sik trước một yêu cầu mới: Chứng minh vị thế dẫn đầu khu vực không chỉ được tạo nên từ một giải đấu, mà phải được xây dựng bằng năng lực thực sự.

Chuyên gia bóng đá Phan Anh Tú nhận định, ASEAN Cup là cơ hội để đội tuyển Việt Nam khẳng định vị thế ở khu vực. Còn FIFA ASEAN Cup là cơ hội để kiểm chứng vị thế ấy ở mức độ cao hơn.

Khác với ASEAN Cup vừa kết thúc, giải đấu lần này nằm trong khung FIFA Days. Điều đó đồng nghĩa với việc, các đội tuyển có thể triệu tập những cầu thủ tốt nhất, kể cả những người đang thi đấu ở nước ngoài. Vì vậy, tương quan lực lượng sẽ thay đổi đáng kể. Đây chính là một trong những điểm khác biệt lớn nhất so với ASEAN Cup, nơi nhiều đội tuyển không thể có được đội hình tốt nhất do giải đấu không thuộc hệ thống thi đấu của FIFA. Đó cũng là điều mà đội tuyển Việt Nam phải chuẩn bị tâm thế để đối phó.

Việt Nam nằm ở bảng B Division 1 cùng Thái Lan, Philippines và Pakistan. Theo thể thức, các đội thi đấu vòng tròn một lượt và chỉ đội đứng đầu bảng giành quyền vào chung kết. Thầy trò huấn luyện viên Kim Sang-sik sẽ lần lượt gặp Philippines ngày 26-9, Thái Lan ngày 29-9 và Pakistan ngày 2-10.

Không chỉ Thái Lan, Philippines cũng là đối thủ đáng lưu ý với lực lượng gồm nhiều cầu thủ có dòng máu lai đang thi đấu ở nước ngoài. Trong khi đó, Pakistan được đánh giá thấp hơn, nhưng trong một giải đấu mà chỉ có một đội được đi tiếp, việc mất điểm trước bất kỳ đối thủ nào cũng có thể khiến kế hoạch của đội tuyển Việt Nam bị đảo lộn.

Giải bài toán duy trì vị thế

Thách thức lớn nhất với đội tuyển Việt Nam có lẽ không nằm hoàn toàn ở đối thủ, mà trước hết là khả năng hoàn thiện chính mình. Huấn luyện viên Kim Sang-sik đã có bộ khung tương đối ổn định sau 2 năm làm việc. Đội tuyển cũng đang sở hữu nhiều lựa chọn chất lượng hơn nhờ sự xuất hiện của các cầu thủ Việt kiều và cầu thủ nhập tịch. Tuy nhiên, càng có nhiều lựa chọn, bài toán sử dụng nhân sự càng cần được tính toán kỹ lưỡng.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) Trần Anh Tú khẳng định: VFF không đặt giới hạn về số lượng cầu thủ nhập tịch được gọi lên đội tuyển; việc lựa chọn thuộc quyền huấn luyện viên trưởng và yếu tố quan trọng là cầu thủ phải phù hợp với tập thể. Ông Trần Anh Tú nhấn mạnh, dù đội tuyển mạnh hơn khi có những cầu thủ nhập tịch như Xuân Son, Hoàng Hên, Tài Lộc... song những khoảnh khắc quyết định ở các giải đấu gần đây phần lớn vẫn được tạo ra bởi cầu thủ được đào tạo trong nước.

Đây là vấn đề đáng chú ý trước FIFA ASEAN Cup. Việc bổ sung những cầu thủ có thể hình, tốc độ hoặc khả năng tạo đột biến tốt hơn rõ ràng giúp đội tuyển có thêm phương án. Nhưng điều quan trọng là những mảnh ghép ấy phải hòa nhập được với hệ thống chiến thuật, thay vì khiến đội tuyển thay đổi bản sắc.

Đáng nói hơn, quỹ thời gian chuẩn bị cho giải đấu lần này khá eo hẹp. Đội tuyển dự kiến hội quân từ ngày 21-9, sau khi vòng 2 V.League kết thúc, rồi lên đường sang Indonesia ngày 23-9. Như vậy, huấn luyện viên Kim Sang-sik chỉ có khoảng thời gian rất ngắn để ráp đội hình trước trận gặp Philippines vào ngày 26-9. Trong hoàn cảnh đó, khả năng thích ứng của ban huấn luyện sẽ có ý nghĩa quyết định. Huấn luyện viên Kim Sang-sik phải nhanh chóng xác định đội hình tối ưu; đồng thời xây dựng phương án đủ linh hoạt để đối phó với những đối thủ có cách chơi khác nhau.

Đó cũng là lý do FIFA ASEAN Cup có ý nghĩa vượt ra ngoài một danh hiệu khu vực. Kết quả các trận đấu được tính điểm trên bảng xếp hạng FIFA; đồng thời việc tổ chức trong FIFA Days giúp chất lượng chuyên môn và khả năng tập hợp lực lượng được nâng lên. Mục tiêu VFF đặt ra là phấn đấu giành quyền vào chung kết FIFA ASEAN Cup 2026. Nhưng để đạt được mục tiêu ấy, đội tuyển trước hết phải vượt qua một bảng đấu không cho phép sai lầm.

Thế nên, như chuyên gia Phan Anh Tú nhận định, FIFA ASEAN Cup sẽ là nơi chứng minh rằng, khoảng cách giữa việc đứng đầu Đông Nam Á và duy trì vị thế ấy vẫn là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau. Đó cũng chính là giá trị lớn nhất của giải đấu sắp tới, để giúp đội tuyển Việt Nam biết chính xác mình đang ở đâu, khi những đối thủ mạnh nhất khu vực cũng muốn khẳng định điều tương tự.