FOMO và tâm lý sợ bỏ lỡ của giới trẻ

FOMO, viết tắt của “Fear of Missing Out”, là thuật ngữ chỉ tâm lý lo sợ bỏ lỡ những trải nghiệm, cơ hội hoặc điều mà người khác đang có. Trong đời sống thường ngày, tâm lý này có thể biểu hiện qua việc miễn cưỡng tham gia một cuộc hẹn, cố theo đuổi một xu hướng không phù hợp hoặc liên tục thay đổi lựa chọn vì sợ mình không bắt kịp số đông.

FOMO là tâm lý lo sợ bỏ lỡ những trải nghiệm, cơ hội hoặc điều mà người khác đang có.

Đáng chú ý, cảm giác tiếc nuối trước một cơ hội bị bỏ qua vốn là điều bình thường. Vấn đề nằm ở việc nỗi sợ ấy lặp lại và tác động trực tiếp đến các quyết định cá nhân, khiến người trẻ khó từ chối ngay cả khi bản thân không thực sự muốn tham gia.

Khi nỗi sợ bỏ lỡ chi phối lựa chọn

22h30, Hoàng Thanh Huyền, 20 tuổi, vẫn chưa đi ngủ dù đã hoàn thành công việc trong ngày. Huyền cho biết, cô thường dành thêm thời gian tìm hiểu những chủ đề đang được nhiều người bàn luận, ngay cả khi không thực sự có hứng thú.

“Có những lúc em định đi ngủ nhưng thấy mọi người đang nói về một chuyện gì đó thì lại muốn tìm hiểu cho biết. Nhiều khi chỉ định xem vài phút nhưng rồi cứ kéo dài mãi”, Huyền chia sẻ.

Với Huyền, cảm giác khó chịu không hẳn đến từ việc bỏ lỡ một thông tin cụ thể, mà là lo mình không theo kịp những gì bạn bè đang quan tâm. Vì thế, cô đôi khi dành thời gian cho những nội dung vốn không nằm trong nhu cầu của bản thân.

Đinh Thu Hằng, 21 tuổi, cũng từng thay đổi kế hoạch cá nhân vì không muốn bỏ lỡ một cuộc vui. Ban đầu, Hằng không có ý định tham gia, nhưng khi biết nhiều bạn bè cùng có mặt, cô lại cân nhắc và cuối cùng thay đổi quyết định.

“Có khi ban đầu em không định đi, nhưng thấy mọi người đều có mặt thì lại thấy nếu mình không tham gia sẽ tiếc”, Hằng cho biết.

Những lựa chọn như vậy không phải lúc nào cũng gây ra hệ quả đáng kể. Tuy nhiên, khi việc quyết định đi đâu, làm gì thường xuyên bị chi phối bởi suy nghĩ người khác đang có trải nghiệm mà mình không có, cá nhân dễ đánh mất ưu tiên của bản thân. Thay vì cân nhắc hoạt động ấy có phù hợp với thời gian, sở thích và điều kiện của mình hay không, họ lại chú ý nhiều hơn đến cảm giác nếu không tham gia sẽ bị bỏ lại phía sau.

Từ cơn sốt Baby Three đến sự tiếc nuối sau cuộc đua săn mẫu hiếm

Cơn sốt Baby Three từng gây rúng động cõi mạng. Với hình thức hộp bí mật, người mua chỉ biết mẫu đồ chơi bên trong sau khi mở hộp. Mong muốn sở hữu mẫu yêu thích, đặc biệt là mẫu hiếm được gọi là “secret”, có thể khiến việc mua hàng không dừng lại ở nhu cầu ban đầu.

Cơn sốt Baby Three từng gây sốt trên mạng xã hội.

Huy Hoàng, 20 tuổi, cho biết từng chi khoảng 5 triệu đồng để mua Baby Three. Ban đầu, Hoàng mua vì thấy bạn bè ai cũng có. Sau những lần mở hộp, Hoàng tiếp tục mua thêm do muốn tìm mẫu hiếm để hoàn thiện bộ sưu tập.

Khi một món đồ trở thành trào lưu, mong muốn sở hữu có thể bị đẩy lên bởi sự tò mò, cảm giác muốn thử vận may hoặc suy nghĩ rằng nếu không mua lúc này sẽ bỏ lỡ cơ hội có được mẫu mình thích. Với hình thức hộp bí mật, kết quả không được biết trước càng khiến người mua có động lực thử thêm lần nữa.

Tuy nhiên, cảm giác hào hứng khi mở hộp không đồng nghĩa với sự hài lòng lâu dài. Khi nhìn lại khoản chi tiêu, Hoàng nhận ra không còn hứng thú như ban đầu.

“Giờ nghĩ lại, em thấy rất hối hận vì số tiền đó cũng khá lớn với sinh viên như em. Em có thể để dành cho những việc khác quan trọng hơn”, Hoàng nói.

Có những thời điểm, đồ chơi này chạm ngưỡng tiền triệu nhưng không ít người trẻ vẫn mua vì FOMO.

Không thể đánh đồng mọi sở thích sưu tầm với tâm lý FOMO. Việc mua một món đồ yêu thích, trong khả năng tài chính vẫn là lựa chọn cá nhân. Điều cần lưu ý là khi quyết định mua liên tục không còn xuất phát từ nhu cầu thực sự mà bị thúc đẩy bởi nỗi sợ bỏ lỡ mẫu hiếm, mong muốn bắt kịp trào lưu hoặc áp lực phải sở hữu như những người khác.

Để tránh những quyết định bốc đồng, người trẻ cần xác định rõ khoản tiền có thể dành cho sở thích, cân nhắc trước mỗi lần mua và biết dừng lại khi món đồ không còn mang lại giá trị như kỳ vọng. Không phải xu hướng nào cũng cần tham gia, không phải cơ hội nào bị bỏ qua cũng là thiệt thòi.

Trên mạng xã hội, người dùng thường nhìn thấy những khoảnh khắc nổi bật của người khác. Nhưng đó chỉ là một phần được lựa chọn để chia sẻ. Nếu liên tục lấy những hình ảnh ấy làm thước đo cho cuộc sống của mình, cảm giác thiếu hụt rất dễ xuất hiện.

Không ít người trẻ vì vậy bắt đầu tự điều chỉnh cách sử dụng mạng xã hội. Trong một thế giới mà mỗi phút đều có thể xuất hiện một nội dung mới, việc bỏ lỡ một vài điều là khó tránh khỏi. Nhưng bỏ lỡ một xu hướng hay một cuộc trò chuyện không có nghĩa là bị bỏ lại phía sau.

Biết từ chối điều không cần thiết, chấp nhận những trải nghiệm mình không tham gia và cân nhắc trước mỗi quyết định là cách để người trẻ không bị cuốn theo tâm lý sợ bỏ lỡ.