Gắn đào tạo kinh tế số với nhu cầu thị trường lao động

Yêu cầu về nguồn nhân lực có năng lực số càng trở nên rõ nét khi Lào Cai đang thúc đẩy chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực, đồng thời phát triển thương mại, du lịch, kinh tế cửa khẩu, logistics, tài chính - ngân hàng và các hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Tỉnh đặt mục tiêu mỗi năm đào tạo ít nhất 3.000 người về kỹ năng số, cho thấy yêu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực cho chuyển đổi số ngày càng cấp thiết. Theo Tiến sĩ Nguyễn Hoàng - Phó Giám đốc Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai, đây là cơ sở để nhà trường xác định rõ nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực mới.

Thực tế từ doanh nghiệp cũng cho thấy sự thay đổi này. Chị Vũ Thị Thanh Nga - Giám đốc dịch vụ MB Bank Lào Cai cho biết, công nghệ và dữ liệu đang trở thành nền tảng quan trọng để nâng cao trải nghiệm khách hàng cũng như hiệu quả hoạt động. Chuyển đổi số hiện không chỉ diễn ra tại những bộ phận chuyên trách về công nghệ, ngân hàng số hay phân tích dữ liệu ở hội sở, mà đã đi vào từng hoạt động tại chi nhánh. Những vị trí truyền thống như chuyên viên quan hệ khách hàng, giao dịch viên, nhân viên hỗ trợ hay hành chính nhân sự cũng phải thay đổi cách làm việc. Bên cạnh nghiệp vụ chuyên môn, người lao động ngày càng cần biết ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) để khai thác dữ liệu khách hàng, hỗ trợ chăm sóc khách hàng, bán chéo sản phẩm và quản trị rủi ro.

Những thay đổi từ thị trường lao động đang được phản ánh trực tiếp trong lựa chọn nghề nghiệp của sinh viên. Lù Thị Diễm - sinh viên ngành Kinh tế số, Khoa Kinh tế - Du lịch, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai cho biết, điều khiến em lựa chọn ngành học này là bên cạnh kiến thức chuyên sâu về kinh tế còn được tiếp cận với công nghệ, AI và những kỹ năng sử dụng công nghệ trong công việc. Qua quá trình học tập, sinh viên có cơ hội làm quen với thiết bị, công nghệ mới và từng bước nâng cao kỹ năng ứng dụng các công cụ số.

Chương trình đào tạo Kinh tế số tại Phân hiệu được xây dựng theo hướng kết hợp nền tảng kinh tế với năng lực công nghệ và tăng cường thực hành. Sinh viên được học các kiến thức cơ bản như kinh tế vi mô, kinh tế vĩ mô, kinh tế lượng, marketing, kế toán..., đồng thời tiếp cận quản trị cơ sở dữ liệu, thương mại điện tử và các kiến thức chuyên sâu của kinh tế số. Toàn bộ chương trình gồm 120 tín chỉ, trong đó khối kiến thức giáo dục chuyên nghiệp chiếm 89 tín chỉ.

Ở khối kiến thức chuyên ngành, người học tiếp tục được tiếp cận các nội dung như: Dữ liệu lớn trong kinh tế và kinh doanh, Thanh toán điện tử, Các mô hình kinh doanh số, Marketing số, Quản trị chuỗi cung ứng. Một số học phần lựa chọn liên quan đến Ứng dụng AI trong kinh tế, Công nghệ tài chính, Công nghệ ngân hàng, Thiết kế website thương mại điện tử, Lập kế hoạch logistics, Quản lý kho hàng và phân phối. Mục tiêu giúp các em biết lựa chọn và sử dụng công nghệ để giải quyết những bài toán kinh tế, kinh doanh cụ thể.

Theo giảng viên Hà Lê Hồng Nhung - Phó Trưởng Khoa Kinh tế - Du lịch, hiện nay, doanh nghiệp quan tâm nhiều đến khả năng ứng dụng công nghệ để giải quyết vấn đề trong hoạt động kinh doanh. Vì vậy, sinh viên ngành Kinh tế số cần có kỹ năng phân tích dữ liệu, sử dụng AI và các công cụ số, thương mại điện tử, marketing số, đồng thời phải có kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và khả năng tự học, thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ.

Để nội dung giảng dạy phù hợp với sự vận động của thị trường, đội ngũ giảng viên thường xuyên cập nhật kiến thức thông qua nghiên cứu, tập huấn, hội thảo và trao đổi với doanh nghiệp. Những xu hướng như AI, dữ liệu lớn hay thương mại điện tử được đưa vào các tình huống, bài tập thực hành phù hợp với từng học phần.

Đáng chú ý, các bài toán thực tế của doanh nghiệp tại Lào Cai trong lĩnh vực du lịch, thương mại, logistics và kinh tế cửa khẩu đang được chú trọng khai thác trong quá trình đào tạo. Sinh viên có thể thực hiện những dự án như phân tích dữ liệu kinh doanh, xây dựng kế hoạch marketing số hay đề xuất giải pháp chuyển đổi số cho doanh nghiệp. Mục tiêu của nhà trường không phải đào tạo cho một chức danh nghề nghiệp duy nhất, mà tạo nền tảng đủ rộng để sinh viên thích ứng với những vị trí mới đang hình thành cùng quá trình chuyển đổi số.

Tháng 8/2026, UBND tỉnh và Đại học Thái Nguyên đã ký thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 - 2030, trong đó đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là những nội dung quan trọng. Đây cũng là điều kiện để việc đào tạo ngày càng gắn chặt hơn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.