Gắn nghiên cứu lý luận với lời giải cho bài toán phát triển Thủ đô

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng phát biểu. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Chủ trì hội nghị có các đồng chí: Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương.

Tại hội nghị, hai bên ký kết chương trình phối hợp giai đoạn mới, hướng tới nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, tham mưu chiến lược và đào tạo cán bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô.

Tháo gỡ điểm nghẽn tổ chức thực hiện, nghiên cứu phải có địa chỉ ứng dụng

Phát biểu bế mạc hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đánh giá, chương trình phối hợp giai đoạn 2023 - 2026 được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, toàn diện, hoàn thành các nội dung đã ký kết. Cơ chế phối hợp ngày càng chặt chẽ; công tác lãnh đạo, chỉ đạo được thực hiện thường xuyên, kịp thời, mở ra những định hướng hợp tác mới. Các hội thảo, tọa đàm, khảo sát và hoạt động nghiên cứu chuyên sâu đã tập trung vào những vấn đề lớn, mới, chưa có tiền lệ của Đảng, đất nước và Thủ đô. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học phục vụ tư vấn chính sách, xây dựng văn kiện đại hội đảng các cấp và hoạch định định hướng phát triển Hà Nội.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, giai đoạn 2026 - 2031 đặt ra yêu cầu cao hơn đối với nghiên cứu lý luận và tham mưu chiến lược. Thành phố cần sự đồng hành của các cơ quan nghiên cứu trong hoàn thiện mô hình tăng trưởng của đô thị đặc biệt; xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội; triển khai Đề án thí điểm xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Những bài toán về hài hòa giữa phát triển đô thị với bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản; giữa tăng trưởng kinh tế với văn hóa, xã hội và an dân; đổi mới công tác dân vận, tuyên truyền khi triển khai dự án cũng cần được nghiên cứu sâu. Cùng với đó là yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, trình độ để vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Nhấn mạnh các điểm nghẽn về thể chế, quy hoạch của thành phố cơ bản đã được khơi thông, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cho rằng cần tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện. Chương trình phối hợp phải góp phần giải quyết khó khăn, vướng mắc của từng ngành, lĩnh vực, địa phương, tạo động lực tăng trưởng cho Thủ đô.

Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong báo cáo tại hội nghị. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Thường trực Thành ủy phân công Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong trực tiếp chỉ đạo thực hiện chương trình. Ban Tuyên giáo Thành ủy chủ động phối hợp với các cơ quan của Học viện, Hội đồng Lý luận Trung ương xây dựng kế hoạch chi tiết theo tinh thần “6 rõ”; bảo đảm kết quả từng nhiệm vụ thiết thực, hiệu quả, bám sát yêu cầu phát triển thành phố.

Bí thư Thành ủy đề nghị nâng cao hàm lượng khoa học và tính dự báo của các hội thảo, tọa đàm; chủ động nhận diện sớm xu hướng, thách thức, đề xuất giải pháp ứng phó từ sớm, từ xa. Kết quả nghiên cứu phải góp phần hoàn thiện lý luận, nhân rộng mô hình thí điểm và giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn.

Đặc biệt, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đề nghị các cơ quan của Học viện, Hội đồng Lý luận Trung ương nghiên cứu các bài toán thành phố đặt ra ngay từ đầu nhiệm kỳ; chủ động đề xuất những vấn đề Thủ đô cần nghiên cứu để phối hợp tìm lời giải.

Thành phố cũng mong muốn hoàn thiện cơ chế phối hợp linh hoạt, liên thông, đồng bộ; tháo gỡ những hạn chế về chia sẻ thông tin, tài chính và đội ngũ cán bộ, giúp triển khai nhiệm vụ nhanh hơn, nâng cao chất lượng sản phẩm nghiên cứu.

Báo cáo tại Hội nghị, Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong cho biết, giai đoạn 2023 - 2026, hai bên đã tổ chức 8 hội thảo, 6 tọa đàm khoa học, gắn với khảo sát thực tiễn trên địa bàn Hà Nội. Nội dung tập trung vào đổi mới phương thức lãnh đạo, tinh gọn tổ chức bộ máy, phát triển chính quyền số, kinh tế số, quản lý đô thị và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Hoạt động phối hợp đóng góp trực tiếp vào xây dựng văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố; cung cấp căn cứ khoa học, thực tiễn phục vụ hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô, sửa đổi Luật Thủ đô và xây dựng quy hoạch tầm nhìn 100 năm.

Giai đoạn mới, hai bên đẩy mạnh cơ chế đặt hàng nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu; phối hợp thẩm định, phản biện các đề án, quy hoạch, dự án trọng điểm. Công tác đào tạo ưu tiên cập nhật kiến thức cho cán bộ lãnh đạo, quản lý; hỗ trợ xây dựng Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong đạt chuẩn mức độ 2 vào năm 2027.

Tổng kết nhanh thực tiễn, chuyển kết quả nghiên cứu thành cơ chế hành động

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Đánh giá Hà Nội là địa phương tiêu biểu trong phối hợp với Học viện và Hội đồng Lý luận Trung ương, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh, thành phố triển khai hợp tác từ sớm, thực chất và có kết quả. Tổng kết thực tiễn Hà Nội có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển đất nước, góp phần định hướng, gợi mở cách làm cho các địa phương khác.

Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương ghi nhận kết quả phối hợp khá toàn diện, từ nghiên cứu, tọa đàm, xây dựng báo cáo tư vấn đến bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị. Hà Nội là địa bàn cung cấp thực tiễn phục vụ xây dựng Văn kiện Đại hội XIV của Đảng và Báo cáo tổng kết 40 năm đổi mới.

Thực tiễn Thủ đô đặt ra nhiều nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, nhất là xác lập mô hình phát triển mới; phát huy vai trò của văn hóa, con người; sắp xếp tổ chức bộ máy; xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa; phát triển đô thị và không gian Thủ đô trong tầm nhìn 100 năm.

Để nâng cao hiệu quả hợp tác, cần gắn kết sâu hơn giữa cán bộ am hiểu thực tiễn của Hà Nội với các chuyên gia lý luận của Học viện và Hội đồng. Hoạt động khảo sát, trao đổi, giảng dạy phải được tổ chức bài bản, có trọng điểm, đáp ứng yêu cầu xử lý những vấn đề mới, chưa có tiền lệ.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng đề nghị chương trình phối hợp tập trung cụ thể hóa, đưa các nghị quyết của Trung ương vào cuộc sống; lựa chọn đúng vấn đề ưu tiên, đề xuất giải pháp đột phá từ thực tiễn Hà Nội. Thành phố cần tham gia tích cực vào tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, trọng tâm là Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011. Đồng thời, tham gia nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn phục vụ chuẩn bị Văn kiện Đại hội XV của Đảng.

Đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội và PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ký văn kiện Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 – 2031 giữa Thành ủy Hà Nội và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Phát biểu tại hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn khẳng định, sự gắn kết giữa đào tạo cán bộ, nghiên cứu lý luận chính trị với Thủ đô mở ra điều kiện thuận lợi để tổng kết mô hình mới, cách làm sáng tạo và những thể chế thử nghiệm có kiểm soát, phục vụ phát triển chung.

Hà Nội có thực tiễn phong phú để nghiên cứu những quan hệ lớn trong phát triển: giữa trung tâm với các vành đai ngoại vi; giữa hội tụ và lan tỏa; giữa bảo tồn di sản với sáng tạo; giữa hạ tầng truyền thống với hạ tầng của đô thị sáng tạo.

Chương trình phối hợp giai đoạn mới phải toàn diện, có trọng tâm, tạo chuyển biến về chất lượng nghiên cứu và năng lực phục vụ phát triển Thủ đô. Mỗi sản phẩm cần cung cấp luận cứ khoa học xác đáng, giải pháp khả thi, có địa chỉ sử dụng rõ ràng và khả năng ứng dụng thực tế.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn đề nghị tập trung nghiên cứu việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp; quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm; xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công nghiệp văn hóa, công nghiệp di sản và quản trị đô thị sáng tạo.

Cần tổng kết nhanh thực tiễn để kịp thời tham mưu quyết định, chính sách; chuyển những quan điểm lý luận thành cơ chế hành động. Nghiên cứu phải theo sát, chủ động dự báo và góp phần dẫn dắt thực tiễn. Trong đào tạo cán bộ, Học viện tiếp tục thúc đẩy mô hình đồng kiến tạo tri thức, tăng học tập qua tình huống, tại hiện trường và các mô hình thực tế; đồng thời, tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nâng cao chất lượng đấu tranh lý luận, đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới… - Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nêu rõ.