Gắn tái định cư với quy hoạch phát triển

Các công trình giao thông trọng điểm và dự án công nghiệp đang triển khai tại Lào Cai đặt ra nhu cầu lớn về nơi ở mới cho người dân. Cùng với đẩy nhanh xây dựng các khu tái định cư, tỉnh yêu cầu các địa phương gắn bố trí dân cư với quy hoạch phát triển lâu dài, đầu tư hạ tầng đồng bộ, tạo điều kiện nâng cao đời sống sau di dời.

Chủ động nơi ở mới, tính hướng phát triển lâu dài

Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang được triển khai, đặt ra khối lượng lớn về giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư tại xã Bảo Hà. Theo UBND xã, diện tích dự kiến thu hồi phục vụ tuyến đường sắt và ga Văn Bàn khoảng 101,8 ha, liên quan đến 324 hộ, trong đó dự kiến 253 hộ cần bố trí nơi ở mới.

Đến nay, địa phương đã hoàn thành thống kê, kiểm đếm các hộ bị ảnh hưởng tại 14 thôn, làm cơ sở hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Định hướng phát triển không gian xã Bảo Hà.

Định hướng phát triển không gian xã Bảo Hà.

Đáp ứng nhu cầu di chuyển, xã triển khai 7 dự án tái định cư, sắp xếp dân cư với tổng quy mô thiết kế 317 lô đất ở. Quá trình chuẩn bị các khu ở mới gắn với rà soát quy hoạch dài hạn của địa phương. Vị trí bố trí dân cư được xem xét cùng mạng lưới giao thông, công trình công cộng và điều kiện sản xuất, kinh doanh của người dân.

Theo Quy hoạch chung xã Bảo Hà đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, khu trung tâm hiện hữu được định hướng cải tạo, nâng cấp; các khu phát triển mới gắn với công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ và du lịch. Đây là cơ sở để kết nối các khu tái định cư với đô thị lõi, các trục giao thông và dân cư hiện có. Khả năng sử dụng trường học, chợ, cơ sở y tế cũng cần được tính toán khi lựa chọn vị trí.

Các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án đường sắt tại xã Bảo Hà đang được đẩy nhanh tiến độ.

Các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án đường sắt tại xã Bảo Hà đang được đẩy nhanh tiến độ.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Bí thư Đảng ủy xã Bảo Hà cho biết, địa phương xác định bố trí tái định cư phải gắn với định hướng phát triển dọc sông Hồng và kết nối đô thị lõi Bảo Hà. Các khu ở mới cần thuận tiện đi lại, tiếp cận công trình công cộng và nơi sản xuất, đồng thời bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai. Thông qua sắp xếp dân cư và đầu tư hạ tầng, xã hướng tới tạo thêm điều kiện phát triển thương mại, dịch vụ, giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài.

Tại xã Gia Phú, các dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, khu công nghiệp Phú Xuân, Phú Xuân 1, Thống Nhất, các cụm công nghiệp và mặt bằng hai bên đường Trần Hưng Đạo đặt ra nhu cầu tái định cư khoảng 1.521 suất trong giai đoạn 2026 - 2030. Địa phương đang xây dựng các khu tái định cư Tiến Lợi, Hùng Thắng và mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật dọc hai bên đường Trần Hưng Đạo kéo dài đến suối Ngòi Bo.

Cùng với các khu đang thi công, xã chuẩn bị đầu tư Khu tái định cư Phú Xuân tại thôn Tả Thàng. Theo báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, khu vực quy hoạch rộng 28 ha, giai đoạn đầu dự kiến đầu tư khoảng 10 ha, tổng mức đầu tư 110 tỷ đồng, tạo khoảng 200 suất tái định cư. Khu đất tiếp giáp tỉnh lộ 152, gần khu vực thu hồi đất xây dựng hai khu công nghiệp Phú Xuân, Phú Xuân 1, thuận tiện cho các hộ còn đất sản xuất tiếp tục canh tác.

Khu tái định cư dọc hai bên đường Trần Hưng Đạo kéo dài đến suối Ngòi Bo sẽ mở ra không gian phát triển mới trên địa bàn xã Gia Phú.

Khu tái định cư dọc hai bên đường Trần Hưng Đạo kéo dài đến suối Ngòi Bo sẽ mở ra không gian phát triển mới trên địa bàn xã Gia Phú.

Các khu ở mới được đặt trong định hướng phát triển đô thị Gia Phú đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Khu vực phát triển đô thị có quy mô khoảng 1.500 ha, liên kết các trung tâm Gia Phú, Xuân Giao, Thống Nhất và mở rộng về phía tây nam dọc hai bên suối Ngòi Bo. Các khu dân cư mới dọc đường Trần Hưng Đạo kéo dài, Tỉnh lộ 152 và suối Ngòi Bo gắn với hệ thống giáo dục, y tế, thương mại, dịch vụ.

Ông Phùng Ngọc Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Gia Phú cho biết, địa phương tính toán các khu tái định cư trong tổng thể phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ. Khu ở mới cần thuận tiện cho người dân đi làm, tiếp tục sản xuất và sử dụng công trình công cộng. Cùng với hạ tầng thiết yếu, xã quan tâm quỹ đất cho dịch vụ, sinh hoạt cộng đồng, tạo điều kiện để các hộ tiếp cận việc làm và phát triển kinh doanh sau di dời.

Tại xã Bát Xát, quy hoạch chung xác định khoảng 2.000 ha định hướng phát triển đô thị, dự báo dân số toàn xã khoảng 75.000 người vào năm 2050. Phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại, logistics và công nghiệp kéo theo nhu cầu về nhà ở và dịch vụ. Các khu tái định cư được xem xét trong quy mô phát triển ấy, từ mạng lưới giao thông đến công suất cấp nước, thoát nước và quỹ đất cho công trình công cộng.

Các khu tái định cư trên địa bàn xã Bát Xát được quy hoạch ở các vị trí kết nối giao thông thuận lợi.

Các khu tái định cư trên địa bàn xã Bát Xát được quy hoạch ở các vị trí kết nối giao thông thuận lợi.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND xã Bát Xát cho biết, các khu tái định cư được tính toán như một phần của hệ thống dân cư trong quy hoạch chung. Địa phương hướng tới kết nối khu ở mới với trung tâm, các trục giao thông và khu vực sản xuất, dịch vụ. Hạ tầng đồng bộ có thể phục vụ cả người dân tái định cư và các hộ lân cận, đồng thời tạo thêm điều kiện kinh doanh, tiếp cận việc làm.

Tổ chức dân cư trong không gian phát triển chung

Lựa chọn vị trí tái định cư ảnh hưởng lâu dài đến đời sống người dân và chi phí đầu tư hạ tầng. Khi nhu cầu di chuyển của nhiều dự án được rà soát chung, địa phương có cơ sở chủ động quỹ đất, tính toán công trình dùng chung và bố trí nguồn lực theo từng giai đoạn. Đây là yêu cầu đặt ra khi Lào Cai đồng thời mở rộng không gian công nghiệp và đầu tư các tuyến giao thông lớn.

Chủ tịch UBND xã Bát Xát - Nguyễn Mạnh Hùng (áo trắng) nhấn mạnh, các khu tái định cư trên địa bàn xã được tính toán như một phần của hệ thống dân cư trong quy hoạch chung.

Chủ tịch UBND xã Bát Xát - Nguyễn Mạnh Hùng (áo trắng) nhấn mạnh, các khu tái định cư trên địa bàn xã được tính toán như một phần của hệ thống dân cư trong quy hoạch chung.

Theo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đến năm 2030 tỉnh định hướng phát triển 20 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng 5.797 ha. Cùng với đất dành cho sản xuất và giao thông, các địa phương cần dự tính nơi tiếp nhận dân cư. Quy mô dân số, nhu cầu công trình công cộng và khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật phải được xác định từ khâu quy hoạch.

Theo Sở Tài chính, tỉnh dự kiến triển khai 17 dự án tái định cư phục vụ các khu kinh tế, khu công nghiệp và cụm công nghiệp, với tổng mức đầu tư dự kiến 1.794 tỷ đồng. UBND tỉnh yêu cầu các xã, phường rà soát vị trí, ranh giới, xác định chính xác số hộ phải di chuyển và cập nhật các dự án vào quy hoạch xây dựng cấp xã. Việc rà soát tổng thể giúp xác định phần hạ tầng có thể sử dụng chung, phần cần đầu tư mới và thứ tự thực hiện phù hợp với nguồn lực.

Khu tái định cư tiếp giáp dân cư hiện hữu có thể tận dụng trường học, chợ, trạm y tế, nhưng cần đánh giá khả năng phục vụ khi số dân tăng thêm. Dọc các trục giao thông, bố trí đất ở cùng quỹ đất cho công trình công cộng và dịch vụ sẽ tạo điều kiện hình thành khu dân cư tập trung, thuận tiện giao thương. Với hộ bị thu hồi đất sản xuất, hỗ trợ chuyển nghề cần gắn với nhu cầu tuyển dụng và khả năng của từng nhóm lao động.

Gắn xây dựng khu tái định cư với quy hoạch chung là cơ hội để các địa phương sắp xếp lại dân cư, chỉnh trang đô thị, hoàn thiện hạ tầng nông thôn.

Gắn xây dựng khu tái định cư với quy hoạch chung là cơ hội để các địa phương sắp xếp lại dân cư, chỉnh trang đô thị, hoàn thiện hạ tầng nông thôn.

Sự quan tâm chỉ đạo của tỉnh đối với công tác tái định cư thể hiện trách nhiệm chăm lo nơi ở, đời sống và sinh kế của người dân nhường đất thực hiện các công trình, dự án. Gắn xây dựng khu tái định cư với quy hoạch chung, đầu tư hạ tầng đồng bộ sẽ giúp các hộ sớm ổn định cuộc sống, có điều kiện phát triển kinh tế lâu dài. Đây cũng là cơ hội để các địa phương sắp xếp lại dân cư, chỉnh trang đô thị, hoàn thiện hạ tầng nông thôn và mở thêm không gian phát triển thương mại, dịch vụ.

Mạnh Dũng

Nguồn Lào Cai: https://baolaocai.vn/gan-tai-dinh-cu-voi-quy-hoach-phat-trien-post915008.html