Giá điện sinh hoạt tính theo khung giờ có làm tăng chi phí?

Theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực được Chính phủ trình Quốc hội, giá bán lẻ điện sinh hoạt có thể được áp dụng theo khung giờ khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật. Hiện nay, giá điện theo thời gian sử dụng chủ yếu áp dụng với khách hàng sản xuất, kinh doanh; hộ gia đình vẫn tính tiền điện theo biểu giá lũy tiến 6 bậc, từ 1.984 đến 3.460 đồng/kWh, chưa gồm thuế VAT.

Theo khung giờ được Bộ Công thương xác định, giờ cao điểm kéo dài từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30 các ngày trong tuần, còn giờ thấp điểm từ 0 giờ đến 6 giờ hằng ngày.

TS Nguyễn Huy Hoạch, chuyên gia năng lượng, thành viên Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, cho rằng giá điện theo khung giờ là công cụ khuyến khích khách hàng chuyển một phần nhu cầu sang giờ thấp điểm. Chỉ cần một tỷ lệ người dùng thay đổi thời gian sử dụng điện, phụ tải cực đại của hệ thống có thể giảm, qua đó tiết kiệm chi phí vận hành và đầu tư. Giá điện theo giờ nên là một lựa chọn, tạo điều kiện cho những hộ có khả năng điều chỉnh thời gian sử dụng, đồng thời tránh gây bất lợi cho các gia đình khó thay đổi thói quen sinh hoạt.

Đề xuất chuyển từ biểu giá 6 bậc sang 5 bậc

Bên cạnh phương án tính giá theo giờ, Bộ Công thương đang lấy ý kiến về việc sớm áp dụng biểu giá điện sinh hoạt 5 bậc thay cho 6 bậc hiện nay.

Theo tính toán sơ bộ của cơ quan này, các hộ sử dụng dưới 777 kWh/tháng, chiếm khoảng 94% khách hàng điện sinh hoạt, sẽ giảm tiền điện so với biểu giá hiện hành. Mức giảm lớn nhất dự kiến thuộc nhóm sử dụng khoảng 400 kWh/tháng. Với mức tiêu thụ 778 kWh/tháng, tiền điện gần như không thay đổi; các hộ dùng nhiều hơn sẽ phải trả thêm.

Chẳng hạn, hộ sử dụng 1.182 kWh/tháng có thể phải trả thêm gần 190.000 đồng. Biểu giá mới điều chỉnh tăng mức giá đối với lượng điện tiêu thụ từ 401–700 kWh và trên 701 kWh, khiến nhóm sử dụng điện nhiều chịu tác động lớn hơn.

Giá bán lẻ điện bình quân vẫn được giữ ở mức 2.204,0655 đồng/kWh theo quyết định của EVN ngày 7.5.2025. Ngoài hộ gia đình, phương án điều chỉnh còn tác động đến các nhóm khách hàng sản xuất, cơ sở lưu trú du lịch và trạm sạc xe điện.

Theo ước tính của Bộ Công thương, tiền điện của khách hàng sản xuất sắt thép có thể tăng bình quân dưới 9%, khách hàng trồng thanh long tăng dưới 6%. Trong khi đó, cơ sở lưu trú du lịch có thể giảm chi phí nếu được áp dụng giá điện theo nhóm sản xuất; chi phí điện của trạm sạc xe điện dự kiến tăng gần 3%.

Các đánh giá được tính toán dựa trên số liệu tiêu thụ điện năm 2025 và giả định khách hàng giữ nguyên thói quen sử dụng. Chi phí thực tế có thể thay đổi khi doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Những đề xuất trên vẫn đang trong quá trình xem xét, lấy ý kiến. Người dân kỳ vọng cơ chế giá điện mới có lộ trình phù hợp, minh bạch và tránh tạo thêm áp lực chi tiêu cho các hộ gia đình.