Gia Lai: Thêm một xã xảy ra hiện tượng sạt lở, trượt đất sản xuất

Ngày 8/10, thông tin mà PV Báo Công lý có được, UBND xã Ia Krêl vừa có báo cáo gửi UBND tỉnh Gia Lai và Sở Nông nghiệp và Môi trường về tình hình thiên tai và công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai 9 tháng đầu năm 2026 trên địa bàn xã.

Sạt lở, trượt đất sản xuất nông nghiệp với độ sâu khoảng 7–10m

Báo cáo của UBND xã Ia Krêl thể hiện, tại khu vực suối thôn Đoàn Kết (cũ), nay là thôn Quyết Thắng, xảy ra sạt, trượt đất sản xuất nông nghiệp, phạm vi rộng khoảng 50m, dài khoảng 200m, sâu khoảng 7–10m. Tổng diện tích ảnh hưởng ước khoảng 1 ha.

Nguyên nhân bước đầu được xác định do mưa lớn, lượng nước tập trung đổ về suối lớn gây xói lở, mất ổn định nền đất. Việc sạt trượt này làm đổ gãy 150 trụ hồ tiêu, 18 cây sầu riêng năm thứ 3, ảnh hưởng đến đất sản xuất của 4 hộ dân.

Trước mắt, UBND xã khuyến cáo các hộ dân không đi vào khu vực bị sạt, trượt để sản xuất trong thời gian mưa lớn hoặc khi nền đất chưa ổn định. Sau khi thời tiết ổn định, nền đất bảo đảm an toàn, sẽ hướng dẫn người dân cải tạo, phục hồi đất để tiếp tục sản xuất nông nghiệp phù hợp.

Hiện tượng sạt lở, trượt đất sản xuất xảy ra ở xã Ia Krêl. (Ảnh: V.H).

Bên cạnh đó, 9 tháng đầu năm, trên địa bàn còn ghi nhận 6 khu vực khác có công trình thủy lợi bị ảnh hưởng do mưa lớn.

Cụ thể, tại cống và mương dẫn nước thôn Thống Nhất (cũ), nay là thôn Đồng Tâm bị hư hỏng hoàn toàn. Phạm vi sạt lở có chiều rộng khoảng 6m, chiều dài khoảng 90m, chiều sâu trung bình khoảng 5m.

Vị trí sạt lở đã tiệm cận khu vực phía sau nhà của một hộ dân, tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục mở rộng khi xảy ra mưa lớn. UBND xã đã kiểm tra, cảnh báo, hạn chế người dân đi vào khu vực nguy hiểm và lập hồ sơ đề xuất khắc phục. Kinh phí dự kiến khoảng 1,5 tỷ đồng.

Tại cống và mương dẫn nước ở thôn Ia Kăm (cũ), nay là thôn Thanh Giáo bị hư hỏng hoàn toàn. Khu vực sạt lở rộng khoảng 5m, dài khoảng 100m, sâu trung bình khoảng 5m, không còn bảo đảm khả năng tiêu thoát nước. Kinh phí dự kiến để khắc phục khoảng 1,6 tỷ đồng.

Tại khu vực mương, cửa xả ở thôn Thanh Tân (cũ) nay là làng Ngo Rông, sạt lở tại vị trí mương, cửa xả cách Quốc lộ 19 khoảng 260m. Cửa xả bị gãy, khu vực xung quanh xảy ra sụt lún, sạt lở, với phạm vi rộng khoảng 30m, dài khoảng 200m, sâu khoảng 15m. Do công trình bị sạt lở rất nghiêm trọng, nhu cầu kinh phí đầu tư lớn nên xã đã mời đơn vị tư vấn có kinh nghiệm tiến hành khảo sát, đánh giá hiện trạng để đề xuất phương án, kinh phí khắc phục lên UBND tỉnh.

Tại mương dẫn thoát nước ở Trường Tiểu học Bùi Thị Xuân cũ (nay là Phân hiệu Trường Tiểu học số 1 Ia Krêl), xảy ra sạt lở khoảng 2–2,5m, rộng khoảng 2,5–2,8m, dài khoảng 45–50m. Điều này có nguy cơ ảnh hưởng đến đất khuôn viên nhà trường và đất sản xuất nông nghiệp của các hộ dân lân cận. Kinh phí khắc phục dự kiến khoảng 500 triệu đồng.

Tại khu vực thôn Ia Lâm, có 3 vị trí mương dẫn thoát nước bị hư hỏng nặng nề, dự kiến cần đến 4,6 tỷ đồng để khắc phục.

Cùng với đó, tại khu vực vị trí đập tràn làng Phang, làng Ngo Le, khi xảy ra mưa lớn kéo dài, nước không thoát kịp nên tràn qua đường gây nguy hiểm cho người dân qua lại. Để khắc phục sự cố trên, UBND xã đề xuất mở rộng miệng cống, làm hành lang bảo vệ, gia cố lại bờ kè tại vị trí 2 đập tràn trên với tổng kinh phí dự kiến khoảng 7,5 tỷ đồng.

Từ những vấn đề trên, UBND xã đề nghị cấp có thẩm quyền và cơ quan chuyên môn hỗ trợ kiểm tra, đánh giá kỹ thuật và xác định giải pháp xử lý các khu vực sạt lở quy mô lớn, diễn biến phức tạp. Cùng với đó, quan tâm bố trí, hỗ trợ nguồn kinh phí để xã sớm khắc phục các công trình bị hư hỏng, sạt lở cấp thiết, nhất là vị trí có nguy cơ ảnh hưởng đến nhà dân, trường học và đất sản xuất...

Xã Đức Cơ cũng xảy ra tình trạng nứt đất, sụt lún, sạt trượt đất

Trước đó, vào ngày 4/10, UBND xã Đức Cơ, Gia Lai cũng có báo cáo gửi lên UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường về tình trạng nứt đất, sụt lún, sạt trượt tại tại thôn Chư Ty 4.

Tại Thôn Chư Ty 4, xã Đức Cơ cũng xuất hiện những vết nứt thành rãnh sâu hơn 1m, sụt hạ cục bộ. (Ảnh: L.K).

Theo báo cáo, tại khu vực kiểm tra ghi nhận nhiều khe, vết nứt trên bề mặt đất; một số vết nứt có dấu hiệu liên kết thành rãnh/khe kéo dài theo địa hình. Tại một số vị trí, chiều rộng vết nứt quan sát được khoảng 30 - 60cm, độ sâu quan sát khoảng 1 - 1,5m; có biểu hiện tách khối đất, sụt hạ cục bộ.

Ở khu vực tiếp giáp suối có địa hình thấp hơn, nền đất biến dạng; khoảng cách theo phương đứng từ bề mặt khu vực kiểm tra đến mép nước suối được ghi nhận khoảng 15 - 20m. Các hình ảnh hiện trường kèm theo báo cáo cho thấy khe nứt chạy qua khu vực vườn cây, có vị trí mở rộng thành rãnh sâu; khu vực địa hình thấp gần suối có biểu hiện sạt, trượt rõ.

Qua đánh giá hiện trạng kết quả kiểm tra cho thấy, hiện tượng tại thôn Chư Ty 4 không chỉ là các vết nứt bề mặt đơn lẻ mà đã hình thành một khu vực biến dạng nền đất tương đối rõ, gồm nứt đất, sụt hạ cục bộ và có dấu hiệu sạt, trượt về phía địa hình thấp (suối). Phạm vi ảnh hưởng sơ bộ tương đối lớn, nằm trong khu vực đang sản xuất nông nghiệp, có cây trồng lâu năm và hệ thống tưới.

Đến nay, chưa đủ cơ sở khoa học để kết luận nguyên nhân và cơ chế phát sinh. Cần xem xét đồng thời các nhóm yếu tố: đặc điểm địa chất - địa mạo; cấu tạo và trạng thái cơ lý của đất; độ dốc địa hình; xói lở chân mái suối; chế độ dòng chảy mặt; nước dưới đất và sự thay đổi độ bão hòa của đất trong mùa mưa; hoạt động sản xuất, tưới tiêu và các tác động nhân sinh khác nếu có.

Do chưa xác định được mặt trượt, chiều sâu và phạm vi khối đất mất ổn định, vì vậy UBND xã xác định đây là khu vực cần cảnh báo, hạn chế tác động, khoanh vùng và theo dõi chặt chẽ.

Vì vậy, khuyến cáo người dân, các hộ có đất không đi vào các vị trí khe nứt sâu, mép sạt trượt; chưa tổ chức đào, đắp, san lấp hoặc gia cố quy mô lớn khi chưa có kết luận và giải pháp kỹ thuật phù hợp của cơ quan chuyên môn.