Giải mã sức hấp dẫn từ tác phẩm vĩ đại nhất của 'ông hoàng kinh dị'

Gần một thập kỷ sau khi The Dark Tower lần đầu xuất hiện trên màn ảnh rộng, câu chuyện về chàng xạ thủ Roland Deschain vẫn không ngừng hấp dẫn các nhà làm phim tại Hollywood. Mike Flanagan, đạo diễn đứng sau Doctor Sleep, The Haunting of Hill House và nhiều tác phẩm chuyển thể nổi tiếng khác, vừa xác nhận dự án truyền hình dựa trên bộ sách nổi tiếng của Stephen King đang trong quá trình thai nghén.

Trong cuộc trò chuyện với tờ Entertainment Weekly hôm 15/9, Flanagan cho biết The Dark Tower rất nhiều khả năng sẽ được thực hiện. Ông thừa nhận giai đoạn phát triển dự án kéo dài và rất phức tạp vì quy mô khổng lồ của câu chuyện, kinh phí cần thiết và đặc biệt là quyền sử dụng những nhân vật xuất hiện rải rác trong nhiều tác phẩm của ông hoàng kinh dị. Cũng vì thế mà Flanagan ví tiến độ dự án này như một chiếc tàu chở dầu khổng lồ, vẫn chuyển động nhưng khá chậm chạp.

“Mê cung” của Stephen King

Từ khi mua quyền chuyển thể The Dark Tower vào năm 2022, Flanagan nhiều lần khẳng định đây là một trong những dự án ông khao khát muốn thực hiện. Các kế hoạch được tiết lộ cho thấy câu chuyện có thể cần nhiều mùa truyền hình cùng những phần phim riêng để bao quát được khối lượng nguyên tác khổng lồ.

The Dark Tower là một thế giới văn chương đồ sộ, nơi Stephen King pha trộn yếu tố kỳ ảo, kinh dị, khoa học viễn tưởng và cả những lớp truyện mang màu sắc hậu tận thế thành một hành trình thú vị, mê hoặc hàng triệu độc giả.

The Dark Tower gồm 7 tập truyện chính.

The Dark Tower bắt đầu bằng một câu dẫn chuyện: “Người đàn ông mặc áo đen băng qua sa mạc, và chàng xạ thủ đuổi theo”. Người xạ thủ được nhắc đến là Roland Deschain, xạ thủ cuối cùng của một thế giới đang dần suy tàn.

Roland không giống những nhân vật chính quen thuộc trong tiểu thuyết kinh dị của Stephen King. Anh mang dáng dấp một cao bồi miền Tây. Nhưng thế giới mà Roland đi qua lại là Mid-World, một vùng đất vừa quen thuộc vừa xa lạ, nơi những tàn tích của nền văn minh hiện đại nằm cạnh những thành phố hoang phế, với nhiều sinh vật kỳ dị và cả những dấu vết còn sót lại của một nền khoa học tiên tiến.

Chính sự pha trộn ấy tạo nên bản sắc riêng cho The Dark Tower. Trang giới thiệu chính thức của Stephen King mô tả bộ truyện được truyền cảm hứng từ trường ca Childe Roland to the Dark Tower Came của Robert Browning, The Lord of the Rings của J.R.R. Tolkien và cả những bộ phim cao bồi spaghetti của Sergio Leone.

Những tập chính của bộ truyện được xuất bản trong giai đoạn 1982-2004. Sau đó, Stephen King còn viết The Wind Through the Keyhole, một cuốn sách đặc biệt lấy bối cảnh thời gian giữa tập IV và V. Vũ trụ The Dark Tower vì vậy trải dài qua tám cuốn tiểu thuyết, gồm The Gunslinger, The Drawing of the Three, The Waste Lands, Wizard and Glass, The Wind Through the Keyhole, Wolves of the Calla, Song of Susannah và The Dark Tower.

Điểm hấp dẫn nhất trong The Dark Tower nằm ở việc cuộc truy tìm một tòa tháp dần mở rộng ra thành câu chuyện về cả một hệ thống thế giới. Nó không dày về mặt lịch sử như Trung Địa của The Lord of the Rings, hay Westeros của Game of Thrones, nhưng concept lại được đánh giá cực kỳ phức tạp, trừu tượng.

Tòa tháp trong truyện mà Roland tìm kiếm nằm ở điểm giao của nhiều thế giới, giữ vai trò như trục kết nối các thực tại. Roland càng tiến gần mục tiêu, độc giả càng thấy rõ Mid-World không tồn tại tách biệt. Những nhân vật, địa danh và sự kiện trong các tác phẩm khác của Stephen King bắt đầu xuất hiện, tạo thành một mạng lưới liên kết ngày càng chặt chẽ.

Đây là điểm khiến bộ sách trở nên đặc biệt trong sự nghiệp của ông hoàng kinh dị. Dõi theo cuộc phiêu lưu mang màu sắc kỳ ảo, độc giả dường như đang bước vào hậu trường của cả một vũ trụ văn chương choáng ngợp. Sau cuộc truy đuổi người đàn ông áo đen, Roland tỉnh dậy trên một bãi biển xa lạ, bị những sinh vật giống tôm hùm tấn công và tìm thấy ba cánh cửa dẫn tới thế giới thực tại.

Mỗi cánh cửa lại đưa anh đến gặp một con người sống tại New York, từ đó tập hợp những người đồng hành cho hành trình tìm kiếm tòa tháp bóng đêm. Họ du hành xuyên không gian, băng qua những vùng đất hoang tàn để chống lại dã tâm phá hoại đa vũ trụ của Crimson King, gã phản diện lấy cảm hứng từ Satan.

Dàn nhân vật không phải nhóm anh hùng được xây dựng theo công thức quen thuộc. Mỗi người mang theo một quá khứ riêng, những tổn thương riêng và những vấn đề rất đời thường. Đó cũng là điểm giúp The Dark Tower vượt khỏi hình hài tiểu thuyết cao bồi giả tưởng, kể những câu chuyện sâu sắc về ký ức, tình bạn và định mệnh.

Bản chuyển thể điện ảnh từng bị cho là thất bại.

Bài toán chuyển thể

Dù Stephen King có tựa sách nổi tiếng toàn cầu như It, The Stand hay The Shining, The Dark Tower vẫn được chính tác giả gọi là "magnum opus", tức tác phẩm vĩ đại nhất sự nghiệp, là trục xương sống kết nối toàn bộ các tác phẩm mà ông từng sáng tạo. Sự đồ sộ của nguyên tác cũng chính là lý do The Dark Tower trở thành một trong những bài toán chuyển thể khó nhất với các nhà làm phim Hollywood.

Năm 2017, Nikolaj Arcel đưa câu chuyện lên màn ảnh với Idris Elba trong vai Roland và Matthew McConaughey đóng Walter (người đàn ông áo đen/Man in Black). Bộ phim chỉ kéo dài 95 phút nhưng đã cố gắng bao quát những yếu tố quan trọng từ cả loạt truyện. Kết quả thất bại về mặt nội dung là điều khó tránh khỏi, khi phim ôm đồm nhân vật, tình tiết nhưng thiếu hụt về chiều sâu câu chuyện.

Bản điện ảnh chỉ kịp mang về khoảng 113 triệu USD, trong khi kinh phí sản xuất ước tính 60 triệu USD. Giới phê bình cũng chỉ trích thậm tệ tác phẩm của Arcel, với mức đánh giá trung bình 16% trên Rotten Tomatoes, trong khi Metacritic từng chấm phim điểm số 34/100.

Vấn đề lớn nhất không nằm ở việc bản điện ảnh thiếu những cảnh hành động bắt mắt. Nhưng khi đặt cạnh nguyên tác, bộ phim giống một bản tóm lược hời hợt, hơn là một cánh cửa mở vào thế giới The Dark Tower trên trang sách của Stephen King. Với khán giả chưa đọc sách, họ khó có đủ thời gian để thấu hiểu vì sao Roland phải đi tìm tòa tháp, thế giới của anh đã tan vỡ như thế nào, người đàn ông áo đen thực sự là ai và tại sao cuộc đối đầu của hai người lại quan trọng đến mức liên quan đến nhiều thực tại.

The Dark Tower rất khó chuyển thể vì khối lượng quá đồ sộ.

Còn với những ai đã quen thuộc nguyên tác, trải nghiệm càng tồi tệ khi một chu kỳ truyện đồ sộ bị nén lại trong 95 phút thời lượng, đồng nghĩa với việc phần lớn hành trình, các mối quan hệ và hệ thống thế giới bị loại bỏ. Chính Stephen King cũng từng cho rằng một trong những nguyên nhân khiến phiên bản điện ảnh không thành công nằm ở việc câu chuyện bị nén quá nhiều, trong khi yếu tố bạo lực cũng được tiết chế để phù hợp với mức phân loại phim PG-13.

Rút kinh nghiệm từ thất bại ấy, bài toán chuyển thể giờ đây được Mike Flanagan giải theo hướng khác. The Dark Tower được tái hiện bằng nhiều mùa phim truyền hình, thay vì chỉ một phim điện ảnh ngắn ngủi. Cách tiếp cận này ít nhất cho phép Flanagan có thêm không gian để tái hiện thế giới nguyên tác, giữ lại những mối liên kết vốn tạo nên sức hấp dẫn đặc trưng của bộ tiểu thuyết đình đám.