Giải ngân vốn giảm nghèo: Nhận diện khó khăn, đẩy nhanh tiến độ

Đến đầu tháng 10/2026, toàn tỉnh mới giải ngân được 110,1 tỷ đồng thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, đạt 36,7% kế hoạch vốn được giao. Hơn 41,9 tỷ đồng trong danh sách các địa phương đề xuất trả lại ngân sách. Tỷ lệ giải ngân thấp đang đặt ra khối lượng công việc lớn cho chính quyền các cấp từ nay đến cuối năm.

Khảo sát tại các dự án cho thấy, nguyên nhân chậm giải ngân chủ yếu do vướng mắc trong thủ tục đầu tư và công tác giải phóng mặt bằng. Tại vùng cao, địa hình chia cắt phức tạp, quãng đường vận chuyển vật liệu xa khiến chi phí tăng, dẫn đến việc khó thu hút nhà thầu.

Phân tích cụ thể về khó khăn này, ông Nguyễn Long Thành - Phó Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng phường Nghĩa Lộ chia sẻ: “Phường Nghĩa Lộ được giao làm chủ đầu tư các dự án tập trung tại huyện Trạm Tấu cũ, đến nay, tỷ lệ giải ngân hiện chỉ đạt hơn 19%. Thực tế có dự án phải tổ chức đấu thầu tới 18 lần nhưng vẫn chưa tìm được nhà thầu do vướng mắc mặt bằng và khó khăn trong khâu vận chuyển vật liệu”.

Thay vì tiếp tục chờ đợi, một số địa phương đã chủ động rà soát nhu cầu thực tế và đề nghị hoàn trả vốn. Việc làm này giúp tỉnh kịp thời nắm tình hình để điều chuyển kinh phí sang địa bàn khác.

Phần kinh phí do các đơn vị hoàn trả được cơ quan chuyên môn tổng hợp, tham mưu phân bổ cho những địa phương đã hoàn thiện hồ sơ và có đối tượng thụ hưởng cụ thể.

Tại xã Hạnh Phúc, thủ tục giải ngân vốn sự nghiệp đang được đẩy nhanh. Ông Thào Quang Huy - Trưởng Phòng Nông nghiệp và Môi trường xã Hạnh Phúc cho biết: “Với 3 tỷ đồng vốn chuyển nguồn, xã đã chỉ đạo cơ sở rà soát và lựa chọn được 43 hộ nghèo, cận nghèo đủ tiêu chuẩn, dự kiến hỗ trợ mỗi hộ 3 con gia súc. Hiện, cơ quan chuyên môn đang lựa chọn nhà cung cấp để đóng thầu, đồng thời phân công tổ công tác bám sát từng thôn để đảm bảo tiến độ”.

Quá trình luân chuyển vốn từ địa phương này sang địa phương khác đòi hỏi các sở, ngành phải vào cuộc trực tiếp cùng cơ sở.

Khẳng định trách nhiệm của cơ quan chuyên môn, ông Đinh Văn Thơ - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Xác định đây là nguồn lực quan trọng hướng trực tiếp đến người nghèo, Sở đang khẩn trương phối hợp với Sở Tài chính trình UBND tỉnh phân bổ lại kinh phí hết nhiệm vụ chi cho địa phương có nhu cầu. Toàn ngành phấn đấu đến hết ngày 31/12/2026 sẽ giải ngân 100% kinh phí thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia”.

Trước tình trạng chậm giải ngân tại một số địa phương, UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị phải tập trung giải quyết dứt điểm hồ sơ tồn đọng.

Đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh yêu cầu: “Tiến độ giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia đến thời điểm này rất chậm. Vì vậy, những tháng còn lại của năm là thời gian quan trọng để toàn tỉnh đẩy nhanh kế hoạch giải ngân”.

Để hoàn thành kế hoạch, UBND tỉnh ấn định thời gian thực hiện cho từng giai đoạn. Nhằm theo dõi sát tiến độ, Sở Tài chính áp dụng cơ chế báo cáo hằng tuần...

Việc siết chặt thời gian hoàn thành và yêu cầu báo cáo định kỳ đang buộc các chủ đầu tư phải đẩy nhanh tiến độ triển khai, hoàn thiện hồ sơ thanh toán. Khi các vướng mắc về thủ tục được giải quyết, nguồn vốn Nhà nước sẽ sớm tiếp cận đúng đối tượng, góp phần cải thiện hạ tầng và bổ sung tư liệu sản xuất cho đồng bào vùng cao.