Giải pháp căn cơ giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới

Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị tiếp nhận vũ khí do người dân tự giác mang đến giao nộp. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Chủ động từ sớm, quyết liệt từ cơ sở

Thời điểm cuối năm luôn là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh trật tự. Hoạt động đi lại, giao thương, vui chơi giải trí tăng cao; nhu cầu sử dụng pháo, vũ khí tự chế để săn bắn, giải trí trái phép có chiều hướng gia tăng. Đặc biệt, việc bảo vệ tuyệt đối an toàn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đặt ra yêu cầu rất cao đối với các lực lượng chức năng, trong đó, Bộ đội Biên phòng giữ vai trò nòng cốt ở khu vực biên giới.

Nhằm bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn khu vực biên giới, ngay từ đầu tháng 12/2025, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã đồng loạt ra quân triển khai đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, coi công tác tuyên truyền, vận động nhân dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Không chờ xảy ra vụ việc, không bị động xử lý hậu quả, các đơn vị chủ động “đi trước một bước”, bám sát địa bàn, nắm chắc từng thôn bản, từng hộ gia đình, từng đối tượng có nguy cơ tàng trữ vũ khí tự chế. Với phương châm “lấy phòng ngừa là chính”, “lấy vận động, thuyết phục làm biện pháp chủ yếu”, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng không quản ngại khó khăn, ngày đêm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, mang theo không chỉ văn bản pháp luật khô khan, mà còn là sự chân thành, trách nhiệm, thuyết phục bằng lý lẽ và tình cảm.

Hiệu quả của công tác vận động được thể hiện sinh động qua những con số cụ thể. Điển hình như, ngày 26/12/2025, Đồn Biên phòng Nhật Lệ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị tiếp nhận số lượng lớn vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ do người dân tự nguyện mang đến giao nộp. Chỉ trong một ngày, có 10 người dân thuộc phường Đồng Hới, phường Đồng Thuận và xã Ninh Châu đến đơn vị giao nộp 2 khẩu súng tự chế đã qua sử dụng, 100 viên đạn chì, 1 hộp pháo hoa nổ, 3 dao tự chế (mã tấu), 6 bộ công cụ kích điện và đặc biệt nguy hiểm là 3 quả mìn tự chế, trọng lượng khoảng 800g. Không chỉ ở Nhật Lệ, ngày 30/12/2025, người dân xã Hòa Trạch, xã Kim Ngân tiếp tục đến Đồn Biên phòng Roòn và Đồn Biên phòng Làng Ho giao nộp 4 khẩu súng tự chế và 1 bộ công cụ kích điện.

Tại địa bàn khác, Đồn Biên phòng Sa Thầy, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi cũng vận động người dân giao nộp 15 khẩu súng tự chế, chủ yếu do người dân và công nhân cao su ở các nông, lâm trường trên địa bàn xã Ia Đal tự ý chế tạo để săn bắn, cải thiện bữa ăn. Mỗi khẩu súng, mỗi quả mìn, mỗi con dao tự chế được giao nộp không chỉ là một tang vật được thu hồi, mà còn là một mối nguy tiềm ẩn được loại bỏ. Bởi thực tế cho thấy, dù chưa xảy ra hậu quả nghiêm trọng, nhưng việc tàng trữ, sử dụng súng tự chế, vật liệu nổ trong dân luôn chứa đựng rủi ro khôn lường: Tai nạn do nổ súng, nổ mìn, mâu thuẫn dẫn đến sử dụng hung khí, hay việc các đối tượng xấu lợi dụng vũ khí tự chế để gây án. Toàn bộ số tang vật sau khi tiếp nhận đều được lập hồ sơ, bàn giao cho Công an xã xử lý theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm chặt chẽ, an toàn.

Khi pháp luật đến với từng nếp nhà

Kết quả ấy không đến một cách ngẫu nhiên. Đằng sau mỗi lần người dân tự nguyện giao nộp vũ khí là hàng chục, hàng trăm lượt cán bộ Biên phòng lặn lội xuống cơ sở tuyên truyền, giải thích, vận động. Cán bộ Biên phòng không chỉ đọc luật cho dân nghe, mà phân tích bằng những ví dụ rất gần gũi: Một khẩu súng tự chế có thể gây thương tích bất cứ lúc nào, một quả mìn tự tạo có thể cướp đi sinh mạng của chính người sử dụng hoặc người thân trong gia đình, một con dao tự chế có thể biến mâu thuẫn nhỏ thành án mạng... Họ chỉ rõ trách nhiệm pháp lý của hành vi tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ; đồng thời khẳng định chính sách nhân văn của Nhà nước, những trường hợp tự giác giao nộp sẽ không bị xử phạt hành chính theo quy định.

Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk tiếp nhận nhiều vũ khí tự chế do bà con các dân tộc mang đến giao nộp. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Song song với tuyên truyền trực tiếp, các đơn vị còn phối hợp với chính quyền địa phương treo băng rôn, khẩu hiệu tại trục đường chính, khu trung tâm xã, nhà văn hóa thôn, bản hay ở những nơi đông người qua lại, tạo nên không gian tuyên truyền trực quan, dễ nhớ, dễ hiểu. Những dòng chữ ngắn gọn, rõ ràng về cấm tàng trữ, sử dụng vũ khí, pháo nổ, vật liệu nổ đã góp phần nhắc nhở thường xuyên, liên tục đối với người dân. Trong thời đại số, các đơn vị Biên phòng cũng không đứng ngoài cuộc. Nhiều đơn vị đã xây dựng trang thông tin, nhóm mạng xã hội để đăng tải tin, bài, hình ảnh, video tuyên truyền pháp luật, cảnh báo phương thức, thủ đoạn vi phạm, nêu gương những tập thể, cá nhân tự giác giao nộp vũ khí. Từ đó, tạo hiệu ứng lan tỏa, tác động mạnh mẽ đến nhận thức cộng đồng.

Một điểm nhấn quan trọng trong công tác vận động là phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Ở nhiều địa bàn biên giới, lời nói của già làng, trưởng bản có sức nặng hơn bất cứ tờ rơi hay văn bản nào. Bộ đội Biên phòng đã khéo léo tranh thủ lực lượng này, tổ chức gặp gỡ, trao đổi, cung cấp thông tin pháp luật để họ trở thành “tuyên truyền viên” ngay trong chính cộng đồng mình. Khi già làng nói rằng, giữ súng, giữ mìn trong nhà là “giữ họa”; khi trưởng bản phân tích rằng, giao nộp vũ khí là góp phần giữ bình yên cho bản làng, thì bà con nghe và làm theo. Chính sự kết hợp giữa pháp luật của Nhà nước với uy tín của người có ảnh hưởng trong cộng đồng đã tạo nên sức mạnh đặc biệt trong vận động quần chúng.

Việc người dân tự giác giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo không chỉ là chấp hành quy định pháp luật, mà còn là biểu hiện sinh động của tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng. Mỗi người dân hiểu rằng, bình yên của bản làng, của biên giới không chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng, mà bắt đầu từ chính ý thức của từng gia đình, từng cá nhân. Từ những xã vùng sâu, vùng xa đến những địa bàn đông dân cư, phong trào giao nộp vũ khí đã dần trở thành việc làm tự giác. Nhiều người sau khi nghe tuyên truyền đã chủ động tìm lại khẩu súng cũ, viên đạn còn sót, quả mìn tự chế từng cất giấu từ lâu để mang đi giao nộp. Một người dân ở xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị tâm sự: “Giữ trong nhà lâu nay cũng lo, sợ con cháu nghịch phải. Giờ giao cho Nhà nước thấy yên tâm hơn”. Chính từ những suy nghĩ rất đời thường ấy, phong trào giao nộp vũ khí đã đi vào chiều sâu, bền vững, không mang tính phong trào nhất thời.

Mỗi mùa xuân về, bình yên không phải là điều tự nhiên có sẵn, mà là kết quả của sự chung tay, góp sức của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân. Trong đó, phong trào giao nộp vũ khí, vật liệu nổ chính là một trong những “viên gạch” quan trọng xây nên nền móng vững chắc cho biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển.

Tân An