Giải pháp mạnh xử lý doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội

Người lao động làm thủ tục hưởng chế độ bảo hiểm xã hội. Ảnh: Thu Hằng.

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa có văn bản chỉ đạo về việc thực hiện các giải pháp thu hồi tiền chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn thành phố.

HƠN 135.000 ĐƠN VỊ CHẬM ĐÓNG BẢO HIỂM

Văn bản nêu rõ, mặc dù đa số doanh nghiệp trên địa bàn đã nghiêm túc chấp hành các quy định về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, song tình trạng chậm đóng, trốn đóng vẫn duy trì ở mức cao, gây khó khăn cho việc thực hiện mục tiêu an sinh xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Theo báo cáo của Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, số tiền chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tạm tính đến ngày 31/7/2026 là 7.131,15 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ là 4,43% so với kế hoạch thu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao.

Trong đó, số tiền còn phải thu ngân sách nhà nước là 481,13 tỷ đồng. Số tiền chậm đóng khó thu là 858,62 tỷ đồng.

Nếu trừ số tiền chậm đóng khó thu 858,62 tỷ đồng, thì tổng số tiền chậm đóng còn lại là 6.272,53 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ là 3,90% so với kế hoạch thu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao, tăng 0,07% so với tháng trước, và tăng 0,13% so với ngày 31/12 năm trước.

Tổng số đơn vị chậm đóng là 135.660 đơn vị, trong đó, số đơn vị chậm đóng từ 1 đến dưới 3 tháng là 80.818 đơn vị. Số đơn vị chậm đóng từ 3 đến dưới 6 tháng là 13.794 đơn vị.

Với tình trạng chậm đóng, trốn đóng tại thời điểm cuối tháng 7/2026 nêu trên, đòi hỏi phải có những giải pháp quyết liệt và kịp thời hơn để bảo vệ lợi ích của người tham gia.

 CUNG CẤP DANH SÁCH ĐƠN VỊ CHẬM ĐÓNG CHO CƠ QUAN CÔNG AN

Do đó, để khắc phục tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu Bảo hiểm xã hội thành phố định kỳ hàng tháng cung cấp danh sách các đơn vị chậm đóng, trốn đóng cho cơ quan Công an và các sở, ban, ngành liên quan để phối hợp thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Thực hiện phân tích dữ liệu thuế, đăng ký kinh doanh để kịp thời phát hiện các trường hợp bất thường; theo dõi sát tình trạng các đơn vị giải thể, phá sản để có biện pháp thu hồi nợ kịp thời.

Đồng thời, tăng cường kiểm tra chuyên ngành đối với các đơn vị chưa đăng ký tham gia hoặc tham gia chưa đầy đủ cho người lao động. Chủ động tham mưu kịp thời cho Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố các giải pháp xử lý đối với đơn vị cố tình dây dưa, nợ lớn và thời gian chậm đóng từ 6 tháng trở lên.

Công an thành phố được giao phối hợp với Bảo hiểm xã hội thực hiện hiệu quả Quy chế phối hợp liên ngành. Kiên quyết lập hồ sơ đề nghị khởi tố theo Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015 đối với các đơn vị vi phạm Nghị định số 274/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp; khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội và hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố theo Điều 214, 215, 216 Bộ luật Hình sự. 

Thanh tra thành phố xây dựng kế hoạch thanh tra các doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng trên địa bàn theo theo đề nghị khi được Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố giao. Chuyển hồ sơ sang Cơ quan điều tra - Công an thành phố để điều tra, xử lý theo quy định đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Liên đoàn Lao động thành phố được yêu cầu chỉ đạo công đoàn các cấp chủ động nắm tình hình doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng; thực hiện quyền giám sát theo quy định của Luật Công đoàn; kiến nghị người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng.

Cùng với đó, kịp thời phản ánh, phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền xử lý các trường hợp vi phạm, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động và hạn chế phát sinh tranh chấp lao động.

Thành phố cũng giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao, Liên đoàn doanh nghiệp thành phố phối hợp cung cấp thông tin về lao động, việc làm trong phạm vi quản lý cho cơ quan Bảo hiểm xã hội để quản lý việc đóng, và giải quyết chi trả các chế độ nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Trong quá trình thực hiện, Bảo hiểm xã hội thành phố, Liên đoàn Lao động, Công an thành phố, Thanh tra thành phố, các xã phường và đơn vị có liên quan cần chủ động phối hợp, trao đổi, cung cấp thông tin, đánh giá tình hình và phối hợp xử lý theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền đối với các doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội kéo dài, có số tiền lớn, hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và an ninh, trật tự trên địa bàn.