Giải thưởng Bùi Xuân Phái lần thứ 19: Tôn vinh những tình yêu với Hà Nội

Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội do Báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) phối hợp với gia đình cố họa sĩ Bùi Xuân Phái thành lập từ năm 2008, nhằm tôn vinh những tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị khoa học, nghệ thuật, thấm đượm tình yêu Hà Nội.

Mùa giải thứ 19 ghi nhận nhiều đóng góp trên các lĩnh vực sáng tác nghệ thuật, bảo tồn và phát huy di sản, tổ chức hoạt động văn hóa, giao lưu quốc tế và phát triển không gian đô thị. Từ danh sách dự kiến đề cử, qua các vòng sơ khảo và chung khảo, Hội đồng Giám khảo lựa chọn 11 đề cử chính thức thuộc các hạng mục Giải thưởng Lớn, Tác phẩm, Việc làm và Ý tưởng.

Đại biểu tham dự Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19

Hội đồng Giám khảo năm nay do PGS.TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương làm Chủ tịch. Các thành viên gồm PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam; TS.KTS Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội; nhà báo Nguyễn Thiện Thuật, Tổng Biên tập Báo Thể thao và Văn hóa.

Tôn vinh nhà thơ Bằng Việt

Giải thưởng Lớn năm 2026 được trao cho nhà thơ Bằng Việt, ghi nhận hành trình sáng tạo và những cống hiến bền bỉ của ông đối với văn học, nghệ thuật và đời sống văn hóa Thủ đô.

Hà Nội là nguồn cảm hứng xuyên suốt trong sáng tác của nhà thơ Bằng Việt. Ông có khoảng 30 bài thơ viết riêng về thành phố, trong đó có những tác phẩm như “Trở lại trái tim mình” (1967), “Đất này, Thăng Long - Hà Nội” (1973), “Trò chuyện với Thành phố của đời mình” (1974). Những sáng tác này ghi dấu tình cảm và suy ngẫm của ông về Hà Nội qua nhiều giai đoạn lịch sử.

Giải thưởng Lớn năm 2026 được trao cho nhà thơ Bằng Việt (bìa phải) - Từ "Một chút thầm thì trong tình yêu Hà Nội" đến những cống hiến bền bỉ cho "thành phố của đời mình"

Bên cạnh sáng tác, nhà thơ Bằng Việt còn dành nhiều tâm huyết nghiên cứu văn hóa, lịch sử Thăng Long - Hà Nội qua các công trình như “Kẻ sĩ Thăng Long”, “Kinh đô Rồng” cùng nhiều tuyển tập về văn chương, văn hóa Thăng Long - Hà Nội. Ông cũng có nhiều năm tham gia công tác tổ chức, quản lý văn học, nghệ thuật và quản lý nhà nước của Thủ đô, với nhiều đề xuất, sáng kiến cho đời sống văn hóa, văn học, nghệ thuật Hà Nội.

Ở hạng mục Tác phẩm, hai giải thưởng được trao cho loạt tranh sơn mài về cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương và vở cải lương “Người con gái Hà Thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội. Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam nhận tặng thưởng của Hội đồng Giám khảo.

Hạng mục Việc làm vinh danh Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội tổ chức; cùng chuỗi hoạt động phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026) do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám thực hiện.

Ở hạng mục Ý tưởng, giải thưởng được trao cho Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Đại diện Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhận giải Hạng mục Việc làm

Theo ban tổ chức, từ 11 đề cử chính thức, Hội đồng Giám khảo đã quyết định trao 6 giải thưởng và 1 tặng thưởng. PGS.TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ cho biết các đề cử năm nay có chất lượng tương đối đồng đều, khiến quá trình lựa chọn phải được cân nhắc kỹ qua nhiều vòng.

Nhà báo Hồ Quang Lợi cũng đánh giá các đề cử phong phú, chất lượng, mỗi đề cử đều có cơ sở để xem xét trao giải. Trong khi đó, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng bên cạnh các tác phẩm văn học, nghệ thuật, mùa giải năm nay ghi nhận nhiều việc làm góp phần cải thiện diện mạo, chất lượng sống của Hà Nội.

Trong khuôn khổ lễ trao giải, Ban tổ chức giới thiệu không gian trưng bày với 40 pano giới thiệu các tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm tiêu biểu. Một số tác phẩm sơn mài khổ lớn trong loạt tranh cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương cũng được giới thiệu tới công chúng.

Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam nhận tặng thưởng của Hội đồng Giám khảo

Vở cải lương "Người con gái Hà Thành" của Nhà hát Cải lương Hà Nội (kịch bản Nguyễn Toàn Thắng; đạo diễn NSND Triệu Trung Kiên) được trao giải đề cử tác phẩm

Nhiều hạng mục giải thưởng khác được vinh danh tại Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái lần thứ 19

Công chúng tham quan không gian trưng bày tác phẩm được đề cử tại Giải thưởng Bùi Xuân Phái lần thứ 19

Qua 19 mùa tổ chức, Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội đã có hơn 170 tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm được công nhận là đề cử chính thức, với hơn 75 giải thưởng được trao.

Trong đó có 17 Giải thưởng Lớn dành cho nhiều văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu tên tuổi như nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc, nhà văn Tô Hoài, nhạc sĩ Phú Quang, đạo diễn Đặng Nhật Minh, GS.TS.KTS Hoàng Đạo Kính hay nhạc sĩ Trần Tiến.

Giải thưởng qua đó tiếp tục trở thành một hoạt động văn hóa giàu ý nghĩa, góp phần ghi nhận những đóng góp cho Hà Nội và cho thấy tình yêu Thủ đô được thể hiện ngày càng đa dạng, từ sáng tạo nghệ thuật, bảo tồn di sản đến những ý tưởng và việc làm gắn với đời sống đương đại.