Giảm lãi suất, tiếp sức doanh nghiệp cuối năm

Các chương trình giảm lãi suất giúp doanh nghiệp chủ động dòng tiền trong giai đoạn cao điểm cuối năm. (Ảnh: Thanh Tâm)

Động thái này không chỉ góp phần giảm áp lực tài chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý hơn, mà còn thể hiện sự đồng thuận của toàn ngành ngân hàng trong thực hiện mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ và an toàn hệ thống.

Đồng loạt giảm lãi suất, khơi thông dòng vốn

Những tháng cuối năm thường là giai đoạn cao điểm của hoạt động sản xuất, kinh doanh khi các doanh nghiệp đẩy mạnh thu mua nguyên liệu, hoàn thiện đơn hàng, bổ sung hàng hóa và chuẩn bị nguồn lực phục vụ thị trường Tết Nguyên đán. Nhu cầu vốn lưu động gia tăng trong khi áp lực chi phí đầu vào, sức mua thị trường và khả năng tiêu thụ sản phẩm vẫn đặt ra không ít thách thức. Trong bối cảnh đó, việc giảm lãi suất cho vay được cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính, tạo thêm dư địa duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tiên phong triển khai, từ ngày 20/10, Vietcombank điều chỉnh giảm 0,5%/năm lãi suất huy động đối với các kỳ hạn từ sáu tháng trở lên. Theo biểu lãi suất mới, tiền gửi tại quầy kỳ hạn 6 và 9 tháng cùng ở mức 3%/năm; kỳ hạn 12 tháng còn 5,4%/năm và 24 tháng còn 5,5%/năm. Song song với đó, ngân hàng triển khai chương trình giảm lãi suất cho vay từ ngày 19/10 đến hết ngày 31/12/2026, với mức giảm từ 1,5 đến 2%/năm. Riêng một số khoản vay ngắn hạn thuộc lĩnh vực ưu tiên được giảm tới 33%/năm so với mức hiện hành.

Không chỉ các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước, làn sóng giảm lãi suất cũng nhanh chóng lan rộng trong khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân. MSB, Sacombank, TPBank, LPBank, ACB, SeABank, OCB, KienlongBank cùng nhiều ngân hàng khác đã điều chỉnh giảm lãi suất huy động, chủ yếu ở các kỳ hạn từ sáu tháng trở lên. Mức giảm phổ biến khoảng 0,5%/năm, một số ngân hàng điều chỉnh tới 0,7%/năm.

Bên cạnh các khoản vay mới, SACOMBANK dành thêm 10.000 tỷ đồng để giảm lãi suất cho khách hàng hiện hữu đủ điều kiện. (Ảnh: TRẦN QUÂN)

Cùng với giảm chi phí huy động, các ngân hàng đang dành nguồn lực đáng kể để triển khai những chương trình tín dụng ưu đãi. Tại Sacombank, gói tín dụng quy mô lên đến 40.000 tỷ đồng được triển khai dành cho khách hàng doanh nghiệp, với mức giảm lãi suất cho vay 2%/năm, lãi suất ưu đãi từ 8,5%/năm theo điều kiện chương trình. Nguồn vốn tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp thuộc những ngành kinh tế chủ lực, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Sacombank cho biết đã thu hẹp biên lợi nhuận từ khoảng 2,79% xuống còn 0,79% để triển khai chương trình hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu từ giữa tháng 8 đến cuối năm 2026.

Tương tự, MSB triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 10.000 tỷ đồng, với lãi suất cho vay bằng đồng Việt Nam thấp hơn tối thiểu 2%/năm so với mức thông thường, lãi suất từ 7,5%/năm. KienlongBank cũng dành gói tín dụng 2.000 tỷ đồng, trong đó khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa mới đáp ứng điều kiện có thể được giảm lãi suất tới 2,5% so với mức thông thường tại thời điểm giải ngân.

Đáng chú ý, từ ngày 19/10 đến hết ngày 31/12/2026, LPBank triển khai giảm lãi suất cho vay từ 1,6 đến 2%/năm đối với các khoản giải ngân mới phục vụ sản xuất, kinh doanh ngắn hạn. Chương trình hướng tới khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ cần bổ sung vốn lưu động, nhập nguyên vật liệu, duy trì hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh.

Theo Tổng Giám đốc LPBank Vũ Quốc Khánh, ngân hàng hướng tới đưa vốn đến đúng nhu cầu, đúng đối tượng, giúp khách hàng duy trì kinh doanh, nắm bắt cơ hội tăng trưởng và nâng cao khả năng thích ứng trước biến động thị trường.

Cùng chung định hướng, Tổng Giám đốc TPBank Nguyễn Hưng cho biết, ngân hàng đã giảm 0,5%/năm lãi suất huy động và cam kết trong tháng 10 giảm lãi suất cho vay từ 1,5 đến 2%/năm, đặc biệt đối với các lĩnh vực ưu tiên. TPBank tiếp tục triển khai chuỗi chương trình tín dụng 8.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, tập trung vào doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ; đồng thời đẩy mạnh số hóa quy trình từ đăng ký, thẩm định đến giải ngân.

Những động thái nêu trên cho thấy sự đồng thuận của các ngân hàng trong việc chia sẻ chi phí vốn với doanh nghiệp. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là các cam kết giảm lãi suất cần sớm chuyển thành lợi ích thực chất, để doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn phù hợp với nhu cầu và chu kỳ sản xuất, kinh doanh.

Giảm chi phí vốn gắn với hiệu quả sử dụng

Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tính đến ngày 19/10, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 11,22%, trong khi tín dụng tăng 11,44%. Sau nhiều tháng tăng trưởng chậm hơn tín dụng, huy động vốn đã dần bắt kịp tốc độ tăng dư nợ cho vay, qua đó thu hẹp khoảng cách giữa hai chỉ tiêu và góp phần cải thiện cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng. Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong chín tháng đầu năm 2026, huy động vốn của các tổ chức tín dụng trên địa bàn tăng 11,72%, cao hơn mức tăng trưởng tín dụng 11,32%.

Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 Nguyễn Đức Lệnh cho biết, diễn biến này có tác động tích cực đến thị trường tiền tệ và hoạt động ngân hàng, góp phần bảo đảm yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính sách tiền tệ, nhất là định hướng ổn định lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để các tổ chức tín dụng tiếp tục đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế trong những tháng cuối năm.

Khách hàng giao dịch tại chi nhánh ngân hàng HDBank. (Ảnh: MAI PHƯƠNG)

Tuy nhiên, từ góc độ doanh nghiệp, việc giảm lãi suất chỉ thật sự có ý nghĩa khi nguồn vốn ưu đãi đến được đúng đối tượng, đúng thời điểm và phù hợp với nhu cầu thực tế. Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Thủy sản Thuận Phước Trần Văn Lĩnh cho hay, doanh nghiệp thủy sản đang chịu áp lực lớn khi chi phí nguyên liệu, sản xuất gia tăng, trong khi sức mua tại các thị trường xuất khẩu lớn như châu Âu, Mỹ và Nhật Bản còn hạn chế. Doanh nghiệp khó điều chỉnh giá bán tương ứng với mức tăng chi phí đầu vào, trong khi việc mở rộng sản lượng cũng tiềm ẩn rủi ro.

Theo ông Lĩnh, đặc thù ngành thủy sản là nhu cầu vốn biến động theo mùa vụ, từ thu mua nguyên liệu, tích trữ đến chế biến và thực hiện đơn hàng xuất khẩu. Vì vậy, các chương trình giảm lãi suất cần có thời hạn và điều kiện phù hợp với chu kỳ sản xuất, giúp doanh nghiệp chủ động dòng tiền trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Nhìn nhận từ góc độ chuyên gia, Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam đánh giá việc giảm lãi suất thể hiện nỗ lực và quyết tâm rất lớn của Chính phủ cũng như ngành ngân hàng trong hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Lãi suất giảm giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí tài chính, qua đó giảm chi phí sản xuất, kinh doanh và tạo thêm điều kiện thúc đẩy tiêu dùng.

“Nhưng để những nỗ lực này phát huy hiệu quả bền vững, sự đồng thuận giảm lãi suất cần được triển khai rộng khắp trong toàn hệ thống. Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn bởi tín dụng ngân hàng cũng như các nguồn lực tài chính khác đều có giới hạn và cần được phân bổ cho những chủ thể có khả năng sử dụng hiệu quả nhất”, Tiến sĩ Lê Duy Bình khuyến nghị.

Cũng theo Tiến sĩ Lê Duy Bình, cùng với nỗ lực cung ứng vốn và giảm lãi suất, điều hành chính sách tiền tệ phải tiếp tục chú trọng kiểm soát lạm phát, giữ ổn định tỷ giá. Đây không chỉ là yêu cầu bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô trước những biến động từ bên ngoài, mà còn là nền tảng để doanh nghiệp yên tâm xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và để việc giảm lãi suất có thể duy trì bền vững.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. (Ảnh: Đ.KHANH)

Về phía cơ quan quản lý, Ngân hàng Nhà nước cũng thể hiện sự quyết liệt trong chỉ đạo các ngân hàng thương mại phải kéo giảm mặt bằng lãi suất. Mới đây nhất, cơ quan này tiếp tục ban hành công văn số 9736/NHNN-CSTT ngày 21/10 quán triệt các ngân hàng thực hiện quyết liệt nhiệm vụ được giao và chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước Thống đốc và các cấp có thẩm quyền về việc giảm mặt bằng lãi suất.

Để theo dõi các ngân hàng thương mại thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước trong việc giảm thực chất lãi suất tiền gửi và cho vay, Ngân hàng Nhà nước sẽ theo dõi số liệu lãi suất bình quân đối với các giao dịch phát sinh mới trong các tháng cuối năm 2026 của các ngân hàng thương mại thông qua hệ thống báo cáo thống kê. “Trường hợp ngân hàng thương mại không thực hiện chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước sẽ có biện pháp xử lý nghiêm, bao gồm cả việc xem xét giảm/giao thấp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng”, nội dung công văn số 9736 nêu rõ.