Giảm nghèo giai đoạn 2026–2035: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số

Thu hẹp khoảng cách sống

Theo Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia, chiến lược xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026–2035 được thiết kế với tầm nhìn dài hạn, gắn kết chặt chẽ giữa phát triển nông thôn và giảm nghèo. Trọng tâm xuyên suốt là phát triển bao trùm, bền vững; người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể của quá trình phát triển.

Giai đoạn 2026–2035, mục tiêu đặt ra là xây dựng nông thôn hiện đại, toàn diện, thích ứng với biến đổi khí hậu; thúc đẩy kinh tế nông thôn theo hướng ứng dụng mạnh mẽ khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Qua đó, nâng cao thu nhập, chất lượng sống và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu của người dân nông thôn, từng bước tiệm cận mức sống đô thị.

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, giảm nghèo về thông tin được xác định là trụ cột quan trọng. Phổ cập dịch vụ Internet, mạng di động, nâng cao hiệu quả hệ thống thông tin cơ sở được coi là giải pháp then chốt để người nghèo tiếp cận chính sách, thị trường và cơ hội sinh kế.

Mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân khu vực nông thôn tăng ít nhất 2,5 lần so với năm 2020; cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều giai đoạn 2022–2025; 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó ít nhất 35% đạt chuẩn nâng cao và 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Đến năm 2035, 90% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm xuống dưới 1%.

Một trong những mục tiêu trọng tâm của Tiểu dự án “Giảm nghèo về thông tin” là bảo đảm 100% xã đặc biệt khó khăn, xã đảo, huyện đảo có hệ thống đài truyền thanh hoạt động hiệu quả; người dân được hỗ trợ sử dụng dịch vụ viễn thông, tiếp cận thông tin kịp thời, chính xác.

Chương trình livestream phiên chợ xúc tiến, tiêu thụ sản phẩm trên các nền tảng số. Ảnh TL

Để hiện thực hóa mục tiêu, chương trình đặt trọng tâm vào quy hoạch tích hợp, phát triển đồng bộ hạ tầng kinh tế – xã hội, kết nối hiệu quả liên vùng, gắn sinh kế với thích ứng biến đổi khí hậu.

Trong phát triển kinh tế nông thôn, chương trình nhấn mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn, sản phẩm OCOP, du lịch nông thôn, làng nghề truyền thống. Đồng thời tăng cường liên kết chuỗi giá trị, hỗ trợ hợp tác xã, thương mại điện tử, tạo sinh kế bền vững cho người nghèo, phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số.

Về xã hội, chương trình tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, y tế cơ sở; bảo đảm tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản; chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật; củng cố chính quyền cơ sở, nâng cao năng lực quản trị và đẩy mạnh chuyển đổi số trong cung cấp dịch vụ công, thúc đẩy truyền thông.

Những kết quả rõ nét và yêu cầu mới

Theo số liệu của Văn phòng quốc gia giảm nghèo quốc gia, Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 sau 5 năm đã giúp tỷ lệ hộ nghèo đa chiều cả nước giảm từ 5,2% xuống còn 1,93% vào cuối năm 2024, vượt chỉ tiêu Quốc hội và Chính phủ giao. Riêng các huyện nghèo, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống 24,86%; vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn 12,55%; 19 xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển, hải đảo đã thoát nghèo.

Tổng vốn ngân sách Trung ương phân bổ cho chương trình giai đoạn 2021–2025 đạt 44.607,6 tỷ đồng, cùng gần 2.883 tỷ đồng ngân sách địa phương. Hơn 10.000 mô hình, dự án giảm nghèo được triển khai, thu hút trên 200.000 hộ dân, trong đó có 6.200 mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; gần 125.000 lao động nghèo được hỗ trợ kết nối việc làm. 90.000 căn nhà cho hộ nghèo tại các huyện nghèo được xây mới, sửa chữa, góp phần tích cực vào phong trào "Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát".

Tăng tỷ lệ phủ sóng internet, thu hẹp khoảng cách thông tin giữa các vùng miền. Ảnh minh họa

Thu hẹp khoảng cách thông tin giữa các vùng miền, ngày càng có nhiều giải pháp sáng tạo hỗ trợ người dân, đặc biệt là hộ nghèo, hộ cận nghèo và người dân ở các vùng khó khăn tiếp cận thông tin và dịch vụ viễn thông. Tỷ lệ phủ sóng di động và internet không dây cũng đạt mức cao, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin và các dịch vụ trực tuyến.

Tuy nhiên, giai đoạn tới đặt ra nhiều thách thức mới: nghèo đô thị, thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản, tác động của biến đổi khí hậu, già hóa dân số và thiên tai... Điều này đòi hỏi chương trình giảm nghèo phải tiếp tục đổi mới, hiện đại hơn.

Theo ông Phạm Hồng Đào, Phó chánh Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn tới đặt mục tiêu áp dụng chuyển đổi số và công nghệ cao như một giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ người dân. Chuyển đổi số không chỉ giúp tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực của Nhà nước, còn tạo ra cơ hội bình đẳng để người dân nghèo tiếp cận tri thức, công cụ và thị trường số. Điều này góp phần khơi dậy nội lực, tạo sinh kế bền vững, thúc đẩy phát triển bao trùm.

PV