Giao mùa, vì sao nhiều người dễ ho, nghẹt mũi và đau họng?

Khi thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường khiến đường hô hấp dễ bị kích thích. Đây cũng là thời điểm nhiều người xuất hiện các triệu chứng quen thuộc như ho, nghẹt mũi, hắt hơi, đau họng, đặc biệt vào sáng sớm và ban đêm.

Nhiệt độ thay đổi khiến đường hô hấp dễ bị kích thích

Giao mùa thường đi kèm những biến động rõ rệt về nhiệt độ trong ngày. Buổi sáng và tối có thể se lạnh nhưng ban trưa lại nóng, trong khi độ ẩm thay đổi theo mưa, nắng. Sự chênh lệch này khiến cơ thể phải liên tục điều chỉnh để thích nghi, trong đó đường hô hấp là một trong những hệ thống dễ chịu tác động.

Không khí lạnh hoặc khô có thể làm niêm mạc mũi, họng mất đi một phần độ ẩm cần thiết. Khi lớp bảo vệ tự nhiên này hoạt động kém hiệu quả, niêm mạc dễ bị kích ứng, gây cảm giác khô rát họng, ngứa mũi hoặc ho.

Ở chiều ngược lại, những ngày độ ẩm cao tạo môi trường thuận lợi cho nấm mốc, bụi nhà và các tác nhân gây dị ứng tồn tại trong không khí. Với người có cơ địa nhạy cảm, đây có thể là nguyên nhân khiến tình trạng hắt hơi, nghẹt mũi, chảy nước mũi hoặc ho xuất hiện thường xuyên hơn.

Ảnh minh hoạ/Nguồn:Internet

Virus hô hấp dễ lây lan khi giao mùa

Không phải mọi trường hợp ho, nghẹt mũi hay đau họng đều bắt nguồn từ thay đổi thời tiết. Giao mùa cũng là khoảng thời gian các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dễ gia tăng, trong đó có cảm lạnh và cúm.

Các loại virus đường hô hấp có thể lây từ người sang người thông qua những giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp. Khi thời tiết thay đổi, mọi người có xu hướng ở trong không gian kín nhiều hơn, đặc biệt tại phòng làm việc, trường học, phương tiện giao thông hoặc phòng điều hòa. Những môi trường đông người, thông khí kém có thể tạo điều kiện cho virus lây lan.

Một số trường hợp ban đầu chỉ có biểu hiện nghẹt mũi, hắt hơi, đau họng hoặc ho nhẹ. Tuy nhiên, nếu kèm sốt, đau mỏi người, mệt nhiều hoặc triệu chứng diễn biến nhanh, người bệnh cần lưu ý khả năng mắc bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và theo dõi sát tình trạng sức khỏe.

Dị ứng cũng có thể khiến mũi, họng khó chịu

Một nguyên nhân khác thường bị bỏ qua trong giai đoạn giao mùa là dị ứng. Khi độ ẩm và nhiệt độ thay đổi, bụi nhà, nấm mốc hoặc các chất gây dị ứng trong môi trường có thể kích thích niêm mạc hô hấp.

Người bị viêm mũi dị ứng thường có biểu hiện hắt hơi thành từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong và nghẹt mũi. Dịch mũi chảy xuống phía sau họng cũng có thể kích thích phản xạ ho, khiến người bệnh tưởng rằng mình đang mắc một bệnh viêm họng.

Điểm đáng chú ý là triệu chứng dị ứng có thể xuất hiện lặp lại theo thời điểm hoặc môi trường tiếp xúc. Vì vậy, nếu thường xuyên nghẹt mũi, hắt hơi hoặc ngứa họng nhưng không sốt và triệu chứng liên quan rõ đến bụi, nấm mốc, thời tiết, người bệnh nên cân nhắc khả năng dị ứng thay vì tự ý dùng thuốc điều trị nhiễm trùng.

Vì sao ho và đau họng thường nặng hơn về đêm?

Nhiều người nhận thấy ban ngày vẫn có thể sinh hoạt tương đối bình thường nhưng đến tối lại ho nhiều, nghẹt mũi hoặc đau rát họng rõ hơn. Một phần nguyên nhân có thể liên quan đến tư thế nằm và tình trạng dịch tiết đường hô hấp.

Khi nằm, dịch từ mũi có thể chảy xuống phía sau họng, kích thích niêm mạc và gây ho. Không khí trong phòng ngủ quá khô do điều hòa cũng có thể làm họng mất ẩm, trong khi phòng quá ẩm lại tạo điều kiện cho nấm mốc và các tác nhân gây dị ứng phát triển.

Ngoài ra, việc sử dụng điều hòa với nhiệt độ quá thấp, luồng gió thổi trực tiếp vào mặt hoặc ngủ trong phòng bí cũng có thể khiến cảm giác khó chịu ở mũi và họng tăng lên.

Làm gì để giảm nguy cơ ho, nghẹt mũi khi giao mùa?

Giữ không gian sống sạch và thông thoáng là một trong những biện pháp đơn giản nhưng hữu ích. Mọi người nên vệ sinh điều hòa, chăn ga, rèm cửa và những khu vực dễ bám bụi; đồng thời hạn chế để phòng ngủ quá ẩm hoặc quá khô.

Ảnh minh hoạ

Khi thời tiết thay đổi, nên mặc trang phục phù hợp thay vì để cơ thể bị lạnh đột ngột. Uống đủ nước cũng giúp duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường hô hấp. Rửa tay thường xuyên, tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng bệnh hô hấp cũng là những thói quen nên duy trì.

Nếu nghẹt mũi, có thể sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi theo hướng dẫn phù hợp. Tuy nhiên, không nên tự ý sử dụng thuốc kháng sinh hoặc các loại thuốc trị cảm cúm kéo dài khi chưa xác định nguyên nhân.

Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền cần thận trọng hơn khi xuất hiện triệu chứng đường hô hấp. Nếu khó thở, đau ngực, sốt cao kéo dài, tình trạng mệt mỏi tăng lên, ho nặng dần hoặc có biểu hiện bất thường khác, nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Giao mùa không phải nguyên nhân trực tiếp khiến tất cả mọi người mắc bệnh hô hấp, nhưng những thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm, môi trường sống và sự lưu hành của virus có thể khiến các triệu chứng như ho, nghẹt mũi, đau họng xuất hiện phổ biến hơn. Chủ động điều chỉnh sinh hoạt, giữ vệ sinh môi trường và theo dõi các dấu hiệu bất thường sẽ giúp mỗi gia đình thích nghi tốt hơn với giai đoạn thời tiết chuyển mùa.