Giờ cát lành làm lễ hóa vàng

Ý nghĩa của lễ hóa vàng

Theo phong tục lâu đời, lễ hóa vàng (còn gọi là lễ tiễn ông bà) là nghi thức tiễn tổ tiên về cõi âm sau những ngày “ăn Tết” cùng gia đình. Nhiều tài liệu văn hóa dân gian như Việt Nam phong tục của tác giả Phan Kế Bính hay các sách nghiên cứu về tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên đều nhấn mạnh đây không chỉ là nghi lễ mang tính hình thức, còn thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, sự kết nối giữa người sống và người đã khuất.

Bên cạnh ý nghĩa tiễn tổ tiên, lễ hóa vàng còn là dịp tạ ơn các vị thần linh cai quản trong năm cũ và cầu đón tài lộc, bình an trong năm mới. Dân gian quan niệm, nếu làm lễ chu đáo, thành tâm thì gia đạo sẽ yên ấm, công việc làm ăn thuận lợi, tài lộc đủ đầy.

Các gia đình có thể thực hiện lễ hóa vàng từ mùng 3 đến mùng 7 tháng Giêng âm lịch.

Ngày giờ đẹp làm lễ hóa vàng Tết Bính Ngọ 2026

Nghi lễ hóa vàng không bắt buộc cố định vào một ngày duy nhất. Theo lệ xưa, các gia đình có thể thực hiện từ Mùng 3 đến Mùng 7 tháng Giêng âm lịch, tùy điều kiện và sự thuận tiện. Tuy nhiên, đa số chọn Mùng 3 Tết để làm lễ hóa vàng.

Năm Bính Ngọ 2026, mùng 3 Tết rơi vào thứ Năm, ngày 19/2 (dương lịch). Những khung giờ đẹp trong ngày gồm giờ Mão (5h-7h): Ngọc Đường, giờ Ngọ (11h-13h): Tư Mệnh, giờ Thân (15h-17h): Thanh Long, giờ Dậu (17h-19h): Minh Đường.

Ngoài Mùng 3, năm Bính Ngọ còn có hai ngày khá phù hợp để hóa vàng là mùng 4 và Mùng 5 Tết.

Cụ thể, Mùng 4 Tết (20/2 dương lịch) có các khung giờ đẹp: 5h-7h, 9h-11h, 15h-17h.

Mùng 5 Tết (21/2 dương lịch) có các khung giờ đẹp: 7h-9h, 9h-11h, 13h-15h.

Khi chọn ngày giờ, gia chủ có thể cân nhắc thêm yếu tố tuổi, mệnh của mình để tăng sự an tâm về mặt tâm linh.

Mâm cúng hóa vàng

Tùy điều kiện từng gia đình, mâm cúng hóa vàng có thể là cỗ chay hoặc cỗ mặn. Tuy nhiên, theo truyền thống, nếu làm cỗ mặn thường có đĩa gà trống luộc - biểu tượng của sự khởi đầu, cát tường.

Các lễ vật phổ biến gồm mâm ngũ quả, hoa tươi, hương, trầu cau, bánh kẹo, rượu, tiền âm phủ, vàng mã…

Có nơi chuẩn bị thêm hai cây mía (dân gian quan niệm mía là “đòn gánh” để tổ tiên gánh lộc về cõi âm)

Sự chuẩn bị không cần quá cầu kỳ, quan trọng nhất vẫn là lòng thành và sự trang nghiêm.

Cách tiến hành lễ hóa vàng

Sau khi bày biện mâm cúng, gia chủ thắp hương, đọc văn khấn tiễn tổ tiên. Khi hương cháy gần hết hoặc qua một tuần hương, gia chủ chắp tay vái ba vái xin phép mang vàng mã đi hóa.

Theo thứ tự truyền thống, phải hóa vàng của gia thần trước rồi mới đến phần của tổ tiên, phần vàng mã dành cho người mới mất thường hóa sau cùng. Khi hóa xong, nhiều gia đình vẩy thêm chút rượu vào tro tiền vàng với quan niệm để người âm “nhận và tiêu được”.

Việc hóa vàng nên thực hiện ở nơi sạch sẽ, thoáng đãng, có chỗ đốt riêng. Khi tiền vàng đang cháy, không nên gẩy liên tục để tránh làm rách, cháy dở vì theo quan niệm dân gian sẽ khiến tổ tiên không “nhận đủ” lễ vật.

Sau nghi thức, con cháu quây quần thụ lộc, dùng bữa cơm thân mật. Đây cũng là thời khắc đánh dấu việc kết thúc kỳ nghỉ Tết, mọi sinh hoạt dần trở lại guồng quay thường nhật.

Văn khấn lễ hóa vàng

Bài khấn theo “Văn khấn cổ truyền Việt Nam” - NXB Văn hóa Thông tin

Nam mô A di đà Phật (3 lần).

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.

Con kính lạy ngài Đương niên hành khiển, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch tôn thần.

Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, nội ngoại tiên linh.

Hôm nay là ngày mùng ... tháng Giêng, năm Bính Ngọ

Chúng con là: ... tuổi: …

Hiện cư ngụ tại: …

Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cung bày trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ tôn thần, rước tiễn âm linh trở về âm cảnh.

Kính xin lưu phúc, lưu ân, phù hộ độ trì dương cơ âm trạch, mọi chỗ tốt lành, con cháu được bách sự như ý, vạn sự bình an, tài lộc song toàn, gia đạo hưng vượng.

Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.

Nam mô A di đà Phật (3 lần)

Đỗ Quyên