Giới nghiên cứu Campuchia chờ luồng gió mới về quan hệ song phương sau Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam

Trong những ngày này, nhịp đập của đời sống chính trị Việt Nam đang lan tỏa và nhận được sự quan tâm chú ý đặc biệt của dư luận khu vực và quốc tế.

Tại Campuchia, giới học giả và các nhà nghiên cứu không chỉ theo dõi Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam như một sự kiện đối ngoại thông thường, mà còn gửi gắm vào đó niềm tin về một vận hội mới cho quan hệ song phương “Láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài”.

Hội nghị Trung ương XIII

Đại hội XIV: Tâm điểm của sự chú ý từ xứ sở Chùa Tháp

Sự kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đang trở thành tiêu điểm thảo luận tại các diễn đàn nghiên cứu uy tín tại Campuchia.

Từ Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia đến Đại học Hoàng gia Phnom Penh, các chuyên gia đều có chung một nhận định: Những quyết sách từ Đại hội XIV sẽ không chỉ định hình tương lai của Việt Nam mà còn là "kim chỉ nam" cho sự ổn định và phát triển của toàn khu vực.

Đại hội lần này diễn ra trong một bối cảnh thế giới đầy biến động, khi sự cạnh tranh chiến lược của các cường quốc ngày càng gay gắt và trật tự quốc tế đang đối mặt với nhiều thách thức. Trong bối cảnh đó, sự ổn định của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản được giới nghiên cứu Campuchia coi là một “biến số tích cực” hiếm hoi.

Tiến sĩ Kin Phea, Giám đốc Viện Quan hệ quốc tế thuộc Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia, đã đưa ra một định nghĩa rất sâu sắc: “Ổn định kiến tạo ổn định”. Theo ông, một Đảng Cộng sản Việt Nam vững mạnh, quyết đoán và có tầm nhìn xa trông rộng không chỉ là câu chuyện nội bộ của Việt Nam. Đó là nền tảng cốt lõi để duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác trong cộng đồng ASEAN và đặc biệt là mối quan hệ giữa Campuchia - Việt Nam.

Tiến sĩ Kin Phea cho biết, “Tại sao năng lực lãnh đạo và quản trị của Đảng Cộng sản Việt Nam lại quan trọng đối với Campuchia và khu vực? Câu trả lời ngắn gọn và đơn giản nhất là “Ổn định kiến tạo ổn định”. Một Đảng Cộng sản Việt Nam vững mạnh, kiên quyết và có tầm nhìn xa trông rộng là động lực dẫn đến một Việt Nam ổn định. Và một Việt Nam ổn định là trụ cột không thể thiếu cho hòa bình, hợp tác và phát triển thịnh vượng trong khu vực ASEAN và cộng đồng quốc tế”.

Khi Việt Nam duy trì được sự ổn định chính trị và tăng cường hiệu quả quản trị thể chế, Việt Nam sẽ trở thành một đối tác chiến lược đáng tin cậy nhất của Campuchia. Sự ổn định này đóng vai trò như một “mỏ neo chính trị” vững chắc, giúp con thuyền quan hệ hai nước vượt qua những sóng gió của thời đại.

Tiến sĩ Kin Phea, Giám đốc Viện Quan hệ quốc tế thuộc Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia

Đối ngoại Đảng – Sợi dây kết nối từ trái tim đến hành động

Một trong những điểm mới được giới nghiên cứu đặc biệt quan tâm trong dự thảo văn kiện Đại hội XIV, chính là việc nâng tầm công tác đối ngoại trở thành nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên, ngang hàng với quốc phòng và an ninh nội địa.

Đây là sự thay đổi tư duy mới, phản ánh nhận thức rằng: Ngoại giao là công cụ quan trọng để ứng phó với cạnh tranh quốc tế và thúc đẩy hội nhập. Trọng tâm là duy trì hòa bình, ổn định và hội nhập kinh tế trong khu vực ASEAN, sử dụng ngoại giao chủ động, ngoại giao nhân dân và ngoại giao kinh tế để củng cố quan hệ với các nước láng giềng.

Việt Nam sẽ tiếp tục thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ quốc tế, tập trung củng cố quan hệ với các nước láng giềng như Campuchia, Lào,... Trong bối cảnh này, Campuchia được coi là đối tác chiến lược quan trọng, với sự nhấn mạnh vào hợp tác biên giới, thương mại và đầu tư.

Đặc biệt, Thạc sĩ Thong Mengdavid (Viện Nghiên cứu quốc tế và chính sách công, Đại học Hoàng gia Phnom Penh) nhấn mạnh: Mô hình “đối ngoại Đảng” của Việt Nam đã trở thành một hình mẫu để các đảng cầm quyền trong khu vực, bao gồm: Đảng Nhân dân Campuchia (CPP), có thể tham khảo. Sự tương đồng về hệ thống chính trị và ưu tiên phát triển lấy người dân làm gốc đã tạo nên một sợi dây liên kết bền chặt, giúp hai Đảng, hai nước dễ dàng tìm thấy tiếng nói chung trong các vấn đề lớn của khu vực.

Thạc sĩ Thong Mengdavid cho rằng “Quỹ đạo phát triển này đã khiến Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành một hình mẫu quan trọng để các đảng cầm quyền trong khu vực, bao gồm cả Đảng Nhân dân Campuchia, có thể tham khảo lãnh đạo và vận dụng sáng tạo hơn nữa phù hợp với bối cảnh xã hội của Campuchia”.

Với tấm lòng của những người bạn thân thiết, các học giả Campuchia cũng đề xuất một số khuyến nghị nhằm tăng cường hơn nữa quan hệ giữa hai Đảng, hai nước sau Đại hội XIV.

Theo Thạc sĩ Him Raksmey, Giám đốc điều hành, Trung tâm Nghiên cứu khu vực Campuchia: Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam diễn ra trong bối cảnh khu vực, quốc tế có nhiều biến động khó lường, liên quan đến cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc nhằm định hình trật tự thế giới mới, tác động toàn diện đến các nguyên tắc, luật pháp và thông lệ quốc tế, với thực tế đáng lo ngại là sự suy giảm hiệu lực của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Xu hướng sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia đang có chiều hướng gia tăng. Thực tế này tác động trực tiếp đến quan hệ Campuchia-Việt Nam, đặt ra yêu cầu cấp bách về việc củng cố và làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ này. Trong đó, sự tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau chính là nền tảng cốt lõi của mối quan hệ.

Thạc sĩ Thong Mengdavid

Thạc sĩ Him Reaksmey đề xuất các biện pháp về tăng cường cơ chế tham vấn và phối hợp chiến lược; làm sâu sắc sự phụ thuộc lẫn nhau cùng có lợi; kiên trì giải quyết các vấn đề tồn tại thông qua đối thoại hòa bình, kiểm soát tốt tình hình; thiết lập “Nhóm công tác hỗn hợp đặc biệt” về ngoại giao, quốc phòng, an ninh và kinh tế.

Trong khi đó, nhà nghiên cứu Thong Mengdavid cho rằng quan hệ giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Campuchia không chỉ là di sản của quá khứ mà còn là tài sản chiến lược vô giá cho tương lai.

Do đó, ông cho rằng, về phương hướng tiếp theo, hợp tác giữa hai bên sau Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam nên tập trung vào 4 định hướng: Thứ nhất là phát triển năng lực lãnh đạo cho đội ngũ kế cận thế hệ kế tiếp thông qua việc trao đổi các chuyến thăm chính thức, hội thảo chính sách nhằm đảm bảo sự hiểu biết lẫn nhau và củng cố nền tảng của sự tin cậy lẫn nhau trong tương lai, dưới sự dìu dắt của các thế hệ lãnh đạo đi trước.

Thứ hai, triển khai chỉ đạo của lãnh đạo Đảng hai bên về thúc đẩy hợp tác kinh tế như một trụ cột mới của quan hệ song phương.

Thứ ba, tăng cường sự phối hợp chính trị bền vững ở mọi cấp Đảng trong giải quyết các thách thức xuyên biên giới, thích ứng với biến đổi khí hậu và an ninh lương thực. Và cuối cùng, làm sâu sắc hơn nữa ngoại giao nhân dân, trao đổi giữa sinh viên, nhà nghiên cứu, nhà báo và doanh nhân,… để xây dựng lòng tin xã hội lâu dài cũng như thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau.

Nhìn chung, các học giả Campuchia thống nhất cho rằng, Đại hôi XIV Đảng Cộng sản Việt Nam là một bước ngoặt quan trọng trong việc xác định định hướng phát triển quốc gia của Việt Nam và tăng cường quan hệ song phương với các nước láng giềng, trong đó có Campuchia.

Với sự cam kết từ lãnh đạo hai bên và sự hỗ trợ từ các chính sách mới sau Đại hội, quan hệ Việt Nam-Campuchia sẽ tiếp tục phát triển và trở thành hình mẫu về hợp tác khu vực trong tương lai.

Văn Đỗ-Tuấn Anh/VOV-Phnom Penh