Giữ rừng xanh từ cộng đồng

ĐBP - Điện Biên hiện có 434.647ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 45,85%. Diện tích rừng lớn, địa hình chia cắt, bởi vậy phát huy vai trò cộng đồng trong giữ rừng được tỉnh xác định là giải pháp quan trọng để hạn chế tình trạng xâm hại tài nguyên rừng, nguy cơ cháy rừng và những tác động đến đa dạng sinh học.

Bản Xôm, xã Mường Nhà thành lập trên cơ sở sáp nhập hai bản Xôm 1 và Khăm Pọm. Địa bàn rộng, diện tích rừng được giao quản lý, bảo vệ hơn 500ha. Vì thế, Tổ bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng của bản được kiện toàn với 46 thành viên, phân công nhiệm vụ cụ thể để tuần tra, bảo vệ rừng.

Tổ bảo vệ và phòng cháy chữa cháy rừng bản Bua, xã Mường Phăng tuần tra tại khu vực rừng được giao quản lý.

Bước vào mùa khô, mỗi tuần hai lần, các thành viên trong tổ chia nhau đi kiểm tra diện tích rừng được giao. Trước mỗi chuyến đi, tổ phân công cụ thể từng nhóm, tập trung vào những khu vực dễ xảy ra vi phạm, có nguy cơ cháy rừng. Trong quá trình tuần tra, nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, các thành viên sẽ kiểm tra, nhắc nhở hoặc báo cho lực lượng chức năng để xử lý kịp thời.

Anh Quàng Văn Thoại, Trưởng bản Xôm cho biết, để duy trì hoạt động này, bản đã xây dựng quy ước quản lý, bảo vệ rừng, đồng thời thống nhất quy chế hoạt động của tổ. Tổ được chia thành 4 đội, luân phiên tuần tra theo từng tháng, bảo đảm các khu vực rừng đều được kiểm tra thường xuyên. “Bản chúng tôi đặt ra quy chế trong quản lý, bảo vệ rừng và thống nhất để nhân dân đồng thuận, ủng hộ. Khi mọi người cùng thực hiện thì việc tuần tra, bảo vệ rừng thuận lợi hơn”, anh Quàng Văn Thoại chia sẻ.

Tuần tra, kiểm tra rừng đã trở thành công việc quen thuộc của 24 thành viên Tổ bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng bản Bua, xã Mường Phăng. Bản hiện được giao quản lý trên 100ha rừng, trong đó có hơn 66ha rừng đặc dụng. Sống gần rừng, thường xuyên đi lại trên địa bàn, người dân dễ dàng phát hiện những dấu hiệu bất thường để kịp thời kiểm tra, ngăn chặn. Cùng với tuần tra, các thành viên nhắc nhở bà con nâng cao ý thức phòng cháy, không tự ý đốt thực bì gần khu vực rừng.

Ông Lường Văn Toàn, Tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng bản Bua cho biết: Tổ duy trì tuần tra thường xuyên, đồng thời vận động người dân cùng tham gia bảo vệ rừng. Vào mùa khô, các thành viên chú ý kiểm tra những khu vực có nhiều thực bì, chủ động phát dọn, làm đường băng cản lửa để hạn chế nguy cơ cháy lan.

Sau khi sắp xếp, sáp nhập thôn, bản từ ngày 1/7/2026, lực lượng kiểm lâm đã tham mưu kiện toàn, thành lập 776 tổ, đội bảo vệ rừng tại các thôn, bản có rừng trên toàn tỉnh, với 9.312 thành viên. Thành viên của các tổ bảo vệ rừng chính là người dân địa phương. Họ quen với từng khu rừng, họ dễ dàng nói chuyện với người trong thôn, bản để cùng nhau ngăn ngừa cháy rừng, bảo vệ rừng.

Ông Trần Đức Quyền, Trưởng phòng Quản lý, Bảo vệ rừng và Bảo tồn thiên nhiên, Chi cục Kiểm lâm cho biết: Quản lý, bảo vệ rừng dựa vào cộng đồng giúp hạn chế tình trạng đốt nương không kiểm soát, khai thác lâm sản trái phép và những hành vi tác động đến hệ sinh thái. Đặc biệt, thông tin từ người dân giúp cơ quan chức năng nắm bắt nhanh tình hình tại cơ sở, kịp thời kiểm tra, xử lý khi phát sinh vụ việc.

Từ 776 tổ bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng, một mạng lưới bảo vệ rừng rộng khắp đã hình thành. Họ giữ rừng bằng quy ước cộng đồng, sự tự nguyện và trách nhiệm với rừng. Mỗi nơi một cách làm nhưng đều coi rừng như một phần cuộc sống. Nhờ vậy, rừng tự nhiên trên địa bàn các xã được gìn giữ, chăm sóc ổn định và ngày càng phát triển tốt, trở thành chỗ dựa sinh kế bền vững của người dân.