Giúp người bệnh tâm thần tái hòa nhập dựa vào cộng đồng
Chương trình trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người tâm thần tại cộng đồng là điều hết sức quan trọng để giúp họ tái hòa nhập cộng đồng sau điều trị.
Việt Nam đang đối mặt với khoảng trống lớn trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cộng đồng, khi có tới gần 15 triệu người mắc bệnh và thiếu trầm trọng nhân lực chuyên môn trong lĩnh vực này. Chính vì vậy, chương trình trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người tâm thần tại cộng đồng là điều hết sức quan trọng để giúp họ tái hòa nhập cộng đồng sau điều trị.
Đã hơn 20 năm nay, ông Bình (65 tuổi, mắc bệnh tâm thần phân liệt) phải sống nhờ vào sự chăm sóc của gia đình. Trước đây, cứ đều đặn mỗi năm hai lần, ông phải vào Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 để điều trị, nhưng kể từ khi có chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe tâm thần tại cộng đồng, ông đã được khám bệnh, theo dõi, cấp thuốc tại nhà, bệnh tình của ông cũng có phần được cải thiện, gia đình cũng đỡ vất vả và ít tốn kém hơn.
Bác sĩ Đặng Cao Hùng - Trạm y tế xã Thạch Thất, thành phố Hà Nội cho hay: "Ngay từ đầu năm, chúng tôi đã chủ động xây dựng lộ trình khám bệnh và cấp phát thuốc chi tiết cho từng đối tượng bệnh nhân. Lịch trình này được gửi đến tận tay người bệnh và gia đình để làm cơ sở theo dõi dài hạn. Định kỳ hằng tháng, dựa trên lịch đã được ấn định, bệnh nhân và người nhà sẽ chủ động đến các điểm khám tập trung để được bác sĩ kiểm tra diễn biến sức khỏe và lĩnh thuốc điều trị."
Nhằm giúp người bệnh tâm thần nhanh bình phục, ngoài việc điều trị bằng thuốc, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 đã tập trung chú trọng vào phương pháp phục hồi chức năng cho bệnh nhân. Trong đó, người bệnh được tham gia các hoạt động vui như chơi thể thao, đọc sách, nghe nhạc và tâm lý trị liệu. Thậm chí họ còn được dạy làm nghề thủ công.
Theo các bác sĩ, người bệnh tâm thần là đối tượng đặc biệt, việc chăm sóc điều trị đòi hỏi cần bền bỉ. Trong đó việc khám, sàng lọc người bệnh từ sớm ngay tại cộng đồng cũng như giúp họ tái hòa nhập sau điều trị là vô cùng quan trọng.
Bác sĩ Tâm lý Lê Thị Thu Quỳnh - Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 chia sẻ: "Chúng tôi phối hợp với Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội chữ thập đỏ và chính quyền địa phương để tạo công ăn việc làm phù hợp với tính trạng bệnh lý của người bệnh. Mục tiêu là giúp người bệnh đảm bảo cuộc sống tại cộng đồng và sớm hòa nhập trở lại với xã hội."
Với việc hỗ trợ, triển khai chăm sóc, quản lý người bệnh tâm thần ngay tại cộng đồng trong thời gian qua đã giúp nhiều người bệnh tái hóa nhập sau điều trị. Đơn cử như tại phường Vĩnh Tuy, phường Đống Đa, hiện có hàng trăm bệnh nhân tâm thần đang được quản lý theo chương trình này, trong đó 25% bệnh nhân được cấp, phát thuốc điều trị, thăm khám sức khỏe, hướng dẫn liệu pháp trị liệu ngay tại y tế phường.
ThS.BS Tạ Đình Cao - Trưởng phòng chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 cho biết: "Chúng tôi sẽ tăng cường công tác truyền thông và nghiên cứu khoa học để phục vụ hoạt động của dự án, đồng thời đẩy mạnh chia sẻ kinh nghiệm giữa các địa phương tham gia. Với dự án phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe người tâm thần dựa vào cộng đồng mà Bộ Y tế đã giao, hy vọng rằng người bệnh, gia đình và cộng đồng sẽ được thụ hưởng những kết quả thuận lợi và tốt đẹp nhất ngay tại địa phương."
Để có thể đạt được mục tiêu điều trị và chăm sóc người bệnh tâm thần một cách hiệu quả và bền vững, theo các chuyên gia, cần có sự cải cách hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần ngay tại địa phương, cần tăng cường giám sát, phối hợp giữa bệnh viện trung ương, các tuyến y tế cơ sở, đặc biệt là sự phối hợp giữa gia đình và bệnh nhân để phát hiện sớm là yếu tố quyết định giúp người bệnh tâm thần điều trị hiệu quả và sớm hòa nhập sau điều trị.
