Góp phần chủ động quản lý, làm sạch địa bàn

Tăng tính chủ động cho Công an cấp xã

Sau gần 20 tháng Bộ Công an tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, cùng sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ban, ngành và cấp ủy, chính quyền địa phương, công tác này đã có những chuyển biến rõ rệt.

Trong đó nổi bật là việc hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện. Việc chủ động tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành Luật Phòng, chống ma túy năm 2025; Nghị định số 163 ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng, chống ma túy đã tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thuận lợi cho công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện.

Tất cả công nhân, người lao động thuộc Công ty Cổ phần Giầy da Ngọc Hà cơ sở 3 tại xã Mường Cơi, Sơn La khi được kiểm tra, test nhanh đều âm tính với chất ma túy.

Luật Phòng, chống ma túy 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, có nhiều điểm sửa đổi, bổ sung theo hướng rõ trách nhiệm, quản lý chặt chẽ hơn và tăng tính chủ động cho Công an cấp xã.

Ngày 9/9/2026, Công an xã Mường Cơi phối hợp với Trạm y tế xã Mường Cơi tổ chức kiểm tra, test nhanh chất ma túy qua nước tiểu đối với công nhân, người lao động tại Công ty Cổ phần Giầy da Ngọc Hà - Cơ sở 3 thuộc bản Văn Cơi, xã Mường Cơi, tỉnh Sơn La.

Công ty Cổ phần Giầy da Ngọc Hà cơ sở 3 hiện có 395 công nhân, người lao động, trong đó 27 lao động nam và 368 lao động nữ. Trong đợt kiểm tra, Tổ công tác đã tiến hành test nhanh đối với toàn bộ lao động nam và ngẫu nhiên một số lao động nữ.

Kết quả, 100% trường hợp được kiểm tra đều âm tính với các chất ma túy. Hoạt động kiểm tra không chỉ góp phần chủ động phòng ngừa, phát hiện nguy cơ ma túy từ sớm, mà còn nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người lao động trong việc chấp hành pháp luật về phòng, chống ma túy. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh, không ma túy.

Luật mới cũng quy định Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền quyết định quản lý người sử dụng trái phép chất ma tuý thay cho Chủ tịch UBND cấp xã theo quy định của Luật Phòng, chống ma tuý năm 2021. Đây là điểm mới rất quan trọng phù hợp với chủ trương tăng cường quản lý ngay từ cơ sở và giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian và tạo điều kiện để lực lượng Công an cấp xã chủ động nắm tình hình và quản lý đối tượng.

Công an tỉnh Sơn La tăng cường tuyên truyền phòng, chống ma tuý tại xã biên giới Lóng Phiêng.

Luật cũng quy định rõ người sử dụng trái phép chất ma tuý phải có trách nhiệm cung cấp thông tin, nguồn gốc của chất ma tuý đã dùng và hành vi sử dụng trái phép chất ma tuý, cùng với việc viết cam kết việc chấp hành nghiêm chính sách pháp luật.

Trong thời gian quản lý, người sử dụng trái phép chất ma tuý phải có mặt theo giấy triệu tập hoặc yêu cầu của Công an cấp xã. Quy định này không chỉ tạo thêm cơ chế để lực lượng Công an quản lý chặt người sử dụng, hạn chế tái sử dụng mà còn giúp cho lực lượng Công an xác minh truy xét nguồn cung ma tuý, đấu tranh với các đối tượng mua bán, tổ chức, chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma tuý.

Tăng tính nghiêm minh trong việc xét nghiệm chất ma tuý

Trường hợp người bị yêu cầu xét nghiệm chất ma tuý trong cơ thể nếu không chấp hành thì có thể áp giải theo thủ tục hành chính đến địa điểm xét nghiệm theo đúng quy định. Đây là cơ chế cần thiết, nhằm khắc phục tình trạng không hợp tác, chống đối. Qua đó, đảm bảo việc xác định chính xác tình trạng người sử dụng trái phép chất ma tuý và thực hiện quản lý đúng đối tượng.

Khi thay đổi nơi cư trú, người sử dụng trái phép chất ma tuý được quản lý phải thông báo cho Công an nơi đi và trình diện tại nơi đến trong thời hạn 24 giờ. Công an cấp xã nơi đi có trách nhiệm cập nhật danh sách, chuyển giao thông tin cho địa phương nơi đến để tiếp tục quản lý. Quy định này góp phần khắc phục tình trạng di chuyển địa bàn để né tránh việc quản lý và bảo đảm việc quản lý các đối tượng không bị gián đoạn.

Công an xã Phong Quang, tỉnh Thái Nguyên tuyên truyền cho người dân thôn Nặm Tốc về tác hại của ma tuý.

Luật Phòng, chống ma tuý 2025 cũng quy định rõ việc quản lý trong trường hợp người sử dụng trái phép chất ma tuý bị tạm giữ, tạm giam. Trong trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam theo quy định của Bộ Luật Tố tụng hình sự, Trưởng Công an cấp xã quyết định tạm đình chỉ việc quản lý. Sau khi hết thời gian tạm giữ, tạm giam, tuỳ từng trường hợp, nếu vẫn còn thời gian quản lý người sử dụng trái phép chất ma tuý thì trưởng Công an cấp xã ra quyết định tiếp tục quản lý.

Còn nếu đã hết thời hạn quản lý thì trưởng Công an cấp xã ra quyết định dừng việc quản lý. Quy định này đảm bảo việc quản lý đúng đối tượng và đúng thời hạn, tránh bỏ sót sau khi người đó trở lại cộng đồng.

Luật Phòng, chống ma tuý năm 2025 bãi bỏ biện pháp xử lý hành chính, giáo dục tại xã phường, đặc khu đối với người sử dụng trái phép chất ma tuý. Việc bãi bỏ quy định này nhằm tránh chồng chéo giữa Luật Phòng, chống ma tuý và Luật Xử lý vi phạm hành chính. Đồng thời xác định rõ cơ chế quản lý người sử dụng trái phép chất ma tuý theo Luật Phòng, chống ma tuý.

Những quy định mới của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy và người bị quản lý sau cai nghiện ma túy; kéo giảm số người nghiện, làm sạch cộng đồng, góp phần xây dựng xã hội không ma túy, đem lại cuộc sống bình yên cho nhân dân. Luật cũng đòi hỏi người nghiện ma túy, người bị quản lý sau cai nghiện ma túy phải có ý thức chấp hành tốt, tuân thủ sự quản lý và giám sát của lực lượng Công an.

Có thể thấy, việc ban hành Luật Phòng, chống ma tuý 2025 đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện, đồng thời khai thác thông tin để truy xét nguồn ma tuý, phát hiện và đấu tranh với các đường dây tổ chức, đối tượng cung cấp ma tuý ngay từ cơ sở.