Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), đề xuất liên thông dữ liệu đất - rừng

Liên thông dữ liệu đất - rừng, yêu cầu từ thực tiễn

Sáng 29/9, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị) phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu quản trị tài nguyên vùng cao thuộc Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), từ thực tiễn quản lý tài nguyên, sinh kế cộng đồng và yêu cầu chuyển đổi số trong quản trị đất đai.

Hội nghị có sự tham gia của đại diện Cục Quản lý đất đai, Cục Kiểm lâm và Lâm nghiệp, các sở, ban, ngành, đoàn thể, chính quyền địa phương và Tổ chức Oxfam Novib tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị cho rằng, Luật Đất đai năm 2024 đã góp phần khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước và tạo môi trường đầu tư minh bạch. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới và quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc tiếp tục rà soát, hoàn thiện pháp luật đất đai theo hướng đồng bộ, hiện đại, sát thực tiễn cơ sở là cần thiết.

Thực tiễn tại địa phương cho thấy, một số vấn đề như chồng lấn giữa đất ở, đất sản xuất với đất lâm nghiệp; sự thiếu đồng bộ giữa dữ liệu đất đai và dữ liệu lâm nghiệp; cũng như việc tiếp cận thông tin đất đai của người dân vẫn cần tiếp tục được tháo gỡ.

Tại hội nghị, một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm là hoàn thiện quy định về chuyển đổi số, quản trị và chia sẻ dữ liệu đất đai; đồng thời tăng cường liên thông dữ liệu đất đai với dữ liệu lâm nghiệp.

Theo đại diện Cục Kiểm lâm và Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), quản lý đất đai và quản lý tài nguyên rừng có mối quan hệ chặt chẽ, tác động trực tiếp và thường xuyên đến nhau. Rừng tồn tại trên đất; đất có rừng vừa là đối tượng quản lý của pháp luật đất đai, vừa chịu sự quản lý chuyên ngành của pháp luật lâm nghiệp.

Do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ sở dữ liệu riêng của từng ngành mà quan trọng hơn là kết nối, chia sẻ và liên thông dữ liệu giữa hai lĩnh vực. Qua đó, một thực thể không gian được nhận diện thống nhất, đồng bộ, đồng thời vẫn phản ánh đầy đủ các thuộc tính quản lý theo từng chuyên ngành.

Trong những năm qua, hệ thống pháp luật về đất đai và lâm nghiệp từng bước hình thành cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, quản lý và khai thác dữ liệu. Luật Lâm nghiệp năm 2017 quy định cơ sở dữ liệu rừng là một bộ phận của hệ thống thông tin về lâm nghiệp, bao gồm dữ liệu về quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng; điều tra, kiểm kê, diễn biến rừng và các dữ liệu liên quan.

Toàn cảnh Hội nghị Góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) diễn ra tại Quảng Trị.

Trong khi đó, Luật Đất đai năm 2024 đã thiết lập khuôn khổ pháp lý về hệ thống thông tin đất đai, cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, cũng như việc xây dựng, quản lý, khai thác và cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai.

Đặc biệt, Luật Dữ liệu năm 2024 cùng các quy định của Chính phủ về kết nối, chia sẻ dữ liệu đã tạo cơ sở pháp lý để các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối, đồng bộ, chia sẻ và khai thác trên môi trường số.

Việc kết nối dữ liệu đất đai và dữ liệu rừng vì vậy không còn đơn thuần là yêu cầu về ứng dụng công nghệ thông tin, mà đang trở thành một bộ phận quan trọng trong phương thức quản lý Nhà nước thống nhất, hiện đại và dựa trên dữ liệu.

Từ quản lý hồ sơ sang quản trị tài nguyên dựa trên dữ liệu

Theo các đại biểu, việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động xây dựng khung quản trị dữ liệu thống nhất là cơ sở quan trọng để từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu đất - rừng đồng bộ, chính xác, có khả năng truy xuất nguồn gốc, cập nhật kịp thời và khai thác thống nhất.

Khi dữ liệu được liên thông, cơ quan quản lý có thể hạn chế tình trạng trùng lặp trong thu thập thông tin, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời tăng hiệu quả quản lý Nhà nước đối với đất đai và tài nguyên rừng.

Đây cũng là nền tảng để chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên hồ sơ, giấy tờ và đối chiếu thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu, liên thông dữ liệu và giám sát biến động trên môi trường số.

Bên cạnh vấn đề dữ liệu, hội nghị cũng tập trung thảo luận việc gắn giao đất, giao rừng với bảo đảm sinh kế cho người dân; bảo đảm quyền tiếp cận thông tin đất đai, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế.

Các đại biểu cho rằng, cùng với việc hoàn thiện hạ tầng và cơ sở dữ liệu, quy định pháp luật cần bảo đảm dữ liệu đất đai được cập nhật, chính xác, dễ tiếp cận và phục vụ thiết thực cho người dân, doanh nghiệp cũng như công tác quản lý tại cơ sở.

Các đại biểu tham dự Hội nghị.

Các ý kiến, đề xuất tại hội nghị sẽ được Ban Tổ chức tổng hợp, xây dựng báo cáo khuyến nghị chính sách gửi cơ quan chức năng. Qua đó, góp phần hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), đáp ứng yêu cầu quản trị đất đai hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu quả và phù hợp hơn với thực tiễn địa phương.