Hà Nội bước vào kỷ nguyên mới: Trách nhiệm tiên phong, dẫn dắt phát triểnBài 2: Trung tâm động lực và lan tỏa trong kỷ nguyên mới

Giới thiệu sản phẩm công nghệ tại triển lãm Mạng lưới đổi mới sáng tạo Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Phấn đấu tăng trưởng hai con số liên tiếp trong 20 năm

Trong giai đoạn mới hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố, nhiệm kỳ 2025-2030 và tới đây là Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Đảng bộ, chính quyền Thủ đô đang khẳng định trách nhiệm tiên phong, trung tâm dẫn dắt phát triển. Trong đó, điểm nhấn là thành phố sẽ xây dựng kịch bản và quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số liên tục trong 20 năm gắn với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và xa hơn.

Một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng thành phố đang triển khai thực hiện là xác định đổi mới mô hình phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô gắn với xác lập mô hình tăng trưởng hai con số, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm. Đây là biểu hiện rõ nhất và thiết thực nhất trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trên địa bàn Thủ đô.

Trong giai đoạn bản lề quan trọng này, thành phố thống nhất lựa chọn 31 dự án, đề án trọng điểm để theo dõi, chỉ đạo và đôn đốc tập trung, nhằm trực tiếp hiện thực hóa các định hướng lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của thành phố. Trên cơ sở đó, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số đạt 40% tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) trở lên.

Bên cạnh đó, thành phố đã chủ động trong đề xuất xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, gắn với hoàn thiện thể chế, giải quyết các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực, xác lập mô hình tăng trưởng mới để Hà Nội đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số liên tục trong giai đoạn mới.

Liên quan đến vấn đề này, trong cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ngày 10-1-2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá: Đây là các luận cứ quan trọng, cấp thiết và phù hợp với định hướng của Trung ương về đổi mới mô hình phát triển đất nước, xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia làm động lực chính, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số được đề ra tại dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Trên bình diện chung, mô hình phát triển kinh tế của thành phố trong giai đoạn mới là mô hình phát triển nhanh và bền vững, tăng trưởng hai con số, đồng bộ cả 3 trụ cột: Kinh tế, môi trường, xã hội.

Trong tổng thể phát triển, một số lĩnh vực thành phố sẽ ưu tiên xây dựng tiêu chuẩn, gắn với việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ và giải quyết 5 điểm nghẽn, bao gồm: Khu đô thị thông minh, bền vững; hệ thống đường sắt đô thị; hạ tầng số và chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn.

Đáng chú ý, về định hướng đổi mới mô hình tăng trưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã yêu cầu hoàn thiện Đề án xây dựng đổi mới mô hình phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô gắn với xác lập mô hình tăng trưởng hai con số, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm; có kịch bản huy động nguồn lực và phương án quản trị rủi ro để bảo đảm tăng trưởng hai con số liên tục trong 20 năm (theo định hướng Quy hoạch 100 năm), để Thủ đô, Vùng Thủ đô và cả nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Lan tỏa cơ chế, chính sách mới

Trong giai đoạn cách mạng mới, đặc biệt là việc hiện thực hóa các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết đại hội Đảng các cấp đề ra, Đảng bộ, chính quyền thành phố xác định rõ trách nhiệm của Thủ đô trong việc đi đầu hình thành các mô hình phát triển mới với tư duy mới, cách làm mới. Hà Nội xác định phát triển dựa trên tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là lựa chọn chiến lược, là động lực then chốt để nâng cao năng lực quản trị đô thị, chất lượng dịch vụ công và chất lượng sống của nhân dân; qua đó khẳng định vai trò trung tâm, dẫn dắt và lan tỏa của Thủ đô đối với Vùng Thủ đô, Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

“Kinh tế bạc” là một lĩnh vực hoàn toàn mới đã được thành phố hiện thực hóa theo chủ trương của Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố là “tiên phong thí điểm các cơ chế, chính sách mới, trọng tâm là: Phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển kinh tế tư nhân; giáo dục và đào tạo; y tế; công nghiệp văn hóa…”.

Dự án Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi - Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai vừa được khởi công ngày 17-1-2026 là dẫn chứng điển hình. Ông Trịnh Minh Tuấn (84 tuổi, ở phường Nghĩa Đô) chia sẻ: “Tôi kỳ vọng, dự án sẽ mở ra một ngành kinh tế mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn hiện nay, nhất là ở Thủ đô - nơi tập trung số lượng lớn người cao tuổi với nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao ngày càng tăng”.

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, dự án là hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa các chủ trương, nghị quyết lớn của Đảng và Nhà nước trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng y tế và bảo đảm an sinh xã hội trong bối cảnh già hóa dân số.

Cùng với thực hiện khẩn trương và hiệu quả các nhiệm vụ chính trị để nhân dân Thủ đô cảm nhận rõ và nhìn thấy được kết quả, thành phố Hà Nội đang chủ động đề xuất xây dựng quy hoạch gắn với hoàn thiện thể chế, giải quyết các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực, xác lập mô hình tăng trưởng mới để Hà Nội đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số liên tục trong nhiều năm tới.

Ba trụ cột thể chế và quy hoạch đang được thành phố khẩn trương hoàn thiện, đó là: Đề xuất nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TƯ ngày 5-5-2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đề xuất việc sửa đổi Luật Thủ đô và đề xuất xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Trong đó, đề xuất Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm khẳng định, Hà Nội đóng vai trò là trung tâm, động lực chính, điều phối, dẫn dắt lan tỏa sự phát triển trên mọi lĩnh vực. Quy hoạch cũng xác lập mô hình cấu trúc Vùng đô thị Hà Nội “Chùm đô thị hướng tâm”, Hà Nội là đô thị trung tâm Vùng Thủ đô; các đô thị thuộc các tỉnh, thành phố xung quanh là hệ thống đô thị vệ tinh lớn của Hà Nội, có tính liên kết và đối trọng hỗ trợ, chia sẻ tài nguyên và tạo động lực phát triển chung cho cả vùng và cả nước.

Với cấu trúc tổ chức liên kết vùng, Hà Nội giải quyết được các bài toán khó về giao thông, môi trường, cung ứng dịch vụ, liên kết mở rộng không gian, tạo sự phát triển bền vững, góp phần hỗ trợ, thúc đẩy, tạo động lực, không gian phát triển mới cho các tỉnh trong Vùng Thủ đô và các vùng lân cận mở rộng dư địa mới, giá trị mới, góp phần chia sẻ, giảm tải cho Hà Nội và cùng Hà Nội phát triển.

Song song với quy hoạch, Hà Nội cũng đặt trọng tâm vào các trụ cột thể chế có ý nghĩa chiến lược, mang tầm vóc lịch sử lâu dài. Đó là đề xuất Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị.

Hoàn thiện trụ cột thể chế và quy hoạch đều thể hiện rõ vai trò trung tâm, hạt nhân và cực tăng trưởng của Hà Nội trong liên kết, dẫn dắt phát triển Vùng Thủ đô, cả nước và vươn tầm quốc tế. Liên quan đến vấn đề này, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, Hưng Yên xác định kết nối toàn diện với Hà Nội là định hướng xuyên suốt trong quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, với việc quy hoạch 6 cây cầu qua sông Hồng.

Trong khi đó, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương cho biết, Phú Thọ xác định là địa phương nằm trong Vùng Thủ đô, có mối liên kết chặt chẽ với Hà Nội cả về không gian phát triển, hạ tầng, dân cư và môi trường. Trên cơ sở quy hoạch điều chỉnh của tỉnh vừa được công bố, Phú Thọ định hướng phát triển với vai trò là vùng vệ tinh, gắn kết đồng bộ với quy hoạch Thủ đô Hà Nội…

Liên quan đến đề xuất Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc đã chỉ đạo trong quá trình hoàn thiện dự thảo phải thể hiện sinh động định hướng Quy hoạch “đa tầng - đa lớp - đa cực - đa trung tâm” đủ sức kiến tạo phát triển Thủ đô “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, kết nối toàn cầu; giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, rõ bản sắc, hồn cốt văn hóa của Thủ đô.

Với những bước đi khẩn trương và hiệu quả, trong giai đoạn mới, vai trò của Thủ đô không chỉ được xác định bằng quy mô, tiềm lực, mà quan trọng hơn là bằng khả năng dẫn dắt, lan tỏa và đóng góp thực chất cho sự phát triển chung của đất nước.

(Còn nữa)

Chí Kiên