Hà Nội chuẩn bị phục dựng Điện Kính Thiên

Điện Kính Thiên sẽ được phục dựng trên nền tảng khảo cổ và tính xác thực.

Theo ông Nguyễn Thanh Quang - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, từ khi Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận năm 2010, nghiên cứu khảo cổ luôn được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm nhận diện, minh chứng và làm rõ các giá trị cốt lõi của di sản.

Trong những năm gần đây, đặc biệt qua các cuộc khai quật năm 2025 và 2026, các nhà khoa học từng bước làm rõ quy mô, mặt bằng, cấu trúc và các thành phần của không gian Điện Kính Thiên thời Lê sơ và Lê Trung hưng.

Phát hiện mới nhất của cuộc khai quật năm 2026 là sân nền Chính điện Kính Thiên, bổ sung những cứ liệu quan trọng cho nghiên cứu không gian trung tâm Hoàng thành.

Cùng với khảo cổ, quá trình bảo tồn nhận được sự đồng hành và giám sát của UNESCO, Trung tâm Di sản thế giới và ICOMOS. Năm 2024, UNESCO thông qua nghị quyết cho phép Việt Nam hạ giải có kiểm soát 6 tòa nhà đương đại nằm trong khu vực lõi, vốn được xác định là một trong những rào cản đối với việc nghiên cứu và phát huy giá trị di sản. Các công trình được số hóa trước và trong quá trình tháo dỡ để lưu trữ dữ liệu.

Năm 2025, UNESCO tiếp tục phê duyệt ba định hướng chiến lược gồm “Tầm nhìn Trục chính tâm”, “Chiến lược diễn giải di sản” và “Chiến lược khảo cổ trong thời kỳ mới”. Những định hướng này tạo cơ sở để tiếp tục nghiên cứu trục Hoàng đạo, hệ thống nền móng cung điện thời Lý và các lớp di tích qua nhiều thời kỳ.

Việc phục dựng Điện Kính Thiên, theo ông Nguyễn Thanh Quang, là chủ trương đã được HĐND TP Hà Nội thông qua. Tuy nhiên, phục dựng phải dựa trên các cứ liệu khoa học, đồng thời bảo đảm tính xác thực của di sản.

Hai yêu cầu được đặt ra là bảo tồn nguyên trạng di tích gốc và bảo vệ các tầng văn hóa dưới lòng đất; đồng thời nghiên cứu phục dựng trên cơ sở khoa học, phù hợp Văn kiện Nara về tính xác thực và các hướng dẫn chuyên môn của UNESCO, ICOMOS.

Dấu tích cấu trúc nền móng Điện Kính Thiên.

Dự kiến, dự án phục dựng Điện Kính Thiên sẽ được khởi công trong dịp Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực, diễn ra từ ngày 27/9 đến 1/10.

Đây cũng là dịp kinh nghiệm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị Hoàng thành Thăng Long được giới thiệu với các chuyên gia quốc tế, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn tính xác thực và giá trị nổi bật toàn cầu của di sản.