Hà Nội chuyển áp lực già hóa dân số thành động lực phát triển 'kinh tế bạc'

Trong bức tranh phát triển của một siêu đô thị đang hiện đại hóa mạnh mẽ, Hà Nội đồng thời phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt là tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh chóng. Nhu cầu quản lý bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc tinh thần cho người cao tuổi đã trở thành bài toán chiến lược về an sinh. Thủ đô Hà Nội đã chủ động tìm kiếm một lối đi riêng đầy nhân văn và đột phá. 

Thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, Hà Nội tiên phong đưa dịch vụ an dưỡng ban ngày về trạm y tế cơ sở. Điểm sáng lớn nhất là thành phố không làm phát sinh ngân sách xây mới mà rà soát, tận dụng các trường học cũ, trụ sở dôi dư sau sắp xếp bộ máy để cải tạo thành không gian an sinh.

Đến nay, 6 cơ sở thí điểm tại các phường Long Biên, Đống Đa, Tây Hồ, Quốc Oai, Việt Hưng và Bồ Đề đã đi vào vận hành hiệu quả. Mô hình "Sáng đến, chiều về" giúp người cao tuổi vừa được khám chữa bệnh, tập phục hồi chức năng, xông chân thảo dược, vừa giữ trọn niềm vui sum vầy bên con cháu mỗi tối. 

Qua đó, tư duy chăm sóc sức khỏe chuyển mạnh từ "chờ có bệnh mới chữa" sang "chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa", giảm đáng kể gánh nặng cho tuyến trên. 

Nền tảng pháp lý vững chắc cho bước chuyển dịch này chính là Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 và Nghị quyết số 80/2026/NQ-HĐND ban hành ngày 15/7/2026. Đây được coi là "chìa khóa vàng" khơi thông dòng vốn xã hội hóa với nhiều chính sách ưu đãi vượt trội: miễn 100% tiền thuê đất 10 năm đầu, giảm 50% thời gian tiếp theo, hỗ trợ tín dụng và kinh phí ứng dụng công nghệ AI. 

Nhờ đó, người cao tuổi không còn bị nhìn nhận là đối tượng trợ cấp thụ động, mà trở thành chủ thể và động lực phát triển mô hình "Kinh tế bạc". 

Minh chứng tiêu biểu là Dự án Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe quy mô 9,26 ha tại Hoàng Mai đã được phê duyệt. Bên cạnh đó, thành phố khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng lao động người cao tuổi, giúp các cụ vừa có thêm thu nhập, vừa duy trì vận động thể chất và tinh thần minh mẫn. 

Cùng với việc phân cấp ngân sách trực tiếp về cơ sở để hỗ trợ các điểm chăm sóc ban ngày và câu lạc bộ người cao tuổi, đến nay Hà Nội đã đạt trên 91% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ và hơn 95% có hồ sơ theo dõi sức khỏe điện tử. 

Đặc biệt, thành phố luôn ưu tiên chăm lo cho người có công và người già neo đơn, đảm bảo phương châm "không để ai bị bỏ lại phía sau". 

Bằng công thức kết hợp hài hòa: "Tài sản công dôi dư + Chuyên môn y tế cơ sở + Xã hội hóa dịch vụ", Hà Nội đã giải quyết hiệu quả xung đột giữa nhịp sống hiện đại và giá trị gia đình truyền thống. Chuyển áp lực già hóa thành động lực phát triển không chỉ là cam kết chính trị, mà còn là tầm nhìn nhân văn của một Thủ đô văn hiến, hiện đại — nơi mọi thế hệ đều được sống thọ, sống khỏe và hạnh phúc.