Hà Nội: Đất rừng phải rõ ranh giới, rõ trách nhiệm quản lý

Hà Nội yêu cầu các xã, phường có rừng đẩy nhanh cắm mốc giới rừng để quản lý, bảo vệ. Ảnh: HS

Rà soát nhiều lớp hồ sơ

Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã hướng dẫn UBND các xã, phường có rừng tổ chức xác định ranh giới, cắm mốc đất rừng. Nhiệm vụ phải đúng quy định, hiệu quả, tiết kiệm, không trùng lấn và hoàn thành trong tháng 10-2026.

Hướng dẫn của Tổ công tác theo Quyết định số 2461/QĐ-SNNMT, các địa phương phải phối hợp với đơn vị tư vấn có đủ tư cách pháp nhân, năng lực, kinh nghiệm chuyên môn và giấy phép hoạt động đo đạc, bản đồ. Việc xác định ranh giới phải căn cứ bản đồ hiện trạng rừng theo TCVN 11565:2016 cùng các hồ sơ được phê duyệt như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyết định thành lập khu rừng, giao đất, cho thuê đất, giao rừng, cho thuê rừng, bản đồ kiểm kê rừng năm 2015 và các bản đồ quy hoạch lâm nghiệp liên quan.

Trên cơ sở đó, địa phương kiểm tra, rà soát ranh giới tiểu khu, khoảnh, lô và ranh giới chủ rừng; thiết kế vị trí các mốc theo ranh giới quy hoạch được duyệt, bảo đảm đủ diện tích, đúng vị trí. Kết quả phải được chồng ghép với bản đồ hiện trạng; nếu có chênh lệch diện tích phải làm rõ và lập bảng tọa độ mốc theo quy định.

Cắm mốc phải gắn với rà soát hiện trạng. Mốc ngoài thực địa phải phản ánh ranh giới trên hồ sơ, bản đồ và quy hoạch. Cách làm này hạn chế chênh lệch giữa hồ sơ và thực tế, đồng thời xác định rõ trách nhiệm quản lý của địa phương, chủ rừng.

Đối với các xã thuộc địa bàn huyện Sóc Sơn trước đây, việc rà soát phải thực hiện đồng thời với các kết luận thanh tra, thông báo kết luận và văn bản chỉ đạo khắc phục sau thanh tra toàn diện công tác quản lý, sử dụng đất rừng giai đoạn 2008-2018. Kỹ thuật nắn chuyển bản đồ, xác định và cắm mốc phải gắn với quy hoạch rừng đã được UBND thành phố phê duyệt năm 2008.

Ảnh minh họa.

Kế thừa kết quả, tránh lãng phí

Các địa phương phải rà soát hồ sơ phân định ranh giới rừng, các dự án, đề án đã cắm mốc qua các thời kỳ để kế thừa. Những khu rừng đã được phân định ranh giới thì không phân định lại; nơi đã cắm mốc, bảng ngoài thực địa phù hợp với thiết kế thì không cắm lại. Mốc đã mất thì khôi phục nếu còn phù hợp với hiện trạng.

Chỉ những khu rừng chưa được cắm mốc theo quy hoạch được duyệt, đồng thời phù hợp với kết quả rà soát hiện trạng rừng theo Kế hoạch số 57/KH-UBND, mới tổ chức cắm mốc phân định ranh giới. Sau đó, địa phương phải lập hồ sơ quản lý mốc ranh giới rừng.

Cách làm này thể hiện rõ nguyên tắc: Cắm mốc phải phục vụ quản lý, không phải làm lại những gì đã làm đúng. Kế thừa kết quả trước đây vừa tiết kiệm nguồn lực, vừa tránh phát sinh nhiều hệ thống mốc khác nhau trên cùng một khu vực. Rà soát cũng giúp phát hiện điểm chưa thống nhất giữa hồ sơ, quy hoạch và thực địa để xử lý.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội Nguyễn Tiến Lâm cho biết, kết quả rà soát phải được chồng ghép với ranh giới tiểu khu, khoảnh, lô và chủ rừng; xác định vị trí mốc, bảng phân định ranh giới và sơ đồ vị trí mốc trên bản đồ quy hoạch và bản đồ hiện trạng. Địa phương phải đánh giá hiện trạng so với quy hoạch, làm rõ nguyên nhân thay đổi diện tích và tác động về kinh tế, xã hội, quy hoạch, môi trường.

Nếu cần điều chỉnh ranh giới hiện trạng rừng, địa phương phải đề xuất phương án, lấy ý kiến Tổ công tác và cơ quan quản lý chuyên ngành trước khi tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Sau khi bản đồ rà soát hiện trạng rừng được phê duyệt, tiếp tục lập bản mô tả đường phân định ranh giới, xác định vị trí mốc, bảng điều chỉnh ranh giới trên thực địa và hoàn thiện hồ sơ quản lý mốc.

Nhiệm vụ lần này không chỉ là dựng thêm cột mốc. Mục tiêu là xác lập hệ thống ranh giới thống nhất giữa bản đồ, hồ sơ và thực tế; làm rõ diện tích, vị trí, trách nhiệm quản lý đất rừng. Đây là cơ sở tăng hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng, hạn chế lấn chiếm, sử dụng đất sai mục đích, giảm nguy cơ tranh chấp. Khi ranh giới được xác định rõ, mốc giới được quản lý chặt và hồ sơ được cập nhật đầy đủ, chính quyền địa phương và chủ rừng sẽ có căn cứ để thực hiện trách nhiệm.

Theo các chuyên gia lâm nghiệp, việc thành phố Hà Nội yêu cầu hoàn thành xác định ranh giới, cắm mốc đất rừng trong tháng 10-2026 là cần thiết để quản lý, bảo vệ rừng được hiệu quả, hạn chế lấy chiếm, chuyển đổi sai mục đích đất rừng. Đồng thời, nhiệm vụ này cần được các xã, phường có rừng triển khai khẩn trương nhưng không nóng vội. Mỗi mốc được xác lập phải có căn cứ, đúng vị trí, không trùng lấn và lưu trong hồ sơ quản lý thống nhất. Làm rõ ranh giới rừng sẽ tạo nền tảng để quản lý đất rừng thực chất hơn, ngăn ngừa vi phạm và bảo vệ tài nguyên rừng lâu dài.