Hà Nội đề xuất xử lý vi phạm tại 12 dự án liên quan ông Lê Thanh Thản

Từ ngày 10/10, Hà Nội bắt đầu lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết xử lý tồn tại vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan đến các doanh nghiệp do ông Lê Thanh Thản đại diện, quản lý, sở hữu, góp vốn hoặc hợp tác đầu tư.

Danh mục gồm CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, CT5 Tân Triều, Khu nhà ở Xa La; dự án nhà ở CT11, CT12 tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ; các dự án VP3, VP5, VP6 và các tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 tại khu vực Linh Đàm. Trong đó, CT11 và CT12 được tính chung là một dự án.

Theo UBND thành phố, các vi phạm tại nhiều dự án kéo dài, trong khi nhà đã bàn giao và cư dân sinh sống ổn định. Thành phố cho rằng nếu buộc tháo dỡ diện tích vi phạm và di dời số lượng lớn người dân, việc xử lý có thể ảnh hưởng đến trật tự, an sinh xã hội.

Chung cư HH Linh Đàm. Ảnh: Hoàng Hà

Dự thảo xác định việc khắc phục hậu quả phải bảo đảm thượng tôn pháp luật, khách quan, công bằng, đồng thời bảo đảm trật tự, an toàn, an sinh xã hội và quyền lợi hợp pháp của người dân.

Việc áp dụng cơ chế đặc thù không làm thay đổi bản chất hành vi vi phạm đã được xác định, không làm mất hiệu lực của các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và quyết định xử lý đã có hiệu lực pháp luật. Việc xem xét cho phép công trình, phần công trình vi phạm tiếp tục tồn tại theo hiện trạng là biện pháp khắc phục hậu quả theo cơ chế đặc thù, không phải hợp thức hóa hành vi vi phạm.

Công trình nào được tồn tại, cư dân nào phải di dời?

Theo dự thảo, công trình, hạng mục hoặc phần công trình xây dựng không đúng quy hoạch, giấy phép xây dựng tại các dự án được phân thành 3 nhóm.

Nhóm 1 được tồn tại theo hiện trạng khi đáp ứng đồng thời các tiêu chí: đã xây dựng hoàn thành, đưa vào sử dụng thực tế, không có tranh chấp về đất đai, xây dựng; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, không ảnh hưởng công trình lân cận.

Hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phải đáp ứng quy mô dân số thực tế hoặc được bổ sung theo phương án khắc phục. Công trình phải bảo đảm kiến trúc cảnh quan, hình khối hài hòa với không gian đô thị xung quanh; không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật, hành lang an toàn giao thông và quy định về tĩnh không.

Nhóm 2 được tồn tại có điều kiện nếu chưa đáp ứng một hoặc một số tiêu chí về việc đã hoàn thành, đưa vào sử dụng thực tế, không có tranh chấp đất đai, xây dựng và khả năng đáp ứng của hạ tầng.

Những hạn chế này phải có thể khắc phục bằng giải pháp kỹ thuật, bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đáp ứng quy mô dân số thực tế hoặc di dời cư dân tại các căn hộ và chuyển đổi công năng.

Nhóm 3 phải tháo dỡ gồm công trình không đáp ứng các tiêu chí về an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, không ảnh hưởng công trình lân cận; kiến trúc cảnh quan, hình khối công trình; chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật, hành lang an toàn giao thông và tĩnh không.

Nhóm này còn gồm công trình không thể khắc phục các tiêu chí còn lại theo quy định đối với nhóm 2; nhà ở thấp tầng xây trên đất quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đất quốc phòng, an ninh hoặc hành lang bảo vệ công trình mà không thể điều chỉnh quy hoạch.

Danh mục cụ thể sẽ do UBND TP Hà Nội quyết định trên cơ sở hồ sơ rà soát, đánh giá của cơ quan chuyên môn.

Về di dời, đối với nhóm 1, dự thảo quy định di dời cư dân và tài sản khỏi các căn hộ, diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật, nhà sinh hoạt cộng đồng để hoàn trả công năng theo quy hoạch được duyệt hoặc chuyển sang phục vụ cộng đồng.

Đối với nhóm 2, nếu bổ sung hạ tầng theo phương án chủ đầu tư đề xuất vẫn không đáp ứng số căn hộ, dân số tăng thêm, việc di dời được thực hiện theo thứ tự ưu tiên.

Trước hết là các căn hộ, diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật, nhà sinh hoạt cộng đồng. Tiếp đến là các căn hộ thuộc phần công trình xây vượt số tầng so với giấy phép xây dựng hoặc quy hoạch chi tiết được duyệt.

Công trình thuộc nhóm 3 phải di dời toàn bộ cư dân và tài sản. Việc tháo dỡ phải bảo đảm an toàn cho cư dân, an toàn chịu lực của công trình và công trình liền kề.

Trường hợp không thể tháo dỡ, dự thảo quy định thay đổi công năng sử dụng để tăng tiện ích cho cư dân, khu vực và không làm tăng áp lực lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Chủ đầu tư chịu kinh phí khắc phục, hoàn tất hồ sơ cấp sổ

Trước khi tổ chức di dời, chủ đầu tư phải lập danh sách căn hộ có cư dân phải di dời, xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng và các quyền lợi hợp pháp khác của từng trường hợp.

Chủ đầu tư phải xây dựng, công khai phương án di dời, lấy ý kiến đồng thuận của cư dân về bồi thường, hỗ trợ, tạm cư và các nội dung liên quan; bảo đảm kinh phí di dời, hỗ trợ nơi ở tạm thời trước khi thực hiện xong phương án khắc phục hậu quả.

Nếu chủ đầu tư không thực hiện trách nhiệm này, UBND TP áp dụng các biện pháp theo thẩm quyền và pháp luật có liên quan.

Người mua căn hộ thuộc diện phải di dời được chủ động lựa chọn, thỏa thuận với chủ đầu tư một trong các phương thức: nhận tiền đền bù, bồi thường, hỗ trợ; chuyển sang căn hộ, nhà ở tương đương tại dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện kinh doanh do chủ đầu tư thực hiện.

Người đủ điều kiện theo Luật Nhà ở được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện.

Dự thảo quy định chủ đầu tư chịu toàn bộ kinh phí khắc phục hậu quả, di dời, bồi thường, hỗ trợ tạm cư, tháo dỡ, hoàn trả và bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Không sử dụng ngân sách nhà nước để chi trả chi phí do vi phạm của chủ đầu tư gây ra. Kinh phí thực hiện được bảo đảm bằng tiền ký quỹ và tài sản của chủ đầu tư.

Đối với công trình, dự án được phép tồn tại, chủ đầu tư vẫn phải nộp lại số lợi bất hợp pháp từ phần vi phạm trật tự xây dựng.

Khoản này được tính bằng tổng diện tích sàn xây dựng vi phạm tăng thêm so với quy hoạch, giấy phép xây dựng, nhân với đơn giá xây dựng 1m² theo giá trị suất vốn đầu tư tại thời điểm công trình, dự án đưa vào sử dụng thực tế, rồi nhân 50%.

Chủ đầu tư trực tiếp nộp khoản tiền này vào ngân sách thành phố thông qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội theo thời hạn ghi trong quyết định xử lý.

Nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với các dự án, công trình được phép tồn tại được xác định theo giá đất tại bảng giá đất nhân với hệ số do UBND TP quy định tại thời điểm chấp thuận cho công trình, hạng mục công trình tồn tại theo hiện trạng.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính về xây dựng và đất đai, chủ đầu tư phải hoàn tất hồ sơ, gửi cơ quan chức năng thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người mua nhà.

Nếu chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính nhưng không hoàn tất hồ sơ gửi cơ quan chức năng, người mua nhà được trực tiếp nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận. Cơ quan cấp giấy chứng nhận có trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết.

Cần cơ chế, chính sách đặc thù

Đánh giá thực trạng quan hệ xã hội liên quan đến dự thảo nghị quyết này, Sở Xây dựng cho hay, các dự án đã được xây dựng từ lâu, đến nay dân cư đã sinh sống ổn định (một số dự án đã được Sở Tài nguyên và Môi trường (trước sáp nhập) cấp Giấy chứng nhận cho các căn hộ.

Việc xử lý các sai phạm buộc tháo dỡ công trình vi phạm và di dời toàn bộ các căn hộ thuộc phần diện tích vi phạm theo đúng quy định với số lượng lớn có thể gây ảnh hưởng đến trật tự, an sinh xã hội và khiếu kiện tập trung đông người. Để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật, mọi vi phạm đều phải được xử lý nhưng đồng thời cũng phải tính đến yếu tố đảm bảo trật tự, an toàn, an sinh xã hội.

Trên cơ sở các nội dung đánh giá, Sở Xây dựng đề nghị UBND TP xem xét, trình HĐND TP ban hành Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù, biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị tại 12 dự án thuộc các doanh nghiệp của ông Lê Thanh Thản.