Hà Nội giải tỏa chợ cóc, chợ tạm:Lập lại trật tự đô thị, bảo đảm sinh kế cho tiểu thương

Tuy nhiên, bài toán đặt ra là cần có phương án phù hợp để bố trí chợ dân sinh, bảo đảm sinh kế cho tiểu thương và nhu cầu mua sắm thiết yếu của người dân.

Lực lượng chức năng xã Hòa Lạc tiến hành giải tỏa chợ cóc, chợ tạm trên địa bàn.

Nhận được sự đồng tình, ủng hộ

Ghi nhận tại khu chợ cóc Nguyễn Thị Thập (phường Yên Hòa), từ một tuần nay, với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng, vỉa hè phố Nguyễn Thị Thập trở nên thông thoáng, sạch sẽ, không còn tình trạng tiểu thương bày bán đủ loại thực phẩm tươi sống, thủy, hải sản, rau củ… gây mất mỹ quan đô thị như trước đây. Tương tự, phường Giảng Võ đã giải tỏa chợ tạm trên địa bàn khu tập thể Ngọc Khánh.

Việc thành phố Hà Nội triển khai kế hoạch giải tỏa chợ cóc, chợ tạm đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của dư luận. Nhiều người dân sinh sống trong khu vực có chợ cóc, chợ tạm bày tỏ: Các chợ tạm, chợ cóc là nơi mua bán tiện lợi; nhưng chính vì sự tùy tiện; mua bán lấn chiếm vỉa hè, lòng đường lại là nguyên nhân gây ùn tắc đường, mất mỹ quan đô thị, vệ sinh môi trường. Bên cạnh đó, hàng hóa bày dưới vỉa hè, lòng đường không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Giờ là lúc Hà Nội phải làm triệt để vì diện mạo đô thị văn minh, hiện đại, vì an toàn của người tiêu dùng.

Tuy nhiên, một số tiểu thương cũng bày tỏ lo lắng khi nghe tin chợ tạm, chợ cóc sẽ bị giải tỏa. Đây cũng là điều dễ hiểu khi phần lớn người bán hàng là lao động từ các khu vực vùng ven, mỗi ngày phải di chuyển khoảng 30-40km vào nội đô để mưu sinh. Bà Lê Thị Hòa (xã Thường Tín), người nhiều năm kinh doanh trên vỉa hè phố Nguyễn Thị Thập nói: Chúng tôi ủng hộ chủ trương của thành phố, song cũng hy vọng thành phố sớm bố trí địa điểm, mở một chợ dân sinh tại khu vực để phục vụ dân cư, cũng như để tiểu thương như bà có chỗ kinh doanh hợp pháp.

Trong khi đó, bà Đặng Thu Hoài, cư dân tại chung cư N05A Khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính chia sẻ, không phải gia đình cũng có điều kiện để mua sắm thực phẩm sinh hoạt hằng ngày trong siêu thị. Rất mong thành phố quy hoạch, xây dựng chợ mới đạt tiêu chuẩn, giúp người dân có chỗ mua bán hợp lý, an toàn.

Cần quỹ đất phù hợp để quy hoạch chợ thay thế

Theo báo cáo của Sở Công Thương Hà Nội, đến hết tháng 10-2025, thành phố vẫn tồn tại 223 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát thuộc địa bàn 50 xã, phường, gây ảnh hưởng trật tự an toàn giao thông, trật tự văn minh và mỹ quan đô thị. Trước tình hình đó, thành phố Hà Nội yêu cầu xử lý dứt điểm chợ cóc, chợ tạm, cùng với đó là phát triển mạng lưới chợ dân sinh gắn với bảo đảm an toàn thực phẩm cũng như trật tự đô thị.

Về xử lý dứt điểm chợ cóc, chợ tạm và phát triển mạng lưới chợ dân sinh, thành phố đã giao Sở Công Thương đôn đốc các xã, phường hoàn thiện bổ sung báo cáo, bảo đảm số liệu chính xác, phản ánh đúng thực trạng; chủ trì, rà soát, tổng hợp nhu cầu đầu tư xây dựng chợ dân sinh tại các địa phương còn thiếu, các địa phương cần xử lý dứt điểm tình trạng chợ cóc, chợ tạm, tích hợp vào kế hoạch đầu tư xây dựng chợ năm 2026.

UBND các xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện trong việc xây dựng lộ trình, tổ chức giải tỏa dứt điểm các điểm chợ cóc, chợ tạm còn tồn tại, gắn liền với việc đầu tư, phát triển mạng lưới chợ dân sinh theo quy hoạch. Bên cạnh đó, xây dựng quy chế hoạt động chợ phải gắn trách nhiệm của tiểu thương với ban quản lý chợ về nguồn gốc thực phẩm, xuất xứ hàng hóa và an toàn thực phẩm; đối với các chợ quy mô lớn, cần nghiên cứu bố trí phòng kiểm nghiệm nhanh tại chợ.

Theo UBND thành phố Hà Nội, trong năm 2026 và nửa đầu năm 2027, thành phố giải tỏa 100% chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát. Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền khẳng định, cùng với giải tỏa, thành phố cũng bố trí mặt bằng cho các tiểu thương ở những chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát bị giải tỏa vào kinh doanh tại chợ đúng quy định, gắn với đầu tư xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa, nâng cấp chợ theo chỉ tiêu tại Kế hoạch phát triển và quản lý chợ trên địa bàn thành phố năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.

Đứng ở góc độ chuyên gia, Tiến sĩ, kiến trúc sư Tô Kiên (Tập đoàn Tư vấn phát triển hạ tầng Eight-Japan) chia sẻ, Hà Nội có thể chọn hai phường thí điểm: Xây “chợ ướt” kinh doanh thực phẩm tươi sống trong nhà, và xây trung tâm ẩm thực đường phố cho hàng rong. Đây là những phường vừa có điểm nóng chợ cóc, vừa có đất và trụ sở công dôi dư. Chính quyền địa phương có thể tổ chức cuộc thi thiết kế nhanh cho hai khu chợ này, bao gồm cả mô-đun quầy và sạp mẫu, bước khởi đầu để tạo điểm kinh doanh mới cho tiểu thương. Để phù hợp thói quen “dừng xe - mua nhanh” ở chợ cóc, có thể thử nghiệm thiết kế làn đường một chiều bên trong tòa nhà chợ ướt, sạp hàng hai bên, giống mô hình “drive thru" - mua hàng không phải dừng xe ở nhiều nước. Người mua chỉ cần lái xe vào đường nội bộ trong chợ, chọn nhanh con cá, mớ rau, rồi nổ máy đi tiếp - không gửi xe, không chen lấn, không cản trở giao thông.

Thanh Hiền